III SA/Wa 3447/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "W." z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Spółdzielni [...] "W." z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Spółdzielnia [...] "W." (dalej: S. lub Skarżąca) pismem z dnia 2 lipca 2008 r. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w przedmiocie podatku od towarów i usług. We wniosku przedstawiła zaistniały stan faktyczny, wskazując, że: - posiada w swoich zasobach jeden budynek mieszkalny z miejscami postojowo-garażowymi w budynku, - wykonuje czynności zgodnie z art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116), dalej: u.s.m., na rzecz mieszkańców, którzy posiadają własnościowe prawo do lokalu, - S. nie prowadzi działalności gospodarczej, - zajmuje się bieżącą działalnością eksploatacyjną (obsługą) budynku, - mieszkańcy wnoszą opłaty za lokale mieszkalne, miejsca postojowo-garażowe, które są przeznaczone na pokrycie kosztów eksploatacji. W związku z powyższym stanem faktycznym S. zapytała, czy od opłat eksploatacyjnych za miejsca postojowo-garażowe wnoszonych przez mieszkańców, przeznaczonych na pokrycie kosztów eksploatacji tego budynku należy pobierać podatek od towarów i usług w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: u.p.t.u. z 2004 r., czy też na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. z 2004 r. opłaty te są zwolnione od ww. podatku. W ramach własnej oceny prawnej tego stanu S. stwierdziła, że do opłat wnoszonych przez mieszkańców budynku ma zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. z 2004 r. Celem wnoszenia opłat nie jest działalność zarobkowa lecz pokrywanie bieżących kosztów eksploatacji całego budynku łącznie z terenem przynależnym do budynku. Środki te są wydatkowane wyłącznie na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Na poparcie swojego stanowiska S. powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1682/06 oraz pismo Ministra Finansów z dnia 5 marca 2008 r., nr DD6/8213/11KWW/MB7/82. 2. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2008 r. Minister Finansów uznał stanowisko S. za nieprawidłowe. Powołując się na przepisy art. 43 ust. 1 pkt 11 u.p.t.u. z 2004 r. oraz art. art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 u.s.m. stwierdził, że zwolnienie od podatku od towarów i usług dotyczy wyłącznie czynności (za które pobierane są opłaty zgodnie z art. 4 ust.1, 2, 4 i 5 u.s.m.) wykonywanych na rzecz ww. osób, związanych z lokalami mieszkalnymi. Nie dotyczy natomiast czynności związanych z miejscami postojowo-garażowymi. Minister Finansów podniósł jednocześnie, że lokalem zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.m. jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), dalej: u.w.l., czyli wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W ocenie Ministra Finansów czynności związane z pobieraniem opłat za eksploatację miejsc postojowo-garażowych podlegają opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 22%, zgodnie do art. 41 ust. 1 u.p.t.u. z 2004 r. 3. Pismem z dnia [...] października 2008 r. S. wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Do wezwania dołączyła zaświadczenia Prezydenta [...] W. z dnia [...] maja 2004 r., w których uznano garaże podziemne ze stanowiskami postojowymi za lokale samodzielne, zgodnie z art. 2 ust. 2 u.w.l. Powtórzyła, że celem wnoszenia opłat jest bieżące pokrywanie kosztów eksploatacyjnych całego budynku wraz z miejscami postojowo-garażowymi. 4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany wydanej interpretacji. Powtórzył stanowisko w niej zawarte. Dodatkowo wskazał, że wniosek o wydanie interpretacji dotyczył opodatkowania opłat eksploatacyjnych za miejsca postojowo-garażowe, natomiast w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa S. powołuje się na okoliczność, iż stanowią one samodzielne lokale. Stwierdził, że miejsca postojowo-garażowe nie stanowią lokalu mieszkalnego oraz pomieszczenia pomocniczego służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a jedynie mogą przynależeć do lokalu i nie służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. 5. W skardze z dnia 23 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uznanie, że garaż podziemny wraz ze stanowiskami postojowymi jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. i opłaty eksploatacyjne za miejsca postojowo-garażowe na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 11 u.p.t.u. z 2004 r. są zwolnione od ww. podatku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację przedstawioną we wniosku o wydanie interpretacji i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem S. art. 2 ust. 2 u.w.l. stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności piwnica, strych, komórka czy garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi". Uznała, że dopuszczalne jest wyodrębnienie garażu jako samodzielnej nieruchomości. Dotyczy to nie tylko garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, ale także garażu wolnostojącego, o ile stanowi część składową nieruchomości gruntowej w rozumieniu art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego. 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. I. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Przedmiotem zaskarżenia była interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. W myśl art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 770 ze zm.), dalej: O.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Paragraf 7 ww. artykułu stanowi natomiast, że minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku, o którym mowa w § 1, który zawiera dane identyfikujące wnioskodawcę oraz dane wskazane w § 2-5, oraz sposób uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 14f. We wzorze wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 112, poz. 771), wskazano na konieczność podania w nim imienia i nazwiska osoby legitymowanej do jego złożenia oraz opatrzenia go podpisem tej osoby (pola 55 i 56). Jednocześnie w przypisie do opisu pola 55 ww. wzoru wyjaśniono, że w przypadku, gdy z wnioskiem występuje osoba upoważniona, należy dołączyć pełnomocnictwo lub inny dokument, z którego wynika prawo do występowania w imieniu wnioskodawcy z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego. Przypis ten koresponduje z treścią art. 135 - art. 137 O.p., które w zakresie zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych w sprawach podatkowych odwołują się do przepisów prawa cywilnego, w tym dotyczących sposobu reprezentowania osób fizycznych i innych podmiotów, jak również wprost stanowią o działaniu strony przez pełnomocnika. Jeśli więc wnioskodawca działa z wyboru przez pełnomocnika lub też z uwagi na swój status prawny przez upoważnione do tego organy, wówczas ma obowiązek dołączyć do wniosku dokument, który będzie stanowił o jego umocowaniu do reprezentowania wnioskodawcy w zakresie obejmującym wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Dołączenie takiego dokumentu stanowi warunek formalny wniosku. II. Stwierdzić zatem należało, że niedochowanie powyższego warunku skutkuje powstaniem po stronie organu wydającego interpretację indywidualną obowiązku wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku. Organ podatkowy nie może przystąpić do merytorycznego załatwienia wniosku w sytuacji, gdy wniosek ten owych wymogów nie spełnia. Usunięcia braku formalnego następuje w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podanie bez rozpatrzenia. Nie usunięcie takiego braku w wyznaczonym terminie uniemożliwia dalsze procedowanie nad złożonym wnioskiem, gdyż nie można kontynuować sprawy nie dysponując w jej aktach potwierdzeniem umocowania osoby podpisującej wniosek do działania za wnioskodawcę. III. W rozpoznanej sprawie podmiotem, który wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej (wnioskodawcą) była S. czyli osoba prawna (art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze; Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm., dalej: P.s.). Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie, o czym stanowi art. 38 ustawy z dnia23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 48 § 1 P.s. spółdzielnię reprezentuje na zewnątrz zarząd, który jest jednym z jej organów (art. 35 § 1 pkt 3). Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy, czym stanowi art. 54 § 1 P.s. Według natomiast art. 55 P.s. zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych (§ 1); statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej zgody rady (§ 2). We wniosku z dnia 2 lipca 2008 r. o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano jako osobę upoważnioną do jego złożenia prezesa zarządu S. J.Z. Do wniosku nie dołączono jednak żadnego dokumentu wskazującego na umocowanie tej osoby do jednoosobowego reprezentowania ww. S. w sprawie objętej wnioskiem. Tak złożony wniosek obarczony był zatem brakiem formalnym, o którego usunięcie Minister Finansów powinien był wezwać we wskazanym wyżej trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. Nie czyniąc tego naruszył wskazane przepisy. IV. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Finansów obowiązany będzie, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, usunąć jego braki formalne w sposób przez Sąd już wskazany. V. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 P.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł zatem jak w sentencji. VI. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także koszty zastępstwa procesowego, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 oraz art. 212 § 1 P.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 440 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) i wynagrodzenia ustanowionego w sprawie radcy prawnego (240 zł).