III SA/Wa 356/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia prostującego oczywistą omyłkę i umorzenia postępowania oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec G. Sp. z o.o. (dalej – "Skarżąca") na podstawie własnego tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...] września 2015 r., obejmującego należność w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie należności głównej 1.195.870 zł plus odsetki za zwłokę. Zawiadomieniem z dnia 29 września 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Dyrektora Izby Skarbowej w W. Postanowieniem z [...] października 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R., działając na podstawie art. 113 § 1 w związku z art. 123 i 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej – "Kpa"), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 29 września 2015 r., wskazując iż na 1 stronie w/w zawiadomienia o zajęciu, w części: "Dane dotyczące dochodzonych należności" jako "rok, okres, termin płatności" należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] wskazano 20.12.2015r., a powinno być: 20.12.2012 r. Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 Kpa, organ administracji publicznej może z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie decyzjach. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. W jego uzasadnieniu zakwestionowała zasadność prowadzenia w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazała, że powołanie w zaskarżonym postanowieniu art. 113 § 1 Kpa jest niewłaściwe, gdyż ani tytuł wykonawczy, ani przedmiotowe zawiadomienie nie są decyzjami. Poza tym sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej, tak jak stało się w niniejszej sprawie. Postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 113 § 1 Kpa prostowaniu podlegać mogą jedynie decyzje, postanowienia i ugody. Zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym jest czynnością materialno-techniczną o charakterze informacyjnym, dokonywaną w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie kończy postępowania. Jest to informacja o dokonanej czynności egzekucyjnej – zastosowanym środku egzekucyjnym. Tym samym nie ma ono przymiotu aktu administracyjnego w rozumieniu art. 104 Kpa. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., skoro art. 113 Kpa ma zastosowanie wyłącznie do prostowania oczywistych błędów i omyłek w decyzjach (postanowieniach) wydanych przez organ administracji, to Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. nieprawidłowo zastosował powyższy tryb do zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 1 i art. 7 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619, dalej – "u.p.e.a."), poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego i stosowanie środków egzekucyjnych w sprawie, w której nie powstał obowiązek podatkowy, - art. 23 § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez niedopełnienie nadzoru przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., z uwzględnieniem art. 45 § 1, to jest nierozpatrzenie przesłanek nieważności w związku z rażącym naruszeniem prawa pomimo przedstawienia dowodów stwierdzających nieistnienie obowiązku i niewstrzymanie czynności egzekucyjnych i postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przesłanek nieważności, - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez nieumorzenie postępowania, pomimo, że obowiązek podatkowy nie istniał, - art. 168b u.p.e.a., poprzez narażenie Skarbu Państwa na dochodzenie odszkodowania, - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez nieuwzględnienie przesłanek nieważności całego postępowania egzekucyjnego, w tym także całego tytułu wykonawczego, - art. 105 § 1 Kpa, poprzez nieumorzenie postępowania w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowaniu jest zaistnienie przesłanek z art. 113 Kpa, a nie okoliczności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Odnosząc się pierwszej kolejności od zarzutów skargi, Sąd zauważa, że zarzuty te dotyczą zasadności wszczęcia i prowadzenia w stosunku do Skarżącej postępowania egzekucyjnego. Natomiast w rozpoznawanej sprawie kontroli legalności podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Z powołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy. W tym znaczeniu przedmiot postępowania przed sądem administracyjnym wyznaczony jest zakresem stosunku administracyjnego tj. jego elementami podmiotowymi oraz przedmiotowymi: podstawą faktyczną i prawną (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, publ. OSP 1999/1/51 z glosą B. Adamiak). Wykluczyć wobec tego należy możliwość kontrolowania przez sąd administracyjny innego, niż zaskarżone do tego sądu rozstrzygnięcie, jeżeli tak opisana tożsamość podmiotowa i przedmiotowa nie zachodzi. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza bowiem, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Mając powyższe na względzie przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mogła być kwestia zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy też kontrola zgodności z prawem decyzji określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie sposób bowiem przyjąć, że w sprawie, w której przedmiotem jest sprostowanie oczywistej omyłki w zawiadomieniu o zajęciu, można objąć kontrolą decyzję administracyjną stanowiąca podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czy też zasadność i prawidłowość samej egzekucji. W konsekwencji sformułowane w skardze zarzuty pozostają poza rozważaniami Sądu. Jednocześnie jednak Sąd, zauważa, że zawarte w treści art. 134 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie, że sąd administracyjny "nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi" oznacza, iż Sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją (w rozpoznawanej sprawie – postanowieniem) z punktu widzenia zgodności z prawem. Innymi słowy, niezależnie od trafności podniesionych w skardze zarzutów, Sąd obowiązany jest dokonać kontroli legalności zaskarżonego aktu prawnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2015 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 113 § 1 i § 3 oraz art. 144 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. Postanowieniem tym Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] października 2015 r. prostujące oczywistą omyłkę w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej i umorzył postępowanie prowadzone w tym zakresie przez organ I instancji. W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., zgodnie z którym, do zawiadomienia o zajęciu nie można zastosować instytucji sprostowania uregulowanej w art. 113 Kpa, powyższe nie wynika bowiem z przepisów ustawy. Jak stanowi bowiem art. 113 § 1 Kpa, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania mogą być również postanowienie (art. 126 Kpa) i ugoda (art. 122 Kpa). Zawiadomienie o zajęciu nie przybiera natomiast, ani formy decyzji, ani postanowienia, ani tym bardziej ugody. Nie jest to akt administracyjny w rozumieniu art. 104 Kpa. Zawiadomienie o zajęciu nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie kończy postępowania. Należy przyjąć, że podobnie jak tytuł wykonawczy, jest to dokument urzędowy o charakterze informacyjnym. Taki też pogląd dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1992, s.318, wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 25 października 1996 r., I SAB/Wr 1/96,LexPolinica nr 342407, wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 30 października 1998 r., I SA/Wr 1249/96, LexPolonica nr 340580, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Piotr Przybysz, LexisNexsis, Warszawa 2011, str.140-141). Tym samym skoro, przepisy ustawy nie przewidują możliwości zastosowania instytucji sprostowania do zawiadomienia o zajęciu, wyeliminowanie z obrotu prawnego zawiadomienia zawierającego błędy, powinno nastąpić poprzez wystawienie nowego prawidłowego zawiadomienia. Podzielając zatem trafność stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, co do wadliwości postanowienia wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., uznać należy, że organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, nie naruszył prawa. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w całości.