III SA/Wa 3372/08
WyrokWSA w Warszawie2009-09-07
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Alojzy Skrodzki, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie towarów na cele związane z reprezentacją i reklamą, przy których nabyciu podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r.?Ratio decidendi
Nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem, w tym na cele reprezentacji i reklamy, nie stanowi dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, nawet jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu. Taka wykładnia wynika z literalnego brzmienia art. 7 ust. 2 ustawy o VAT oraz z uwzględnienia zmian w art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzonych nowelizacją z dnia 21 kwietnia 2005 r.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w sprawie opodatkowania nieodpłatnego przekazania gadżetów reklamowych z logo firmy, przy których nabyciu odliczyła podatek naliczony. Spółka stała na stanowisku, że takie przekazanie na cele reprezentacji i reklamy, związane z przedsiębiorstwem, nie podlega VAT. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że takie przekazanie podlega opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdzono, że nie może być wykonana w całości, oraz zasądzono od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W zaskarżonej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydanej na podstawie przepisów art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako "ustawa Ord. pod.") Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż stanowisko P. Spółka akcyjna zwanej w dalszej części "Skarżącą" lub "Stroną" – zawarte we wniosku z dnia 5 czerwca 2008r. o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów związanych z reprezentacją i reklamą - jest nieprawidłowe.
Z przedstawionego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji stanu faktycznego wynikało, iż Skarżąca dokonuje zakupów wszelkiego rodzaju, tzw. gadżetów reklamowych, na których jest umieszczone logo lub nazwa Spółki. Przykładem takich gadżetów mogą być, np.: maskotki, proporczyki, kubki, długopisy, pióra, wszelka galanteria skórzana, breloczki, latarki, kalendarze itd. Na części gadżetów umieszczone jest logo reklamowe "Dobra energia". Ww. gadżety są przekazywane nieodpłatnie przy różnych okazjach, np. targach branżowych osobom odwiedzającym stoisko Spółki, podczas różnych imprez w tym imprez sportowych lub przy okazji spotkań z przedstawicielami kontrahentów Spółki lub przedstawicielom potencjalnych kontrahentów.
Celem nieodpłatnego przekazania gadżetów reklamowych jest tworzenie pozytywnego wizerunku Spółki na rynku, utrwalanie nazwy Spółki w świadomości obecnych jak i potencjalnych klientów oraz wywoływanie skojarzeń nazwy Spółki z "dobrą energią". Spółka dokonuje odliczeń podatku naliczonego od wyżej wymienionych zakupów, a nieodpłatne przekazanie ww. gadżetów na cele reprezentacji i reklamy, związane z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem (które nie spełniają warunków do zakwalifikowania ich jako prezenty o małej wartości) Spółka opodatkowuje podatkiem należnym. Ww. przekazanie jest dokumentowane fakturą wewnętrzną ujmowaną w rejestrze sprzedaży za dany - miesiąc i wykazywane w deklaracji VAT-7.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy nieodpłatne przekazanie towarów na cele związane z reprezentacją i reklamą nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z uwagi na fakt, iż ich przekazanie następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem?
