III SA/Wa 359/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31.03.2015 r. po rozpoznaniu wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] .11.2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rr p o s t a n a w i a Odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) Skarżąca A.Z. , działając za pośrednictwem pełnomocnika (J. Z. ) zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podała, w szczególności, że posiada mieszkanie o po 48 m kw oraz przedstawiła charakter sporu. Nie podała innych informacji. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 16.03.2015 r o nadesłanie, m.in., zestawienia wszystkich źródeł utrzymania w 2014 r (data, źródło, wysokość) i dochodów oraz informacji o niezdolności do pracy i wydatkach na poratowanie zdrowia, pełnomocnik skarżącej wskazał, że: - nie prowadzi rachunku bankowego; - nie składa zeznań podatkowych; - nie ma należności i zobowiązań. Wskazała też, że o le jej dochody nie są za wysokie, by ubiegać się o zwolnienie od kosztów sadowych to będzie występować w sprawie osobiście. Uiściła też wpis od skargi w wysokości 100 zł Do pisma przewodniego załączyła PIT-40 A, dotyczący nie skarżącej, lecz pełnomocnika 3) Wymagany wpis od skargi to 100 zł. Referendarz sądowy ma świadomość faktu, że jest rodzajem dysponenta środków publicznych i w procesie podejmowania rozstrzygnięć o prawo pomocy powinien on przestrzegać zaleceń NSA. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się – a referendarz sądowy, wyrażając dla tych poglądów szacunek, podziela je w całej rozciągłości - że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2005 r., II FZ 414/05; z 18 lutego 2005 r., OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04; z 31 grudnia 2004 r GZ 146/04). W orzecznictwie akcentuje się skutki niedopełnienia, choćby w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia, co uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). Z olbrzymim żalem referendarz wskazuje, że nie tyle istotne jest w ocenie wniosku o prawo pomocy to, że skarżąca nie nadesłała precyzyjnych informacji o uzyskiwanych przychodach i ponoszonych wydatkach (przede wszystkim – nie przekazała kalkulacji kosztów życia), ile to, że szczątkowe przekazane informacje dotyczą sytuacji pełnomocnika strony, a nie, jak powinno być – strony. Tym samym należało uznać, w zgodzie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie została wykazana sytuacja życiowa i finansowa skarżącej i to w jakimkolwiek zakresie, z możliwym skutkiem dla wniosku o prawo pomocy, w tym w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stąd też odmowa, poza okolicznością niepełnego wyjaśnienia sytuacji strony i wykazania szczególnych potrzeb uczestnictwa pełnomocnika w niniejszym postepowaniu, przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Korzystnym dla strony aspektem sprawy jest to, ze mając na uwadze wpłatę do kasy Sądu kwoty 100 zł, skarga zostanie rozpoznana przez Sad. Z uwagi na to, ze strona będzie występować, w wyniku niniejszego rozstrzygnięcia, bez udziału pełnomocnika z urzędu przyznane jej zostały nieco większe gwarancje ochrony procesowej (w porównaniu z tą działającą z pomocą pełnomocnika - art. 6, art. 13, art. 134 u.p.p.s.a.). W szczególności Sąd udzieli stronie wyczerpujących pouczeń. Zawiadomi ją o wszelkich możliwych terminach i posiedzeniach. Nadto Sąd zbada sprawę niezależnie od postawionych zarzutów, tak aby ocenie poddana została legalność całej sprawy, a nie fragment jedynie. Nadto sprawa zostanie rozpoznana niezależnie od osobistego udziału strony w rozprawie – chyba, ze Sąd zarządzi inaczej. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.