III SA/Wa 3522/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. K. zwrócił się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazał, iż jedynym jego dochodem jest emerytura wynosząca 1.100 zł. Z emerytury w wysokości 1.150 zł utrzymuje się również żona Skarżącego. Ich dochód w całości przeznaczany jest na podstawowe potrzeby takie jak opłaty czynszowe i medialne, jedzenie, lekarstwa. Skarżący podkreślił, że konieczność poniesienia kosztów sądowych narazi go na niemożność kupna leków podtrzymujących życie i kruchy stan zdrowia, żywności, opłacenia wizyt u lekarzy, rehabilitacji po przebytych zabiegach. Powołał się także na orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący podał, że posiada na tzw. "czarną godzinę" oszczędności w wysokości jednej emerytury. Nie posiada żadnego majątku. Przedstawił strukturę wydatków, wśród których wymienił czynsz za mieszkanie (800 zł), energię elektryczną (180 zł), telewizję (70 zł), telefon (35 zł), koszty leków, rehabilitacji i jedzenia. Wskazał również na przyznane mu już wcześniej zwolnienie od wpisu od skargi. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał zeznania podatkowe, odcinki przekazów pocztowych, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Jak słusznie zauważył Skarżący korzystał on już z prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania. Zwolniono go mianowicie od wpisu od skargi w kwocie 11.140 zł (postanowienie z 26 marca 2015 r.). W żadnym jednak razie rozstrzygnięcie to nie może skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów postępowania, bez wykazania argumentów związanych z zagrożeniem bytu Skarżącego i jego żony. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby referendarz sądowy rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone bądź to w innej sprawie tej samej osoby, bądź to na wcześniejszym etapie postępowania. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia w innych sprawach mogą pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., II FZ 1031/12). Przyznanie Skarżącemu prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania nie może mieć zatem waloru rozstrzygającego. Pierwszeństwo ma bowiem wnikliwa analiza akt niniejszej sprawy. Tymczasem z akt tych wynika, że Skarżący miał wystarczająco dużo czasu, by przygotować się na poniesienie kolejnych kosztów związanych z niniejszą sprawą. Do zainicjowania tej sprawy doszło bowiem w październiku 2014 r., kiedy to Skarżący wniósł skargę. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 grudnia 2015 r. (II OZ 1244/15) podmiot występujący na drogę postępowania sądowego powinien mieć świadomość, że to on w pierwszej kolejności zobowiązany jest do ponoszenia kosztów swojego udziału w tym postępowaniu. Zatem decydując się na wszczęcie sprawy sądowej, powinien poprzez swoje działanie zabezpieczyć sobie w stosownym czasie środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien wykazać się niezbędną zapobiegliwością i przezornością oraz zapewnić sobie środki na ten cel. W niniejszej sprawie taką właśnie możliwość zabezpieczenia środków Skarżący posiadał. Wraz z żoną uzyskuje bowiem stałe dochody, z których może poczynić oszczędności (co zresztą – jak sam przyznał – czyni). Świadczy o tym także fakt uregulowania w maju 2015 r., a zatem już po wydaniu postanowienia zwalniającego Skarżącego od wpisu od skargi, należności w kwocie ponad 5.000 zł za pobyt na leczeniu uzdrowisko-rehabilitacyjnym Skarżącego i jego żony. Przy tej okazji przypomnieć należy, że zwolnienia tego udzielono wówczas opierając się na oświadczeniu Skarżącego o posiadaniu oszczędności w wysokości jedynie jednej emerytury na tzw. "czarną godzinę" i braku możliwości ich powiększenia. Z powyższego wywnioskować zatem należy, że na przestrzeni minionego roku Skarżący miał możliwość zapewnienia sobie środków, które pozwoliłyby mu obecnie na uiszczenie należnego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 5.570 zł. Nie sposób też nie zauważyć, iż Skarżący pominął milczeniem kwestie wyraźnie wskazane w wezwaniu z 25 stycznia 2016 r. Nie udzielił mianowicie wyjaśnień na temat posiadanych oszczędności, ewentualnego darowania wnuczce zajmowanego lokalu, wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. Wśród przesłanych dokumentów zabrakło także wyciągów z rachunku bankowego, jaki w banku [...] posiada żona Skarżącego. O istnieniu takiego rachunku świadczą dowody wpłat gotówkowych, dokonanych w dniach 17 grudnia 2015 r. i 18 stycznia 2016 r. na kwoty odpowiednio 109,76 zł i 961,43 zł. Z tych względów uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.