III SA/Wa 3280/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-18
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Sylwester Golec, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpoznając ponownie odwołanie po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji przez sąd administracyjny, jest zobowiązany do wznowienia postępowania, jeśli sąd w swoim wyroku wskazał jedynie na naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu, a nie na istnienie przesłanek do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, uchylając decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 200 Ordynacji podatkowej), nie zobowiązuje tym samym organu do wznowienia postępowania, jeśli sam nie stwierdził istnienia przesłanek do jego wznowienia (art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej). Intencją sądu jest zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a nie nakazanie wznowienia postępowania, które już się toczyło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za 1997 r. po wznowieniu postępowania. Po pierwotnym określeniu zaległości podatkowej i utrzymaniu jej w mocy przez organy, strona wniosła o wznowienie postępowania. Po kilku etapach postępowania i uchyleniu decyzji przez WSA z powodu naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów wydał kolejną decyzję odmawiającą uchylenia decyzji. Strona skarżyła tę decyzję, zarzucając organowi naruszenie art. 153 PPSA przez niezastosowanie się do wskazań sądu z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. w T.(dawniej "D." s.c. - D.G. i M.S.) na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług za 1997 r. oddala skargę
W wyniku przeprowadzonej kontroli w siedzibie D. s.c. w T. przez Inspektora Kontroli Skarbowej w B. decyzjami z dnia [...] lutego 2000 r. określono, Spółce zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1997 r. oraz odsetki. W uzasadnieniu wskazano, na zaniżenie podatku należnego za miesiące styczeń - grudzień 1997 r., którego przyczyną było stosowania preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług w wysokości 7 % od sprzedaży produkowanych wyrobów, tj. elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych drewnianych zamiast stawki podstawowej w wysokości 22 %.
W wyniku rozpatrzenia odwołań D.G. i M.S. - wspólników Skarżącej spółki cywilnej "D." z dnia 10 marca 2000 r., Izba Skarbowa decyzjami z dnia [...] maja 2000 r. utrzymała w mocy zaskarżone decyzje.
Pismem z dnia 27 lutego 2001 r. Spółka zwróciła się do Ministra Finansów z żądaniem wznowienia postępowania podatkowego. Organ podatkowy decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nie dopatrzył się podstaw do uchylenia w całości ostatecznych decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2000 r., ze względu na nie zaistnienie przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29 maja 2001 r.
Minister Finansów po rozpatrzeniu materiału dowodowego decyzją z dnia [...] października 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje tę strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 23 lipca 2003 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2001 r. Wskazując na braki w materiale dowodowym i wadliwe sporządzenie uzasadnienia.
Minister Finansów ponownie rozpatrując odwołanie z dnia 29 maja 2001 r. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2001 r.
Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005r. sygn. akt III SA/Wa 384/04 uchylono decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003r. Sąd uzasadniając przesłanki uchylenia decyzji wskazał, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej ordynacją podatkową. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że organ podatkowy drugiej instancji nie zapoznał podatnika ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszył art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem, organ podatkowy przed wydaniem decyzji, wyznacza stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis ten jest urzeczywistnieniem bardzo ważnej zasady postępowania podatkowego zawartej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującej organom podatkowym zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji nie wyznaczył stronie trzydniowego terminu (obowiązującego w trakcie prowadzonego postępowania) do zapoznania się z materiałem dowodowym. Natomiast organ drugiej instancji nie wyznaczył stronie siedmiodniowego terminu (obowiązującego w trakcie postępowania drugoinstancyjnego), czym naruszył cyt. art. 200 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie nie stwierdził nieprawidłowości. Wskazano, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z art 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto zgromadzony materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia.
Od powyższego wyroku firma "D." złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 24 marca 2006 r. - sygn. akt I FSK 750/05, odrzucił skargę kasacyjną.
Organ odwoławczy ponownie rozpatrzył odwołane z dnia 29 maja 2001r. Skarżący podniósł w tym odwołaniu, iż pojawiły się nowe nieznane wcześniej dowody i okoliczności, które uzasadniają wznowienie postępowania.
Wskazał, iż Skarżąca posiada zamówienia złożone przez firmę "P." oraz interpretację od Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego uzyskaną przez pełnomocnika w dniu 8 stycznia 2001 r., co jego zdaniem stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Ponadto zarzucił, iż Izba Skarbowa nie jest obiektywna, gdyż na terenie jej działania w analogicznej sprawie u jednego podatników (SRI "R." w S.) nie kwestionowała prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług. Wyjaśnił, iż w wyniku wydania decyzji wymiarowej nie nastąpiło uszczuplenie w podatku od towarów i usług.
Minister Finansów w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. po ponownym rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzje Izby Skarbowej z B. z dnia [...] maja 2001 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż przedstawione przez Skarżącą zamówienia złożone przez firmę "[...]" były już przedmiotem analizy dokonanej przez Inspektora Kontroli Skarbowej zawartej w protokole badania dokumentów i ewidencji sporządzonej w dniu [...] stycznia 2000 r. w wyniku przeprowadzenia postępowania kontrolnego. Zatem nie są to nowe nieznane wcześniej dowody lub okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy. Wskazał również, iż w żadnym postępowaniu toczącym się w przedmiotowej sprawie przed organami podatkowymi, jak również w postępowaniu odwoławczym Skarżąca nie załączyła opinii z 8 stycznia 2001 r. do akt sprawy. Ponadto powoływane stanowisko z przedmiotowej opinii skierowane jest do innego podmiotu (Spółdzielni Rolników Indywidualnych "R." w S.).
W podsumowaniu wskazał, iż zastosował się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym uznano za nieuzasadnione zarzuty podatnika z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto wyjaśnił, iż pełnomocnik Skarżącej został poinformowany o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, a w dniu 20 lipca 2006 r. zapoznał się z aktami sprawy i nie zgłosił nowych środków dowodowych w sprawie.
Pełnomocnik Skarżącej nie godząc się z rozstrzygnięciami, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. W skardze zarzucił naruszenie następujących przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) przez niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym wydaniu decyzji do wskazań wyrażonych przez Sąd w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r., co narusza zasadę związania organu oceną prawna. Wskazał, iż organ podatkowy drugiej instancji usunął braki wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny polegające na nie zawiadomieniu strony o możliwości zapoznania się z aktami, natomiast w jego ocenie orzeczenie wskazywało na istniejące podstawy do wznowienia postępowania jako wskazówki, co do dalszego trybu postępowania. W opinii pełnomocnika Skarżącej, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. zostało wskazane, że sprawa zasługuje na wznowienie, jak również podobnie zinterpretował Naczelny Sąd Administracyjny opisując stan faktyczny sprawy w postanowieniu odrzucającym skargę kasacyjną.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż rozpatrując ponownie odwołanie organ podatkowy zobowiązany był do zagwarantowania podatnikowi prawa do wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, co było faktyczną intencją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydającego rozstrzygnięcie w sprawie, nie zaś zobligowanie organu podatkowego działającego w trybie odwoławczym do wznowienia postępowania, które już się toczyło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie w jakim zakresie sąd rozpatrując zaskarżona decyzję jest związany ustaleniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 384/04.
W wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzje Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 r. dokonał następujących ustaleń:
1) organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji, prowadząc postępowanie co do wznowienia postępowania, nie zapoznały podatnika ze zgromadzonym materiałem dowodowym czym naruszyły art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, w ocenie Sądu, stanowi to podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
2) w sprawie niniejszej brak jest przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie art 240 § 1pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję, zatem dowody i okoliczności wskazane przez stronę zostały rozpatrzone w tamtym postępowaniu;
3) materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wymaga uzupełnienia.
Nie budzi wątpliwości i nie są sporne, iż ww ustalenia przedstawione w punkcie 2 i 3 są wiążące dla Sądu i dla stron.
Natomiast w ocenie strony, wskazania Sądu przedstawione w punkcie 1, nakazujące organowi zapoznanie strony z materiałem postępowania, które organ drugiej instancji wykonał obowiązują nadal i wiążą sąd ponownie rozpoznający sprawę nakazując mu uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Z poglądem tym zgodzić się nie można.
Faktyczna intencją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydającego rozstrzygnięcie w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. było zobowiązanie organu podatkowego do zagwarantowania podatnikowi prawa do wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, nie zaś zobligowanie organu podatkowego działającego w trybie odwoławczym do wznowienia postępowania, które już się toczyło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. uchylił orzeczenie organu drugiej instancji zapadłe po wznowieniu postanowienia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, stwierdzając, iż postępowanie po wznowieniu postępowania jest wadliwe z powodu niezawiadomienia strony o terminie do zapoznania się z aktami sprawy.
Natomiast Sąd nie dopatrzył się wadliwości postępowania zakończonego ostateczną decyzją zapadłą w postępowaniu zwykłym. Zatem nie znajdując wad w postępowaniu zwykłym, nie nakazał uchylenia decyzji ostatecznej zapadłej w tym postępowaniu.
Organ drugiej instancji, wykonując wskazania z wyroku z dnia 9 lutego 2007 r. powiadomił pełnomocnika Skarżącej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, a w dniu 20 lipca 2006 r. zapoznał pełnomocnika z aktami sprawy, który nie zgłosił nowych środków dowodowych. Sąd uchylając jedynie zaskarżoną decyzję nie nakazał uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Zatem organ drugoinstancyjny ponownie rozpoznający sprawę właściwie zapoznał stronę z materiałami sprawy.
Należy również podzielić argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę bez potrzeby jej przytaczania.
Mając na uwadze powyższe, wobec tego, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło