III SA/Wa 343/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - P. Sp. z o.o. (dalej – "Skarżąca", "Spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła utratą płynności finansowej, utratą kontrahentów, a także osiąganiem za ostatnie lata straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu 40.076 zł. Na rachunku bankowym Spółka posiada środki w wysokości 99 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na formularzu PPPr, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Spółka została wezwana –w termie 7 dni – do: wyjaśnienia, czy prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, jeśli tak wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych przychodów Spółki oraz kosztów ich uzyskania (kopia z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące, bilans i rachunek zysków i strat za 2013 r., ewentualnie bilans za I półrocze 2013 r.), nadesłania zeznań podatkowych Spółki za 2012 r., i ewentualnie – jeśli zostały sporządzone za 2013 r., nadesłania deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy miesiące, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki za ostatnie trzy miesiące, wskazania źródeł finansowania wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika oraz nadesłania innych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej Spółki. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 24 marca 2014 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Do dnia dzisiejszego Skarżąca nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez Skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej Spółki, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty, zwłaszcza dotyczące przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego obowiązku Skarżąca nie wywiązała się. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05; postanowienie z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.