III SA/Wa 3418/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2015r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca B. Sp. z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczyła, że w chwili obecnej pasywa znacznie przewyższają aktywa Spółki. Bilans z ostatniego roku wskazuje stratę 240.007,93 zł. natomiast utrata płynności finansowej uniemożliwia wystąpienie do instytucji czy banków o udzielenie kredytu. Skarżąca wskazała również, że w pierwszej kolejności zobowiązana jest do pokrywania bieżących należności, zatem niemożliwe jest pokrycie kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości 20.000 zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Skarżąca wskazała, że na posiadanych rachunkach bankowych nie posiada środków. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, ewidencję środków trwałych, bilans i rachunek zysków i strat za 2014 i 2015 r. Wyjaśniła także, że na sporządzenie bilansu za 2016 r. ma czas do 31 marca 2017 r. Wskazała, że posiadane nieruchomości są obciążone hipoteką. Ponadto Spółka spłaca kredyty hipoteczne w łącznej kwocie 6.500 zł. Obecnie Skarżąca zalega ze spłatą 4 rat kredytów. Obecnie tylko jedno z posiadanych mieszkań jest wynajmowane za kwotę 1.900 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego przepisu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Z nadesłanego zeznania CIT-8 wynika, że w 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód 19.640,09 zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca w 2016 r. prowadziła działalność dokonując dostawy towarów i świadczenia usług przykładowo: we wrześniu 2016 r. na kwotę 65.806 zł oraz nabycia towarów we wrześniu 2016 r. na kwotę 31.454 zł. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu PPPr wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. Skarżąca posiada ponadto trzy nieruchomości. Natomiast z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca posiada środki w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł. Skarżąca natomiast nie wykazała dlaczego z tej kwoty nie może uiścić należnego w sprawie wpisu od skargi w wysokości 1.449 zł. Powyższe wielkości w porównaniu wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Dlatego argumentacja Skarżącej, że w pierwszej kolejności zobowiązana jest do pokrywania innych bieżących należności nie mogła zostać uwzględniona. Ponadto Skarżąca będąc zobowiązana do nadesłania odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat 2016 r. wskazała, że nie sporządziła jeszcze wymaganych dokumentów. Jednakże, w żaden inny sposób nie wykazała swojej sytuacji finansowej za 2016 r. nie wiadomo jaki Spółka osiągnęła w 2016 r. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej. Wiadomo jedynie, że prowadziła w 2016 r. działalność gospodarczą (deklaracje VAT-7). Również powoływany przez Skarżącą fakt poniesienia straty nie może być powodem przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Jak podkreśla się w orzecznictwie, fakt odnotowania straty nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, powstanie straty nie warunkuje automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 172/14, CBOSA). Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., II FZ 1843/14, CBOSA). Skarżąca natomiast nie wyjawiła jaki za 2016 r. uzyskała przychód. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.