III SA/Wa 3641/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-14

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Lidia Ciechomska-Florek, Hieronim Sęk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwoty wypłacane żonie w ramach postanowienia o zabezpieczeniu powództwa o rozwód, zobowiązującego do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, mogą być odliczone od dochodu podatnika na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako alimenty lub inne trwałe ciężary?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwoty wypłacane żonie w ramach postanowienia o zabezpieczeniu powództwa o rozwód, zobowiązującego do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, nie mogą być odliczone od dochodu podatnika. Świadczenia te nie są alimentami w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ wynikają z postanowienia o zabezpieczeniu, a nie z wyroku alimentacyjnego, i nie mają charakteru trwałego ciężaru, gdyż są związane z tymczasowym charakterem postępowania zabezpieczającego.
Stan faktyczny
Podatnik wnioskował o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., domagając się odliczenia od dochodu kwot wypłacanych żonie w okresie od stycznia do października 2000 r. z tytułu przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w W. o zabezpieczeniu powództwa o rozwód. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że świadczenia te nie spełniają przesłanek do odliczenia od dochodu jako alimenty lub inne trwałe ciężary. Podatnik złożył skargę do WSA w Warszawie, argumentując m.in. odmienną interpretację przepisów przez organy i trwałość świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 w związku z art. 220 § 2 oraz art. 72 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako "ord. pod.") Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania A. M. - Skarżącego w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., którą odmówiono stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...] zł. Wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. podatnik zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o "dokonanie korekty należności podatkowej za rok 2000" wniesionej w kwocie [...] zł zamiast [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, iż w złożonym zeznaniu za ten rok nie uwzględnił odliczenia od dochodu kwot wynoszących po [...] zł miesięcznie, wypłacanych żonie w okresie od stycznia do października 2000 r. z tytułu przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w W. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Podniósł, że art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.") w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., nie przewidywał możliwości odliczenia od dochodu kwot przeznaczonych na realizację obowiązku przyczynienia się do zaspokajania potrzeb rodziny, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodziny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9. poz. 59 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.r.o."). W świetle przepisów art. 23 i art. 27 tego Kodeksu małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli, a także obowiązani są, każdy według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb tak założonej rodziny. Obowiązki te powstają z momentem zawarcia małżeństwa i wygasają dopiero z chwilą jego ustania, 1 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 orzeczenia separacji albo unieważnienia. Ponadto, organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej między Skarżącym a jego małżonką nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny nie zależy od ustroju majątkowego małżeńskiego, lecz od samego istnienia małżeństwa. Jako leżącą poza sprawą organ ten uznał natomiast kwestię ewentualnego opodatkowania ww. świadczenia u osoby je otrzymującej, do czego nawiązywała strona wywodząc możliwość dokonywania odliczeń z tego tytułu we własnym rozliczeniu podatkowym. W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2006 r. od powyższej decyzji Skarżący wniósł ponownie o uwzględnienie wniosku z dnia [...] marca 2006 r. i stwierdzenie nadpłaty za 2000 r. W jego ocenie organ pierwszej instancji wydał odmienną interpretację opierając się na przesłankach tożsamych z tymi, które stanowiły w sprawie innego podatnika podstawę wydania decyzji (interpretacji podatkowej) przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2005 r. dotyczącej opodatkowania podatkiem dochodowym przez żonę, zasądzonych od męża kwot z tytułu zaspokojenia potrzeb rodziny. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie należało wydać analogiczną decyzję, ponieważ postanowienia w ramach jednej instytucji prawnej trzeba stosować jednolicie. Wypłacone świadczenia powinny zatem być opodatkowane u jego małżonki, a Skarżący winien je móc odliczyć od swojego dochodu. Nawiązując do orzeczenia o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej z dniem [...] września 1998 r. Skarżący stwierdził, iż środki, które przekazywał żonie były wydatkowane na jej rzecz i należy je traktować jako jej dochód, bowiem rodzina nie istniała już od chwili wniesienia pozwu o rozwód, tj. od dnia [...] września 1998 r. W uzupełnieniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2006 r. Skarżący dodał, iż kwoty zabezpieczenia potrzeb rodziny zasądzone przez sąd w trakcie trwania sprawy rozwodowej można i należy traktować tak, jak alimenty przyznane współmałżonkowi. Mieszczą się one przy tym w pojęciu "innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym". Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż sprawa ta nie dotyczy opodatkowania wypłaconych świadczeń u osoby, która je otrzymała, lecz stwierdzenia nadpłaty u Skarżącego, jako osoby wypłacającej przedmiotowe świadczenia. Z tej przyczyny interpretacja, na którą Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 powoływał się Skarżący (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K.) nie mogła decydować o sposobie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. odliczeniu od dochodu podlegają kwoty rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, oraz alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym. Jego zdaniem, aby dane świadczenie było uznane za trwały ciężar nie może być związane z uzyskaniem świadczenia od drugiej strony, musi więc mieć charakter nieekwiwalentny i cechować się ciągłością, tj. być spełniane w przeciągu dłuższego, oznaczonego czasu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż Skarżący przekazywał należności na zaspokojenie potrzeb rodziny w wyniku wydania postanowienia o zabezpieczeniu powództwa w sprawie o rozwód. W świetle przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.c."') zabezpieczenie takie ma charakter tymczasowy i dlatego ze swej istoty nie może być uznane za świadczenie o charakterze trwałym. Na powyższą decyzję Skarżący pismem z dnia 18 października 2006 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o zmianę decyzji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż odmienne były powody w oparciu o które organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Organ pierwszej instancji wskazał, iż art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. nie przewiduje możliwości odliczania od dochodu kwot przeznaczonych na realizację obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, bez wskazywania na element trwałości tego ciężaru. Natomiast organ odwoławczy swoją ocenę uzasadniał brakiem cechy trwałego ciężaru realizowanego świadczenia. Zdaniem Skarżącego oba poglądy są niedopuszczalne, gdyż bez stosownego orzeczenia sądowego nie dokonywałby on wpłat na rachunek żony w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Wywiódł on również, że "trwałe" oznacza świadczenie więcej niż jednorazowe, a w tej sprawie było ono płacone od czerwca 1999 r. aż do października 2000 r. i to tylko dlatego, że roszczenie to zostało zmienione w międzyczasie na świadczenie alimentacyjne wypłacane dalej do października 2005 r. Wobec orzeczenia rozwodu dopiero w listopadzie 2005 r., świadczenie orzeczone na czas trwania sprawy rozwodowej byłoby wymagalne przez okres 6 lat, co zdaniem Skarżącego w Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 zupełności wypełnia wymóg "trwałego ciężaru". Ponadto, podkreślił, iż możliwości odliczania świadczeń orzeczonych przez sąd do końca biegu sprawy rozwodowej można upatrywać w dopuszczalności odliczania w 2000 r. od odchodów kwot z tytułu prywatnych rent, które obejmowały okres dwunastu miesięcy. Skoro więc podatek od takich świadczeń powinna uiszczać osoba je otrzymująca, to osoba wypłacająca te świadczenia powinna korzystać z ich odliczenia od dochodu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnośnie do zarzutu dotyczącego odmienności argumentacji w uzasadnieniach decyzji, wyjaśnił, iż utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną podzielił tym samym argumentację w niej zawartą, a dodatkowo w sposób rozszerzający omówił kwestię zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. w kontekście zabezpieczenia powództwa o rozwód poprzez orzeczenie o obowiązku uiszczania należności w związku z przyczynieniem się do zaspokojenie potrzeb rodziny. Zdaniem organu taka forma zabezpieczenia niewątpliwie nie spełnia przesłanki "trwałości." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i według stanu prawnego mającego w tej dacie zastosowanie do rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym 4 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż Sąd nie ma możliwości "zmiany zaskarżonej decyzji" poprzez stwierdzenie nadpłaty, o co wnosił Skarżący. Nakładanie obowiązków lub przyznawanie uprawnień w sferze prawa podatkowego należy do działalności orzeczniczej organów podatkowych. Sąd administracyjny jedynie kontroluje działania i orzeczenia wydawane przez te organy, a ewentualne wadliwości stwierdzone w tym zakresie skutkują eliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Jednakże - co trzeba podkreślić - nawet w takiej sytuacji Sąd nie może zastąpić organów i wydać jednocześnie orzeczenia przyznającego określone uprawnienie objęte przedmiotem załatwionej przez organy sprawy podatkowej. W rozpoznanej przez Sąd sprawie sporna była kwestia możliwości odliczenia od dochodu w 2000 r. należności pieniężnych przekazywanych w trakcie małżeństwa przez Skarżącego do rąk żony, które to przekazywanie było realizacją postanowienia Sądu Okręgowego w W. opatrzonego datą [...] czerwca 1998 r. wydanego w przedmiocie zabezpieczenia powództwa w sprawie o rozwód w ten sposób, że Skarżący został zobowiązany do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny przez płacenie kwoty [...] zł miesięcznie do rąk małżonki. Zwrócić zatem należało uwagę, iż w myśl obowiązującego do dnia 5 lutego 2005 r. art. 443 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.c.'") zawartego w rozdziale 2 - Sprawy o rozwód i o separację, działu I - Postępowania w sprawach małżeńskich, tytułu VII - Postępowania odrębne, sąd na żądanie jednego z małżonków lub z urzędu orzeka postanowieniem o obowiązku małżonków przyczyniania się do 5 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 