III SA/Wa 3086/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - Skarżący – K.B., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. We wniosku z dnia 20 listopada 2015 r. Skarżący zwrócił się do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", wskazując iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie niebezpieczeństwa, trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał, iż łączna kwota zobowiązań podatkowych związanych za które solidarną odpowiedzialność wynosi 1.204.972 zł. Zaznaczył, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie zaległości w tak znacznej wysokości. Podniósł, że jedyny majątek o wartości pozwalającej pokryć ww. zaległość stanowi 100 udziałów w spółce B. Sp. z o.o. W ocenie Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zbycia udziałów bądź dobrowolnie lub w ramach egzekucji administracyjnej. Ponadto uzyskana cena będzie znacznie niższa niż ich wartość rynkowa, zaś sprzedaż udziałów w spółce będzie skutkować uniemożliwieniem ich ponownego nabycia od nabywcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W ocenie Sądu, nie można skonstatować, że Skarżący spełnił przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo powołanie się Skarżącego w uzasadnieniu rozpatrzonego wniosku na konieczność zbycia udziałów w spółce B. sp. z o.o. bądź możliwość ich sprzedaży przez organ egzekucyjny jego udziałów nie dowodzi jeszcze zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Niemniej jednak w opinii Sądu, zajęcie udziałów w spółkach handlowych i wynikające z tego tytułu konsekwencje w sferze majątkowej strony stanowią normalne następstwo wykonania decyzji organu podatkowego w drodze postępowania egzekucyjnego. Zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie świadczy jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia niepowetowanej szkody. Zgodnie z art. 96j § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) należności pieniężnej z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością polega na przesłaniu do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwaniu jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Przy czym w myśl § 3 pkt 2 tego przepisu zawiadamia się zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności, o których mowa w § 1, ani rozporządzać zajętym udziałem. Podstawowym więc skutkiem dla zobowiązanego jest to, że z chwilą zajęcia udziału nie może go obciążać, ani zbywać zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie. Nie oznacza to jednak, aby inne uprawnienia wynikające z faktu posiadania przez zobowiązanego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, o jakich mowa w przepisach kodeksu spółek handlowych dotyczących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, np. co do prawa kontroli jej działalności, udziału w zgromadzeniu wspólników, prawa głosu, prawa do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników, czy też prawa do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą, były ograniczone w skutek zajęcia. Sprzedaży zajętego udziału organ egzekucyjny dokonuje dopiero wówczas, gdy egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności pod warunkiem, że sąd rejestrowy uwzględniając wniosek organu taką sprzedaż zarządzi, a umowa spółki nie zawiera ograniczeń zbycia udziału albo zawiera ograniczenia zbycia udziału, lecz spółka, w terminach i na zasadach określonych w kodeksie spółek handlowych, nie wystąpi o dokonanie oszacowania wartości zajętego udziału albo wystąpi o takie oszacowanie, ale nie wskaże osoby, która nabędzie udział, albo osoba wskazana przez spółkę nie wpłaci organowi egzekucyjnemu ustalonej ceny (art. 96k § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wojewódzki Sad Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że w sytuacji, gdy sąd nie zarządzi sprzedaży zajętego udziału, pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, czyli zajęcie udziału oraz należności przysługujących z tego tytułu, o czym stanowi art. 96k § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że zbycie zajętego udziału dopuszczalne jest dopiero wówczas, gdy taką czynność zarządzi sąd rejestrowy. Przy czym organ egzekucyjny musi najpierw wykazać przed sądem i udowodnić przesłankę braku pełnego pokrycia dochodzonej należności z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu udziału. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FZ 237/07, z 15 maja 2007 r.). Z powyższego wynika, że sprzedaż udziałów musi zostać poprzedzona szeregiem czynności procesowych. Co więcej, sprzedaż ta uwarunkowana jest spełnieniem warunków wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i kodeksie spółek handlowych. Przedstawione przez Skarżącego okoliczności nie prowadzą do wniosku, że w chwili obecnej istnieje możliwość zbycia zajętych przez organ egzekucyjny udziałów. Ponadto Skarżący nie wskazał na żadne dowody, które obrazowałyby jego sytuację materialną. Samo ogólne stwierdzenie Skarżącego, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, nie jest wystarczające w tym względzie. Dopiero bowiem zestawienie wskazanych przez Skarżącego zobowiązań pieniężnych z danymi obrazującymi aktualny stan majątku Skarżącego, z uwzględnieniem źródeł i wysokości generowanego dochodu, umożliwiłoby dokonanie oceny sytuacji finansowej Skarżącego pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być także przewidywanie czy wręcz obawa Skarżącego przed trudnymi do odwrócenia bliżej nieokreślonymi skutkami, które mają nastąpić na skutek wykonania przez Skarżącego określonej w ww. wniosku decyzji. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.