W opinii Skarżącej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.) opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Spółka po przytoczeniu treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. uznała, że czynności realizowane w celach reklamy, zaliczane są w podatkach dochodowych do kosztów uzyskania przychodów, związane są z prowadzeniem przedsiębiorstwa, jako ponoszone w celu uzyskania przychodów w ramach tego przedsiębiorstwa. W potocznym rozumieniu "reprezentacja" - to wszelkie działania zmierzające do stworzenia jak najkorzystniejszego wizerunku o firmie. Celem reprezentacji" jest przede wszystkim stworzenie oczekiwanego wizerunku firmy, co ma ułatwić zawieranie umów, kontraktów itp. W warunkach gospodarki rynkowej korzystny wizerunek firmy jest sprawą niezwykle istotną dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju podmiotu gospodarczego. Dalej Spółka dodała, że w warunkach silnej konkurencji panującej na rynku bardzo istotne znaczenie ma rozpoznawalność danego podmiotu gospodarczego i jego korzystny wizerunek, ułatwia to kontakty gospodarcze. Dlatego też, zdaniem Spółki, wydatki ponoszone przez Spółkę na stworzenie jej pozytywnego wizerunku są związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Ponieważ zgodnie z literalnym brzmieniem ust. 2 art. 7 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem VAT podlega nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, zdaniem Spółki, nieodpłatne przekazanie materiałów reklamowych z logo Spółki lub z nazwą Spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z uwagi na fakt, iż ich przekazanie następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem (na cele reprezentacji i reklamy). Przyjęcie odmiennej interpretacji (opodatkowania przekazania towarów na cele reprezentacji i reklamy) jest sprzeczne z dosłownym brzmieniem przepisu, a ponadto prowadzi do zwiększania obciążeń podatkowych.
Dalej Spółka wskazała, że o tym, że czynność nieodpłatnego przekazania towarów na cele związane z reprezentacją i reklamą Spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT świadczy również zmieniona treść ust. 3 art. 7 u.p.t.u. Ponadto stosując ścisłą literalną wykładnię ust. 2 art. 7 u.p.t.u. Spółka stanęła na stanowisku, że przepis ten nie dotyczy przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Przeciwny pogląd po pierwsze byłby sprzeczny z literalnym brzmieniem przepisu, po drugie, brak byłoby uzasadnienia umieszczenia w tym przepisie zwrotu "na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem", gdyż i tak obejmowałby on zarówno przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jak i na cele z nim niezwiązane.
Minister Finansów we wskazanej na wstępie indywidualnej interpretacji z dnia [...] sierpnia 2008 r. uznał stanowisko za nieprawidłowe. Organ podatkowy stanął na stanowisku, że ponieważ interpretacja art. 7 ust. 2 u.p.t.u. w oparciu o wykładnię wyłącznie gramatyczną budzi pewne wątpliwości, zatem nie może stanowić jedynej podstawy do dokonanych rozstrzygnięć. Organ uznał, że przy wykładni przedmiotowych przepisów ustawy należy wziąć pod uwagę zasadę racjonalności ustawodawcy oraz interpretować przepis art. 7 ust. 2 w zestawieniu z art. 7 ust. 3 u.p.t.u.. Przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek - niewątpliwie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, wobec tego w przypadku nie objęcia regulacją art. 7 ust. 2 przekazania lub zużycia towarów przez podatnika na cele związane z jego przedsiębiorstwem, przepis art. 7 ust. 3 byłby zbędny. Skoro zatem z zakresu opodatkowania czynności nieodpłatnego przekazania towarów, na cele inne niż bezpośrednio związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, wyłączono na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, jedynie przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek, to należy uznać, iż opodatkowaniu podlegają wszelkie inne przekazania towarów pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od tych czynności w całości lub w części. Dalej organ wskazał, że gdyby przyjąć, iż opodatkowaniu na mocy ust. 2 podlegają wyłącznie czynności w ogóle nie związane z przedsiębiorstwem, zbędne byłoby wyłączanie z opodatkowania czynności, które i tak nie podlegałyby opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem VAT podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tego towaru, z wyjątkiem przekazania towarów stanowiących drukowane materiały reklamowe i informacyjne bądź spełniających warunki do uznania ich za prezenty o małej wartości lub próbki. Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje neutralne podatkowo (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania).
Podsumowując organ podatkowy uznał, że opisane przez Wnioskodawcę w stanie faktycznym nieodpłatne przekazanie klientom gadżetów opatrzonych logo firmy stanowi dostawę towarów opisaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., (o ile przy ich nabyciu Spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego) i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów w odpowiedzi na wezwanie Skarżącej do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę indywidualnej pisemnej interpretacji przepisów podatkowych złożone na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a") stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji.
