III SA/Wa 3105/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M. L. zwrócił się o zwolnienie z kosztów postępowania w całości ewentualnie w części, argumentując, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej i rozważa złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący przedstawił bilans dla celów upadłości. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, że wskutek złożonego wniosku Sąd - na mocy postanowienia z [...] grudnia 2012 r. - ustanowił nadzorcę sądowego w postępowaniu upadłościowym. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Nie posiada żadnego majątku, zaś stan majątkowy żony nie jest mu znany z uwagi na istniejącą między małżonkami rozdzielność majątkową. Jako źródło utrzymania Skarżący wskazał wynagrodzenie za pracę w kwocie 700 zł. Skarżący przedłożył wspomniane postanowienie, zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, rachunek zysków i strat, wyciągi bankowe. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku Skarżącego wskazać należy, że aktualnie zobowiązany on jest do uiszczenia wpisów od skarg należnych w pięciu sprawach, tj. III SA/Wa 3101-3105/12. Łączna ich kwota wynosi 581 zł. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem w niniejszej sprawie przedstawione przez Skarżącego dane nie są pełne. Skarżący nie udzielił bowiem informacji na temat sytuacji finansowej żony, tłumacząc się istniejącą między małżonkami rozdzielnością majątkową. W tej sytuacji referendarz sądowy nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkowo-rodzinną Skarżącego. Oceny tej nie zmienia wspomniana rozdzielność majątkowa. W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność ta odnosi się bowiem, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Pogląd taki jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie (zob. postanowienia NSA: z 1 marca 2012 r., II FZ 42/12; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09). W świetle powyższego nieudzielenie informacji na temat stanu majątkowego żony uniemożliwia dokonanie oceny, czy Skarżący jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania. Po drugie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego z 20 grudnia 2012 r. i to nie tylko w odniesieniu do dochodów żony. Nie wskazał bowiem i nie udokumentował wysokości wydatków bieżącego utrzymania rodziny. Po trzecie jakkolwiek Skarżący złożył wniosek o ogłoszenie swojej upadłości, niemniej fakt ten sam przez się nie może przesądzać o przyznaniu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, iż – jak wynika z nadesłanych materiałów – skala prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej jest znaczna. Jego przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot, co obrazują choćby deklaracje VAT czy zeznanie podatkowe. W tej sytuacji uznać należy, że wygospodarowanie kwoty 581 zł nie powinno nastręczać Skarżącemu trudności. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, postanowiono jak w sentencji.