III SA/Wa 315/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-23

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Ewa Izabela Fiedorowicz, Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca metodę naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o liczbę mieszkańców, zamiast o ilość produkowanych odpadów, jest zgodna z prawem i Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o liczbę mieszkańców jest zgodna z prawem, jeśli została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa ta dopuszcza wybór metody naliczania opłaty, w tym uzależnienie jej od liczby mieszkańców, a sugerowany przez skarżącego sposób uzależnienia opłaty od ilości produkowanych odpadów nie jest prawnie dopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionował uchwałę Rady Gminy S. dotyczącą wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty. Zarzucił, że uchwała jest niezgodna z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą sprawiedliwości społecznej, i wniósł o jej unieważnienie na rzecz metody uzależniającej opłatę od ilości produkowanych odpadów. Organ administracji argumentował, że uchwała została podjęta zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która dopuszcza uzależnienie opłaty od liczby mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant starszy referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 6 listopada 2020 r. nr 152/XX/2020 w przedmiocie uchwały Rady Gminy Ś. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty oddala skargę. 1. Z akt sprawy wynikało, że Rada Gminy S. [...] listopada 2020 r. podjęła Uchwałę Nr 152/XX/2020 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Rada Gminy S. w § 1 uchwały dokonała wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na obszarze Gminy S. w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy stanowiącą iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, o której mowa w ust.2 i 3 tejże uchwały. Rada Gminy ustaliła stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 36,00 zł miesięcznie (ust.2), a w przypadku jeżeli właściciel nieruchomości nie będzie wypełniał obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny w wysokości 72,00 zł od każdej osoby zamieszkującej daną nieruchomość. W § 2 Uchwały Rada Gminy ustaliła zwolnienie od opłaty w wysokości 6.00 zł od stawki opłaty za gospodarowanie liczonej od każdej osoby zamieszkującej daną nieruchomość dla właścicieli, którzy kompostują bioodpady w kompostowniku przydomowym. W § 3 Uchwały Rada Gminy ustaliła zryczałtowaną stawkę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 181,00 zł w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno- wypoczynkowe, podwyższoną do wysokości 362,00 zł rocznie w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. 2. Powyższą Uchwałę Rady Gminy S. zaskarżył w całości S. K. dalej jako "Skarżący", "Strona" skargą z 29 grudnia 2020 r. zatytułowaną odwołanie (zaskarżenie). Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa Uchwała jest niezgodna z Konstytucją. Skarżący wniósł o jej unieważnienie i podjęcie nowej uchwały spełniającej wymogi konstytucyjne, czyli uzależnienia wysokości opłaty za wywóz odpadów od ich ilości. Skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała jest wysoce szkodliwa społecznie i wysoce sprzyja brakowi motywacji w zakresie racjonalnego gospodarowania odpadami oraz nie realizuje zasady sprawiedliwości społecznej. Powołał się w tym zakresie na art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Skarżącego uchwała powinna uzależniać wysokość opłat od ilości produkowanych odpadów - wtedy odpadów będzie o wiele mniej. Skarżący poza przywołanym przepisem Konstytucji RP nie wskazał innych przepisów, których naruszenie stanowiłoby podstawę do unieważnienia uchwały. 3. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze uchwały zgodnie z art. 6k ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888) – dalej jako u.c.p.g, który stanowi, że rada gminy dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty. Ustawodawca w art. 6j u.c.p.g określił prawnie dopuszczalne trzy sposoby ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy. Art. 6j ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1. u.c.p.g rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Rada Gminy S. w ramach obowiązujących zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonała wyboru metody , określonej w art. 6j ust. 1 pkt. 1 tj. u.c.p.g uzależnienia wysokości opłaty od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Taki sposób ustalenia opłaty jest prawidłowy. Rada Gminy podjęła zaskarżoną uchwałę zgodnie z obowiązującymi przepisami , w ramach posiadanych kompetencji i przyznanego jej prawa wyboru metody do ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na obszarze Gminy. Zaskarżona Uchwała nie narusza tym samym konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej, określonej w Art. 2 Konstytucji RP, gdyż organ działał w ramach przyznanego mu prawa. Z kolei wskazany przez Skarżącego i sugerowany sposób ustalenie wysokości opłaty tj. uzależnienie jej wysokości od ilości odbieranych odpadów nie jest prawnie dopuszczalny. Niezależnie od intencji Skarżącego wskazanych w uzasadnieniu skargi podkreślenia wymaga, że Skarżący pozostaje w błędzie co do prawnych możliwości podejmowania takich uchwał w obowiązującym w Polsce porządku prawnym. Rada Gminy S., przy ustalaniu stawki opłaty na jednego mieszkańca danej nieruchomości kierowała się zasadami określonymi w art. 6k ustawy, przy czym stawka opłata nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej stawki opłaty wyliczonej na kwotę 37,35 zł i jest niższa niż w roku 2020 r. o 0,38 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 4. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy S. z 6 listopada 2020 r. Nr 152/XX/2020 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Skarżący podnosi, że przedmiotowa Uchwała jest niezgodna z Konstytucją. Skarżący wniósł o jej unieważnienie i podjęcie nowej uchwały spełniającej wymogi konstytucyjne, czyli uzależniającej od wysokości opłaty za wywóz odpadów od ich ilości. Skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała jest wysoce szkodliwa społecznie i wysoce sprzyja brakowi motywacji w zakresie racjonalnego gospodarowania odpadami oraz nie realizuje zasady sprawiedliwości społecznej. Zdaniem organu zaskarżona uchwała nie narusza prawa. W ocenie Sądu rację w tym sporze należało przyznać organowi. 5. Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Nie każde naruszenie prawa skutkować będzie stwierdzeniem nieważności aktu lub zarządzenia, a jedynie takie, które po pierwsze będzie oczywiste i wprost wynikające z normy prawa i po drugie, będzie nosiło cechę istotności. Na wstępie należy wskazać, że akty prawa miejscowego, do których należy zaskarżona uchwała, mogą być stanowione wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 94 Konstytucji RP). Treść regulacji zawartej w danym akcie prawa miejscowego musi wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Potwierdza to treść § 143 w zw. z § 115 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908 ze zm,), z których wynika, że w akcie prawa miejscowego umieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, upoważnieniu ustawowym. Kompetencję gmin do wydawania aktów prawa miejscowego oprócz przepisów Konstytucji RP reguluje również art. 40 ust. 1 o samorządzie gminnym. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, której adresatami są wszystkie osoby zobowiązane do ponoszenia opłat określonych w uchwale. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie indywidualnie. Akt ten dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych oraz ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienia dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g. oraz do ustalenia stawki takiej opłaty. Dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Art. 6j ust. 1 ustawy stanowi, że : w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1. rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. 2a. Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Z brzmienia art. 6k ust. 2 u.c.p.g. wynika, że rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących dana gminę, 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych, 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r. ust. 2-2b i 2 d, 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. 6. Rada Gminy S. w ramach obowiązujących zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonała wyboru metody , określonej w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. - uzależnienia wysokości opłaty od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Taki sposób ustalanie opłaty w ocenie Sądu jako zgodny z powyżej zacytowanymi przepisami i tym samym jako legalny jest prawidłowy. Rada Gminy podjęła zaskarżoną uchwałę zgodnie z obowiązującymi przepisami, w ramach posiadanych kompetencji i przyznanego jej prawa wyboru metody do ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na obszarze Gminy. Zatem wbrew zarzutowi skargi zaskarżona Uchwała nie narusza konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej, określonej w Art. 2 Konstytucji RP, ani też innego przepisu, gdyż organ działał w ramach przyznanego mu prawa. 7. Z kolei wskazany przez Skarżącego i sugerowany sposób ustalenia wysokości opłaty tj. uzależnienie jej wysokości od ilości odbieranych odpadów nie został przewidziany w ustawie i jako taki nie jest prawnie dopuszczalny. Niezależnie od intencji Skarżącego jak słusznie wskazał organ wskazanych w uzasadnieniu skargi podkreślenia wymaga, że Skarżący pozostaje w błędzie co do prawnych możliwości podejmowania takich uchwał w obowiązującym w Polsce porządku prawnym. Ponadto należy podkreślić, że Rada Gminy S., przy ustalaniu stawki opłaty na jednego mieszkańca danej nieruchomości kierowała się zasadami określonymi w art. 6k ustawy, przy czym stawka opłata nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej stawki opłaty wyliczonej na kwotę 37,35 złotych i jest niższa niż w roku 2020 r. o 0,38 zł. 8. Reasumując, skoro nie stwierdzono, aby zaskarżona uchwała była niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, nie było konieczne wyeliminowanie jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. 9. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło