III SA/Wa 3611/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Honorata Łopianowska, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. oddala skargę Decyzją z [...] stycznia 2014 r. Prezydent [...] ustalił J.L.(dalej – "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 rok w kwocie 369 zł, należnego za przedmioty opodatkowania położone w W. przy ul. [...]. tj. lokal mieszkalny nr [...], udział w garażu wielostanowiskowym (MP68 oraz komórka) oraz udziały w gruncie związane z tymi lokalami. Do opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o pow. 37,65 m², budynki pozostałe (udział w garażu wielostanowiskowym oraz komórka) o pow. 44,35 m² oraz grunty pozostałe o pow. 36,85 m². Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie wskazując, iż organ pierwszej instancji zastosował niewłaściwą stawkę podatkową w stosunku do pomieszczenia gospodarczego (komórki) oraz przyjął jako podstawę opodatkowania błędną wielkość powierzchni użytkowej (mieszkalnej). Decyzją z [...] października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej – "SKO") uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę 215 zł. SKO wskazało, że Prezydent [...] w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość. SKO w badanej sprawie zmieniło decyzję organu pierwszej instancji, z uwagi na okoliczność, iż Skarżący został wyłącznym właścicielem opodatkowywanej nieruchomości dopiero na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z [...] maja 2012 r. Tym samym, dopiero od dnia [...] maja 2012 r. powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku jedynie w stosunku Skarżącego. Zatem zobowiązanie podatkowe za rok 2012 w stosunku do Skarżącego winno zostać naliczone za miesiące: czerwiec – grudzień. Za okres wcześniejszy ww. nieruchomość pozostawała we współwłasności i podatek od nieruchomości za ten okres winien zostać ustalony odrębną decyzją w stosunku do współwłaścicieli. Odnosząc się do zarzutu błędnej stawki podatkowej odnośnie miejsca garażowego, organ odwoławczy wskazał, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FPS 4/11 rozstrzygnęła wątpliwości w zakresie opodatkowania garaży wskazując, że w przypadku wyodrębnienia lokalu niemieszkalnego – garażowego w budynku mieszkalnym, do opodatkowania takiego garażu zastosowanie znajduje stawka podatku od budynków pozostałych, a nie stawka od budynków mieszkalnych. Za bezpodstawny SKO uznało też zarzut Skarżącego, jakoby organ pierwszej instancji jako podstawę podatku przyjął błędną powierzchnię powierzchni lokalu mieszkalnego. Przyjęta w decyzji wielkość powierzchni jest bowiem zgodna z wielkością ujawnioną w księdze wieczystej oraz w ewidencji lokali. Wypis z ewidencji, o której mowa, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – "O.p." ). Organy podatkowe, orzekając w sprawie wymiaru podatku, nie są natomiast uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń niż te, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem Skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520, dalej – "P.g.k."), a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W skardze na przedmiotową decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł zarzut przyjęcia za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości błędnej powierzchni lokalu tj. 37,65 m², zamiast 36,43 m². W ocenie Skarżącego, organ podatkowy nieprawidłowo przyjął, że nie jest uprawniony do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. W świetle ostatniego orzecznictwa sądów administracyjnych oczywiste jest bowiem, że gminne organy podatkowe (wójt, burmistrz, prezydent miasta) muszą ustalić zobowiązanie podatkowe na podstawie faktycznego stanu budynków i gruntów, a nie wyłącznie na podstawie danych pochodzących z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ ta może nie być zgodna z rzeczywistością. Skarżący argumentował, że jeżeli ewidencja rożni się od stanu faktycznego to podstawą wymiaru podatku powinien być stan rzeczywisty. Skarżący wskazał na § 8 umowy sprzedaży z dnia 21 marca 2006 r. zawartej formie aktu notarialnego, który stanowi, że "powierzchnia lokalu w świetle wyprawionych ścian wynosi 36,43 m² i ta powierzchnia stanowić będzie postawę naliczania opłat eksploatacyjnych". Skarżący wskazał również, że kilkukrotnie kierował pisma do Burmistrza D. B. dotyczące nieprawidłowych decyzji urzędników z Wydziału Architektury i Budownictwa, Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Delegatury Biura Geodezji i Katastru, ale żadna z tych komórek organizacyjnych nie przyznawała się do błędu. W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokalu mieszkalnego Skarżącego przyjął jego powierzchnię wynikającą z ewidencji lokali oraz z księgi wieczystej, tj. 37,65 m², skoro – jak podnosi Skarżący – powierzchnia ta jest niezgodna ze stanem rzeczywistym, co w jego ocenie potwierdza § 8 umowy sprzedaży tego lokalu, w którym wskazano, że powierzchnia tego lokalu "w świetle wyprawionych ścian" wynosi 36,43 m². Rozstrzygając powyższy spór Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu podatkowego. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji lokali, a także wypisu z księgi wieczystej, powierzchni użytkowa spornego lokalu mieszkalnego wynosi 37,65 m². Jak trafnie wskazuje organ podatkowy, art. 21 § 1 P.g.k. stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji – w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości – mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, a także wyrok NSA z 25 października 2017 r., II FSK 1541/17). Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 – jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Odnosząc się z kolei do powołanego przez Skarżącego wyroku NSA z 11 lipca 2012 r., II FSK 2363/10, z którego Skarżący wywodzi, że organy podatkowe obowiązane są ustalić zobowiązanie podatkowe na podstawie faktycznego stanu budynków i gruntów, a nie wyłącznie na podstawie danych pochodzących z ewidencji, Sąd zauważa, że wyrok ten został wydany w odmiennym stanie faktycznym. Jak wynika bowiem z uzasadnienia powyższego wyroku, w powołanej sprawie, podatnik w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji, zgodnie ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji. Ponadto, podatnik wykazał w postępowaniu podatkowym, w trybie art. 194 § 3 O.p., tj. za pomocą innego dokumentu urzędowego, nieprawidłowość wpisu w ewidencji. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Po pierwsze, Skarżący nie wykazał, aby w przewidzianej prawem procedurze zainicjował zmiany w klasyfikacji. Po drugie, nie wykazał się dokumentem urzędowym, z którego bezsprzecznie wynikałby wadliwość danych zawartych w ewidencji. Zauważyć bowiem należy, że z powoływanej przez Skarżącego umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 21 marca 2006 r. sporządzonej w formie akt notarialnego wynika, że łączna powierzchnia użytkowa spornego lokalu wynosi 37,65 m² (zob. § 2 pkt 9 oraz § 3 pkt 9, pkt 13, § 4 pkt 2), czyli w takiej wielkości jak ujawniona w ewidencji. Dopiero w § 8 niniejszej umowy zawarto stwierdzenie, że "Przedstawiciele P. "[...]" Sp. z o.o. oświadczają, że powierzchnia przedmiotowego lokalu w świetle wyprawionych ścian wynosi 36,43 m² (...) i ta powierzchnia stanowić będzie podstawę naliczania opłat eksploatacyjnych". Nie sposób więc przyjąć, że powyższy dokument, z uwagi na samo tylko oświadczenia dewelopera zawarte w § 8 umowy, skutecznie poważa dane zawarte w ewidencji lokali, zwłaszcza, że co innego wynika z wcześniejszych paragrafów umowy, w których wyraźnie jest mowa o wielkości powierzchni użytkowej lokalu. Odnosząc się z kolei do przedstawionego przez Skarżącego pisma dewelopera z 26 września 2005 r., z którego wynika odmienna niż w ewidencji, powierzchnia przedmiotowego lokalu, zauważyć należy, że po pierwsze, pismo to nie jest dokumentem urzędowym, a po drugie w piśmie tym pojawia się jeszcze inna powierzchna lokalu Skarżącego, a mianowicie 37,21 m². W związku z powyższym, w ocenie Sadu, organy podatkowe w niniejszej sprawie nie miały żadnych podstaw do odstąpienia od danych zawartych w ewidencji lokali. Sąd podziela pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/14, że "dane dotyczące powierzchni użytkowej lokali należą do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, których nie mogą one samodzielnie podważyć w ramach postępowania podatkowego [...] W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w rejestrze lokali zapis dotyczący powierzchni użytkowej (...) nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu. Innymi słowy, faktyczne obmiary dokonywane, czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków". W związku z powyższym, o ile nawet rzeczywiście istnieje różnica pomiędzy faktyczną powierzchnią mieszkania Skarżącego, a powierzchnią wynikającą z ewidencji, organy podatkowe nie mogły przyjąć tej powierzchni faktycznej dla wymiaru podatku, gdyż naruszyłyby przepis art. 21 P.g.k. Jeśli zatem istnieje ta różnica powierzchni to – jak zasadnie wyjaśniono tę kwestię w zaskarżonej decyzji – Skarżący powinien najpierw doprowadzić do zmiany w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z procedurą przewidzianą w Prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy, i dopiero po takiej zmianie różnica ta mogłaby zostać uwzględniona w postępowaniu podatkowym. Sąd zaważa również, że w skardze podniesiono szereg kwestii, które w znacznej części nie wiążą się ze sprawą i nie mogły być rozpatrywane przez organy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Dotyczy to sporu, jaki Skarżący prowadzi ze spółką C. Sp. z o.o. (deweloperem budynku, w którym usytuowane jest mieszkanie Skarżącego) oraz burmistrzem i innymi władzami i urzędnikami dzielnicy B. [...]. Kwestie te nie miały znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości, jaki ustalono w zaskarżonej decyzji. Sąd podziela również stanowisko organu podatkowego w kwestiach, które nie były już przedmiotem sporu na etapie skargi do sądu administracyjnego, a mianowicie w kwestii opodatkowania garażu wielostanowiskowego oraz pomieszczenia gospodarczego (komórki). Jak słusznie wyjaśnił organ podatkowy problematykę tą ostatecznie rozstrzygnięto uchwałą NSA z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.