III SA/Wa 3403/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant referent stażysta Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] października 2011 r. oddalił skargę Skarżącego - M. S. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na wniosek wierzyciela - Burmistrza K. i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego należność z tytułu opłaty uzdrowiskowej za 2008 r. Opłata ta została nałożona na podstawie orzeczenia wierzyciela z 22 stycznia 2008 r. Nr [...]. Celem wyegzekwowania zaległości organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 30 maja 2011 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu w dniu 14 czerwca 2011 r. doręczono Zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 3 czerwca 2011 r. W wyniku realizacji powyższego zajęcia, w dniu 29 czerwca 2011 r. dochodzona należność została wyegzekwowana. Tym samym egzekucja została skutecznie zakończona. Pismem z dnia 27 czerwca 2011 r. Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie w trybie natychmiastowym prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na okoliczność zaskarżenia w trybie sądowoadministracyjnym obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę prawną dochodzonej w drodze egzekucji należności. Z uwagi na istniejące wątpliwości, co do zakresu wniesionego żądania, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z 11 lipca 2011 r., wezwał Skarżącego do sprecyzowania złożonego żądania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżący w piśmie z 21 lipca 2011 r. wskazał, iż podanie z 27 czerwca 2011 r. stanowi skargę na czynność egzekucyjną. Wobec tego organ egzekucyjny przekazał ją celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością rzeczową Dyrektorowi Izby Skarbowej w K.. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że dokonując oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie znalazł przesłanek do uwzględnienia ww. skargi. W zażaleniu na powyższe postanowieni Skarżący zakwestionował zasadność obciążenia opłatą klimatyczną za czternastodniowy pobyt na leczeniu w sanatorium, o której umorzenie zwrócił się do Urzędu Miasta w K.. Podniósł również, iż urzędy odmawiające przychylenia się do wniosku naruszają prawo i mataczą, nie biorąc pod uwagę tego, iż jest inwalidą, poniósł szkodę z tytułu zalania mieszkania i kradzieży oraz obciążony jest kosztami leczenia. Minister Finansów postanowieniem z [...] października 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a.". Stosownie do którego zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zaznaczył, że skarga przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach, których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Organ nadzoru dokonuje, zatem oceny czynności egzekucyjnej badając czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka. Z akt sprawy wynika, iż zgodnie z art. 7 u.p.e.a. został zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. la pkt 12 lit. a u.p.e.a. powołanej ustawy, tj. egzekucja ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Podstawę dokonania zajęcia świadczenia rentowego Skarżącego stanowił tytuł wykonawczy wystawiony przez Burmistrza K.. Zajęcia ww. świadczenia dokonano zgodnie z art. 79 u.p.e.a. przez przesłanie, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zawiadomienia z 30 maja 2011 r. o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie jest zwolnione spod egzekucji na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny 14 czerwca 2011 r. zawiadomił Skarżącego o zajęciu przysługującego świadczenia, doręczając jednocześnie odpis zawiadomienia przesłanego do zakładu ubezpieczeń społecznych z pouczeniem, że nie może odbierać świadczenia poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nią w żaden inny sposób oraz odpis tytułu wykonawczego o numerze [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. zajęcie podpisane zostało przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i dostarczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i Skarżącemu. Nie dopatrzono się też uchybień formalnych w dokonanej czynności organu egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Czynność egzekucyjna została zatem dokonana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 67 i 79 u.p.e.a. Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu zasadności obciążenia opłatą klimatyczną, braku jej umorzenia i braku przychylności urzędników organ zauważył, że w świetle istniejących przepisów prawnych nie jest uprawniony do badania przedstawionych przez Skarżącego argumentów, gdyż leżą one wyłącznie w gestii wierzyciela, na którego wniosek postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone i skutecznie zakończone. Równocześnie należy podkreślić, że powołane przez Skarżącego ww. zarzuty wykraczają poza zakres postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne i nie podlegają w nim rozpoznaniu. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił, iż wydane rozstrzygnięcie "narusza prawo - Konstytucję RP a także Ustawę poprzez obciążenie mnie opłatą klimatyczną". Ponadto Skarżący wnosi o uchylenie postanowienia Ministra Finansów W uzasadnieniu Skarżący podtrzymał zarzuty oraz argumentację przedstawioną w zażaleniu. Skarżący powołał się przy tym na ustawę z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin a także na art. 19 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie . W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] października 2011 r., oddalające skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Podstawą zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 u.p.e.a. Wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Jednocześnie zawiera gwarancje i procedury, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, przy czym ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego - art. 79 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (w tym przypadku - egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, - art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 3 u.p.e.a.). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl. oraz wyrok NSA z 22 września 2010 r. sygn. II FSK 568/09). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami w postępowaniu egzekucyjnym wniesienie np. zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w u.p.e.a. mających prowadzić – w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08, LEX nr 489600 oraz z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/09, LEX nr 486252). Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Przy czym przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). W skardze na czynności egzekucyjne Skarżący zarzucił organowi zasadność obciążenia opłatą klimatyczną, braku jej umorzenia i braku przychylności urzędników. Mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi dotyczące charakteru skargi z art. 54 u.p.e.a., stwierdzić należy, że Skarżący nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jeśli przedmiotem skargi uczynił zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a, tj. nieistnienie obowiązku czy błąd co do osoby zobowiązanego. Ustawa przewiduje bowiem inne środki prawne, w ramach których tego rodzaju zarzuty mogą być rozpatrzone, a w związku z tym rozpatrzenie ich na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. oznaczałoby wadliwość takiego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zatem postąpił Minister Finansów nie uwzględniając w ramach niniejszego postępowania zarzutów stanowiących przesłanki uruchomienia innych środków ochrony prawnej zobowiązanego, ograniczając się jedynie do zbadania czynności zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidłowo przewidziany w u.p.e.a. – w art. 1 a pkt 12 lit. a tiret trzecie - środek egzekucyjny tj. egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Sąd zauważa, że wystawione zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego odpowiadało wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a. Czynność egzekucyjna zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego została dokonana w oparciu o tytuły wykonawcze doręczone uprzednio, a więc w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż w świetle powyższego słusznie Minister Finansów w niniejszej sprawie uznał, iż czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.