W skardze Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzuciła jej błędną wykładnię art. 7 ust. 2 u.p.t.u. polegającą na przyjęciu, iż nieodpłatne przekazanie towaru podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, również wówczas, gdy nieodpłatne przekazanie towaru związane jest z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić przez uchylenie zaskarżonej interpretacji.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Przedmiotem zaskarżenia była interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydana na podstawie art. 14b § 1 i § 6 O.p. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (art. 14b § 2 O.p.). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 O.p.) Z kolei interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 O.p.).
Dokonując zatem oceny legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej stwierdzić należy, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 2 w związku z ust. 3 u.p.t.u. przez dokonanie jego nieprawidłowej wykładni.
Stan prawny właściwy do rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji ukształtowany został ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 756), która znowelizowała przepisy ustawy o podatku od towarów i usług od dnia 1 czerwca 2005 r.
Na tle tego właśnie stanu prawnego zapadł, wydany w składzie siedmiu sędziów, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08. Sąd ten stanął na stanowisku, że przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem w świetle art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 7 ust. 2 od wejścia w życie ustawy o podatku od towarów i usług nie był zmieniany i ma następujące brzmienie:
" Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust, 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części".
Zmienił się natomiast przepis ust. 3 tego artykułu, który przed dniem 1 czerwca 2005 r. stanowił: "przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli ich przekazanie (wręczenie) wiązało się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem".
Nowelizacja z dnia 21 kwietnia 2005 r. nadała mu brzmienie następujące: " przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadnicza zmiana tego przepisu polegała na usunięciu z niego końcowego fragmentu, który expressis verbis odwoływał się do bezpośredniego powiązania określonej czynności (przekazania wymienionych towarów) z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, czyli celami działalności gospodarczej podatnika. Tymczasem to właśnie to sformułowanie pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w uchwale z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt I FPS 5/06 na przyjęcie takiej wykładni wymienionych przepisów art. 7 ust. 2 i ust. 3, która z jednej strony pozostawała w zgodzie z prawem wspólnotowym (art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 112), czyli była wykładnią prowspólnotową, a z drugiej zaś nie pozostawała w sprzeczności z gramatycznym brzmieniem omawianych przepisów, a więc nie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej, czyli do niedopuszczalnej wykładni contra legem. Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka wykładnia, wskazująca, że czynności, do których odwoływał się art. 7 ust. 3 (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2005 r.) mieściły się w zakresie przedmiotowym ust. 2 tego artykułu, była możliwa tylko przy brzmieniu ust. 3 odwołującego się w końcowym fragmencie - podobnie jak art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 112) - do bezpośredniego związku tych czynności z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem (w VI Dyrektywie - z celami działalności podatnika, a w Dyrektywie 112 - z celami działalności przedsiębiorstwa podatnika), który to fragment dawał w ogóle podstawy do uznania, że spójna wykładnia tych przepisów wskazuje, że zakres przedmiotowy, do którego odnosiły się te przepisy, obejmował przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane i niezwiązane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z poglądami wyrażonymi w wyrokach z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 600/07 (LEX nr 371671) i z dnia 28 czerwca 2008 r., sygn. akt l FSK 743/07, a także w wyroku z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I FSK 922/08, że powyższa zmiana art. 7 ust. 3 u.p.t.u. w istotny sposób wpływa na wykładnię normy ust. 2 tego artykułu, której odczytywanie w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2005 r. następowało przez pryzmat art. 7 ust. 3, z uwzględnieniem prowspólnotowej wykładni tegoż unormowania. Nowelizacja polegająca na pominięciu fragmentu wskazującego na opodatkowanie także czynności przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem - korelującego z końcową częścią przepisu art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 112) - spowodowała odstąpienie od brzmienia przepisu wspólnotowego (w rozumieniu nadanym mu w wyroku ETS w sprawie C-48/97 Kuwait Petroleum Ltd.), co wskazuje na jego wadliwą implementację do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług. Wadliwość ta, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma wpływ na możliwość dokonywania wykładni normy prawa krajowego w zgodzie z wykładnią normy dyrektywy unijnej w sytuacji, gdy brzmienie normy prawa krajowego zdecydowanie odbiega od treści normy dyrektywy, która powinna być przedmiotem implementacji, co ma miejsce po nowelizacji art. 7 ust. 3 u.p.t.u.
