III SA/Wa 3167/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2010 za nieruchomość oddala skargę Burmistrz W. postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącej – D. K. zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2010 za nieruchomość rolną zabudowaną, położoną we wsi C. przy ul. [...] w gm. W. do chwili zakończenia Sąd Rejonowy w W. postępowania spadkowego. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z [...] marca 2010 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2010 współwłaścicielom nieruchomości rolnej zabudowanej położonej we wsi C. przy ul. [...] w gm. W.: D. K., H. R., A. A., M. B.. W trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy został poinformowany, iż przed Sądem Rejonowym w W. [...] Wydziałem Cywilnym pod sygnaturą [...] toczy się postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po J. O., na podstawie którego D. K. wywodzi swój udział w ww. nieruchomości. Sąd Rejonowy w W. potwierdził tą informację wskazując jednocześnie, iż na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe wskazanie terminu zakończenia postępowania. Dlatego też organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Do momentu rozstrzygnięcia przez Sąd czy Skarżąca faktycznie nabyła spadek po J.O., nie będzie możliwe prawidłowe prowadzenie postępowania podatkowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca podała, iż organ nie powinien czekać na wydanie postanowienia przez Sąd Rejonowy i domagała się rozstrzygnięcia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] września 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, że art. 201 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej "O.p.", stanowi, iż organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepisy art. 201 § 1 pkt. 1-6 O.p.. mają charakter bezwzględnie obowiązujących. W sprawie fakt nabycia spadku przez Skarżącą jest kwestią spełniającą wszystkie wyżej wymienione warunki. Jej uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wydanie przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcia w tym aspekcie pozwoli na ustalenie stron postępowania podatkowego. Art. 133 O.p. określa, kto może być stroną postępowania podatkowego. Jest to katalog zamknięty, koniecznym jest więc ustalenie, czy Skarżąca posiada przymiot strony. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i podniosła, że domagała się wielokrotnie rozstrzygnięcia naliczenia podatku od nieruchomości zgodnie z dokumentami i istniejącym stanem faktycznym. Wyjaśniła, że H. R., która samowolnie wykorzystuje teren na prowadzenie działalności gospodarczej bogaci się, a koszty ponoszą Skarżąca i M. B.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia incydentalna z punktu widzenia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2010 r., mianowicie legalność postanowień odmawiających zawieszenia postępowania w sprawie. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do przyjęcia, iż postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu nie doszło bowiem przy jego wydawaniu ani do naruszenia przepisów postępowania, ani do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym, skargę należało uznać za bezzasadną. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnym jest w świetle art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawieszenie postępowania postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącej zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2010 za nieruchomość rolną zabudowaną, położoną we wsi C. przy ul. [...] w gm. W. do chwili zakończenia Sąd Rejonowy w W. postępowania spadkowego. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii konieczne jest przypomnienie treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, interpretując przesłanki zawarte w ww. przepisie, wskazuje się na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje pogląd, że zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne (tak też: WSA Gdańsk w wyroku z 27 kwietnia 2010 r. sygnatura akt I SA/Gd 124/10, NSA w wyrokach z 14 lutego 2001 r. sygnatura akt III SA 3226/99 oraz z 2 listopada 1999 r. sygnatura akt II SA/Kr 78/98). Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Artykuł 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć więc pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, niepubl.). Istotnym też jest, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy, przede wszystkim zaś istnienia zagadnienia wstępnego i jego związku ze sprawą, wskazać należy, że przedmiotem sprawy przed sądem powszechnym jest ustalenie kręgu spadkobierców właścicieli nieruchomości położonej we wsi C.. Natomiast przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia ustalenia zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie, sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w W. jest więc kwestią prejudycjalną. Aby stwierdzić czy dany podmiot jest podatnikiem podatku od nieruchomości, należy ustalić, czy przysługuje mu tytuł prawny wymieniony w art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z art. 6 ust. 1 ustawy wynika, iż obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Przez "okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego" odczytywane na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumieć należy zdarzenie prawne polegające na nabyciu własności do opodatkowanej nieruchomości. Nabycie prawa własności pociąga zatem za sobą przypisanie z mocy prawa nabywcy własności statusu podatnika podatku od nieruchomości na zasadach określonych ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. W rezultacie, węzłowym zagadnieniem w zakresie ustalania kręgu podmiotów posiadających tytuł do nieruchomości na gruncie niniejszej sprawy, jest kwestia stwierdzenia nabycia spadku po J. O.. Z akt sprawy wynika, że sprawa ta nie została ostatecznie rozstrzygnięta, bowiem przed Sądem Rejonowym w W. toczy się postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku. Natomiast postępowanie podatkowe w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości może się toczyć jedynie w stosunku do podatnika, na którym ciąży obowiązek podatkowy w tym podatku, gdyż to jego interesu materialnoprawnego dotyczy to postępowanie. Zatem do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym nie jest znany krąg podatników podatku od nieruchomości, którzy winni być stronami postępowania podatkowego. Zawieszenie postępowania było zatem w pełni zasadne. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy obu instancji zgodnie z prawem dokonały zawieszenia postępowania. Z tych względów skargę jako nieuzasadnioną Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm), oddalił.