III SA/Wa 3146/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 24.11.2014 r po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .08.2014 r [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić spółkę od wpisu od skargi powyżej 2000,- zł 2. Odmówić przyznania spółce prawa pomocy w pozostałym zakresie B. sp. z o.o., dalej jako spółka lub strona, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła, pismem z 3.11.2014 r (d.w.), o zwolnienie jej od tej opłaty. Powołała się na okoliczność, że pomimo uzyskania zysku w 2013 r przeznaczyła go na pokrycie strat z lat ubiegłych. Nie ma płynności finansowej: organy podatkowe wstrzymały zwrot należnych spółce świadczeń, wszczęły postepowanie egzekucyjne i zajęły rachunki bankowe. Do wniosku spółka załączyła, m.in., bilans, rachunek zysków i strat, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 5.11.2014 r spółka przekazała – m.in. - formularz PPPr, zaświadczenie z [...] o stanie i cechach posiadanego rachunku bankowego, listę blokad rachunków, rzis za 1.01.2014 r – 30.09.2014 r, wyciągi elektroniczne z rachunków bankowych, zestawienia rozliczeń z urzędem skarbowym, CIT-8 za 2013 r. W uzasadnieniu formularza spółka podała, ze nie ma środków na poczet kosztów sadowych, ma problemy z zapłatą zobowiązań z tytułu podatków oraz składek na ZUS. Jako przyczynę podała zajęcie rachunków bankowych. Stan rachunków określiła na kwotę ok 4800 zł. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Wymagalne w sprawie badanej przez referendarza sądowego koszty sądowe to, jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, kwota wpisu w wysokości około 4717 zł, zatem strona dysponuje – potencjalnie – środkami na poczet uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych. Referendarz sądowy nie znalazł zarazem podstaw do zakwestionowania twierdzeń strony o zajęciu rachunków bankowych (por zaświadczenie z 18.11.2014 r [...] , Lista blokad rachunku z 13.11.2014 r ), czy o prowadzeniu postepowania egzekucyjnego w ogóle (Zawiadomienie o zajęciu ... z 28.08.2014 r, Zawiadomienie ... z 30.09.2014 r ). Zarazem z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że za ich pośrednictwem są dokonywane, w ograniczonym zakresie, operacje bankowe (wrzesień, październik, początek listopada). Wydaje się to mieć uzasadnienie, ponieważ z rachunku zysków i strat wynika, ze spółka osiągnęła w 2014 r przychody (na kwotę ponad 1 mln). Pewien stopień "dochodowości" spółki wynika także z zeznania podatkowego za 2013 r (przychody ok 1543092 zł, koszt – 1011257 zł). Na prowadzenie działalności gospodarczej i dokonywanie rozliczeń spółki wskazuje zestawienie transakcji, gdzie regulowane należności, nawet w ujęciu jednomiesięcznym (k. 50 akt sądowych), mogą przekraczać należności z tytułu postępowania sądowego. Przy czym, w głębokim i niezłomnym przeświadczeniu referendarza sądowego, uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych – będących przedmiotem postepowania sądowego - jako jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (podobnie postanowienia z 5.06.2008 r., I FZ 236/08, 2.07. 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18.10.2013 r., II FZ 878/13, z 27.02. 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Urzędnik sądowy akcentuje fakt, że zobowiązania publicznoprawne, do których zaliczają się zobowiązania z tytułu kosztów sądowych nie ustępują pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu zobowiązań prywatnoprawnych. W badanej sprawie jednakże, pomimo uzyskiwania przychodu (a nawet dochodu) z prowadzonej działalności, nie są (nie mogą być) na bieżąco regulowane wspomniane należności publicznoprawne, co wynika z zestawienia sald i obrotów analitycznych (rozrachunki z us – VAT, pdf, podatek od nieruchomości, użytkowanie wieczyste, zus – k 77 i n akt sądowych). Wysokość obciążenia konta lub zapisanie w ciężar konta z tego tytułu, choćby na dzień 13.11.2014 r i relacji do kwot uznania konta lub zapisania na dobro konta, zdaje się potwierdzać oświadczenia strony o trudnościach w regulowaniu zobowiązań. Jako przyczynę tego stanu rzeczy strona podaje (wykazane) prowadzenie postępowania egzekucyjnego i zajęcie rachunków bankowych. Zarazem w aktach sprawy brak jest przesłanek, by kwestionować taki stan rzeczy. Referendarz sądowy miarkuje przywołane powyżej uwagi o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych spostrzeżeniem, że prowadzenie działalności sądowej służy, przede wszystkim, realizacji celu gospodarczego (dochodowego) lub społecznego, a dopiero możliwość realizacji tego celu jest obciążona – niekiedy – obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych. Co do zasady powinno być tak, że działalność gospodarcza jest prowadzona nie tylko w celu pokrycia kosztów sądowych. Mając zatem na względzie okoliczności niniejszej sprawy, tj. utrudnienia w płynnym prowadzeniu działalności spółki wskutek zajęcia rachunku bankowego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki, zwłokę (przynajmniej) w realizacji zobowiązań na rzecz organów podatkowych i zus (co obwarowane jest sankcjami nie polepszającymi sytuacji płatniczej), trudności w zgromadzeniu i przeznaczeniu (w terminie 7 dni) środków na poczet wpisu od skargi oraz postulat realizacji szybkości postepowania, należało zwolnić spółkę od wpisu od skargi ponad kwotę 2 tys. zł. Zarazem niedogodności w zgromadzeniu pozostałej kwoty, nie są, co wskazano powyżej, okolicznością uzasadniającą zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.