Z literalnego brzmienia części wstępnej art. 7 ust. 2 tej ustawy wynika wprost, że odnosi się on do takiego przekazania towarów, które nastąpiło wyłącznie na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Oznacza to, że przepis ten pomija takie nieodpłatne przekazania towarów, które zostały dokonane na cele związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika. Czynności wymienione w punktach 1 i 2 ust. 2 zostały podane jedynie jako przykłady (poprzedzono je bowiem sformułowaniem "w szczególności") wskazanego w części wstępnej tego ustępu przekazania towarów na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. W konsekwencji również wymienione w pkt 2 tego ustępu "wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny" to tylko takie przekazanie towarów, które zostało dokonane na cele inne niż związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika.
Po nowelizacji art. 7 ust. 3 u.p.t.u. zakres przedmiotowy opodatkowania wskazany w ust. 2 tego artykułu określony jest jedynie w jego części wstępnej (a nie także w ust. 3, jak to było przed nowelizacją i co przyjęto w uchwale z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt l FSK 5/06). Obecnie przepis ust. 3 określa tylko rodzaje towarów, których przekazanie wskazane w ust. 2, czyli na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, zostało wyłączone z zakresu przedmiotowego opodatkowania (wyłączenie przedmiotowe). Jest on przepisem szczególnym (zawierającym wyjątki) w stosunku do ust. 2. Obecnie brak jest powiązania tego wyłączenia z jego bezpośrednim związkiem z prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa (wyłączenie przedmiotowo - celowe), jak to miało miejsce przed nowelizacją.
Wyżej przedstawiona wykładnia gramatyczna art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u., wobec niepozostających w sprzeczności do siebie zapisów ust. 2 i ust. 3, jest na tyle jasna, że sięganie po inne metody wykładni Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niedopuszczalne.
Sąd administracyjny, jako sąd europejski zobowiązany do dokonywania wykładni prowspólnotowej przepisów prawa podatkowego, winien jej dokonywać tak dalece, jak to jest możliwe, aby osiągnąć wymagany stan rzeczy (prawny, gospodarczy, społeczny), jednak rezultaty tej wykładni - przez rozszerzenie zakresu obowiązku podatkowego poza granice zakreślone przepisami krajowymi ustaw podatkowych - nie mogą naruszać zasad wynikających z obowiązujących przepisów Konstytucji, godząc w prawa podatników.
Prowspólnotowa wykładnia prawa powinna mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do odpowiedzi w przedmiocie treści przepisów prawa krajowego. Wykładnia prowspólnotowa nie powinna mieć miejsca, gdy będzie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej, mogłoby to bowiem doprowadzić do niedopuszczalnej wykładni contra legem.
Za oczywiste Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy prawa krajowego należy wykładać mając na uwadze stosowne regulacje prawa wspólnotowego. Jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, w szczególności w sytuacji, gdy regulacja unijna ma charakter dyrektywy (ze swej istoty skierowanej do państw członkowskich, mających obowiązek doprowadzenia prawa krajowego do stanu, realizującego zapisy zawarte w dyrektywach); nie może być stosowana taka wykładnia prawa krajowego, która będzie prowadziła do nakładania na podatnika obowiązków niewyrażonych wprost w prawie krajowym.
Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że jeżeli podatnik stosuje się do dyspozycji wadliwie transponowanej normy krajowej, uznając, że jest ona dla niego korzystniejsza, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy.
Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie, jak już wskazano, poglądy powyższe podzielił.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien kierować się przedstawionym powyżej stanowiskiem.
Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., Sąd uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 P.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 P.p.s.a. o kosztach w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło