III SA/Wa 3253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. J.W. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. tut. Sąd odrzucił powyższą skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Skarżący wskazał, że skarga w niniejszej sprawie została już fizycznie złożona, stąd też czynność ta, jakkolwiek z uchybieniem terminu, została dokonana i nie ma potrzeby ponownego wnoszenia skargi. W ocenie Skarżącego nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący podniósł, że przez ponad rok był utrzymywany przez Sąd w świadomości, że skarga została wniesiona w terminie. Zdaniem Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest uzasadniony biorąc pod uwagę liczne czynności procesowe dokonane w niniejszym postępowaniu oraz fakt, iż skarga została złożona tylko z jednodniowym opóźnieniem. Skarżący dodał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z treści zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FZ 64/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wskazane wyżej zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, że termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał w dniu 26 października 2015 r., zaś Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 20 grudnia 2016 r. (data nadania wniosku). Zgodnie natomiast z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Ustawodawca ochrania w ten sposób utrwalony na skutek upływu czasu stan powstały w wyniku uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej, zastrzegając, że powrót do sytuacji sprzed upływu tego czasu jest możliwy tylko w wypadku wyjątkowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. należy rozumieć nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych (vide postanowienia NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13). W związku z tym, że granice tego pojęcia nie są wyraźne i ma ono charakter otwarty, należy je każdorazowo odnosić do konkretnych stanów faktycznych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wyrażona w art. 87 § 5 P.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że Skarżący dowiedział się o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi z treści postanowienia o jej odrzuceniu, które zostało wydane w dniu 5 grudnia 2016 r., tj. po ponad roku od dnia złożenia skargi w niniejszej sprawie. Jak wyjaśniono w powyższym postanowieniu, uchybieniem Sądu było nieodrzucenie skargi przy wstępnych czynnościach sądowych, a dopiero po podjęciu szeregu czynności procesowych w sprawie. Powyższe skutkowało z kolei tym, iż Skarżący, będąc przekonany o skutecznym wniesieniu skargi, złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia po upływie roku od uchybienia temu terminowi. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie zaistniał wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a., stąd też wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało rozpoznać merytorycznie. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. Jest ono dopuszczalne w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy zaliczyć np. błędne pouczenie sądu lub nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Ponadto przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. W niniejszej sprawie Skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi, co zostało przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2017 r., II FZ 64/17, oddalającym zażalenie Skarżącego na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Sąd przyjął, co zresztą także podniósł Skarżący, że przyczyną uchybienia terminu była jego nieświadomość co do przekroczenia terminu do wniesienia skargi, która ustąpiła w dniu 13 grudnia 2016 r., tj. z chwilą doręczenia postanowienia z dnia 5 grudnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez Skarżącego we wniosku nie stanowią jednak przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący przyznał, iż do czasu doręczenia mu postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi był nieświadomy faktu jej nieterminowego wniesienia. Z powyższego wynika zatem, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie było to, iż Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, nie wiedział, kiedy wnieść skargę do Sądu, pomimo prawidłowego pouczenia go o możliwości, terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wobec tych ustaleń podkreślić należy, iż w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działanie pełnomocnika, przyjmując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego dbającego w sposób należyty o interesy mocodawcy. Skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika strony obciążają samą stronę, bowiem profesjonalny pełnomocnik posiada stosowną wiedzę i umiejętności, by wykonywać powierzone mu czynności w sposób, który nie narazi jego mocodawcy na niekorzystne skutki procesowe. Brak winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności powstaje zaś wówczas, gdy wykaże się, że strona lub jej pełnomocnik przy użyciu wszelkich dostępnych środków i sił nie był z uwagi na konkretną okoliczność (przeszkodę) dokonać czynności w terminie. Za tego rodzaju okoliczność nie można natomiast uznać sytuacji, w której działający w imieniu Skarżącego profesjonalny pełnomocnik, pozostając w błędnym przekonaniu o terminowym wniesieniu skargi do Sądu, pomimo prawidłowego pouczenia go w tym zakresie, w rzeczywistości złożył skargę z uchybieniem terminu do jej wniesienia. O niezawinionym przez Skarżącego uchybieniu terminu do wniesienia skargi tym bardziej nie może świadczyć okoliczność, iż po podjęciu przez Sąd szeregu czynności w sprawie i do czasu wydania postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, Skarżący był przekonany o skutecznym wniesieniu skargi do Sądu. Zauważyć należy, że fakt ten pozostaje bez wpływu na uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesienia skargi, skoro uchybienie terminu zaistniało wcześniej aniżeli podjęcie przez Sąd czynności w sprawie, a następnie odrzucenie skargi. Na marginesie należy przypomnieć, że Sąd ma obowiązek odrzucić skargę w przypadku stwierdzenia, iż została złożona po upływie terminu do jej wniesienia, niezależnie od etapu postępowania, na jakim ww. brak formalny skargi został dostrzeżony. Powyższe Sąd wyjaśnił Skarżącemu w postanowieniu w przedmiocie odrzucenia skargi. Z powyższych względów Sąd, uznając przedmiotowy wniosek za niezasadny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.