zaspokojenia potrzeb rodziny przez czas trwania procesu oraz o sposobie roztoczenia w tym czasie pieczy nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, a na żądanie jednego z małżonków - także o zakresie i sposobie korzystania przez małżonków ze wspólnego mieszkania w czasie trwania procesu oraz o wydaniu małżonkowi, opuszczającemu wspólne mieszkanie, potrzebnych mu przedmiotów. W tym zakresie sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zabezpieczającym (art. 443 § 2 zdanie ostatnie k.p.c). Postępowanie takie było zbliżone do postępowania o wydanie zarządzenia tymczasowego, o którym stanowił an. 730 k.p.c. Jeżeli w przedmiocie zaspokojenia potrzeb rodziny lub alimentów pomiędzy małżonkami i pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi zapadło prawomocne orzeczenie przed wszczęciem sprawy o rozwód lub o separację, a zachodzi potrzeba zmiany wysokości świadczenia ze względu na zmianę okoliczności, sąd wydaje w tym zakresie postanowienie, o którym mowa w § 1 art. 443, o czym stanowi § 3 tego artykułu. W myśl natomiast art. 445 § 1 k.p.c. (także w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 lutego 2005 r.) w czasie trwania procesu o rozwód nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie powództwa w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód, w celu rozstrzygniecie o nich w myśl art, 443. W powołanym wyżej postanowieniu Sądu Okręgowego w W. wydanym w tym przedmiocie w związku ze sprawą o rozwód A. M. i T. M. Sąd ten, zabezpieczył powództwo poprzez zobowiązanie A. M. do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny przez płacenie kwoty [...] zł miesięcznie do rąk T. M. W stosunku do tak umocowanego świadczenia prawidłowe było przyjęcie przez organy podatkowe, iż nie podlega ono odliczeniu od dochodu Skarżącego. Zważyć należało, że w art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.), przewidziano możliwość odliczania od dochodu określonych w nim świadczeń. Odliczeniu mogły podlegać alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym. W przepisie tym mówi się wprost o "alimentach" i to takich, których wysokość została ustalona w "wyroku 6 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 alimentacyjnym". Aby zatem realizować wskazane odliczenie podatnik musi dysponować wyrokiem wydanym w przedmiocie alimentów. Wówczas ma prawo do odliczenia kwot wypłaconych na rzecz osoby alimentowanej, do wysokości wynikającej z tego wyroku. W rozpoznanej sprawie Skarżący przekazywał do rąk małżonki kwoty pieniężne, które wynikały z postanowienia Sądu, nie zaś z wyroku. Poza tym wypłaconych świadczeń nie można było uznać za alimenty w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., gdyż postanowienie to zostało wydane w przedmiocie zabezpieczenia i zobowiązywało do "przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny". Podkreślić też należało, iż na gruncie przepisów postępowania cywilnego dotyczących spraw małżeńskich ustawodawca dokonuje rozróżnienia spraw, których przedmiotem są "alimenty" pomiędzy małżonkami i pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz tych, których przedmiotem jest "zaspokojenie potrzeb rodziny", i zależnie od tych przedmiotów sąd wydaje właściwe im orzeczenia. O takim rozróżnieniu była mowa w cytowanych wyżej art. 443 § 3 i art. 445 § 1 i § 2 k.p.c. Mimo więc, że obie kategorie spraw mają umocowanie w szeroko rozumianym obowiązku alimentacyjnym przewidzianym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie są to sprawy tożsame. Zatem i świadczenia z nich wynikające nie mogą być za takie uznane. Zdaniem Sądu nieuprawnione byłoby więc stwierdzenie, iż pojęciem "alimentów", użytym w art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., prawodawca objął także świadczenia wynikające z postanowienia sądu nakładającego na małżonka obowiązek "przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny" (w tym potrzeb drugiego małżonka, bądź potrzeb wspólnych). Skoro przedmiotem takiego orzeczenia nie są alimenty, to również w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za takie być uznane nie mogą i nie mogą korzystać z odliczenia w oparciu o przepis dotyczący alimentów. Odliczenia uiszczonych przez Skarżącego kwot w ocenie Sądu nie można było także upatrywać w odliczeniu z tytułu "rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym". Nie ulega wątpliwości, iż świadczenie płacone przez Skarżącego nie było rentą, uregulowaną w art. 903-907 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Już choćby z tej przyczyny nie kwalifikowało się do odliczenia jako renta. Ponadto, wszelkie przepisy dotyczące odliczeń od podatku, jako 7 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 wyjątki od zasady powszechności opodatkowania należy interpretować ściśle i w konsekwencji nie można poprzez analogię jak domaga się tego Skarżący w skardze, w ramach odliczeń z tytułu rent wywodzić prawo do odliczania innych świadczeń pieniężnych nie będących rentami. Odnośnie zaś możliwości uznania świadczenia poniesionego przez Skarżącego za trwały ciężar oparty na tytule prawnym, zważyć należało, iż o ile istniał tytuł prawny do ich wypłaty - postanowienie sądu, o tyle tytuł ten nie dotyczył "trwałego ciężaru". Postanowienie było wydane w przedmiocie zabezpieczenia, które rozciągać się może jedynie ma czas trwania procesu o rozwód. Zatem już w samej istocie takiego postanowienia tkwi cecha nietrwałości świadczenia w nim przewidzianego. Jest ono bowiem bezpośrednio zależne od bytu procesu rozwodowego, a więc od czasu trwania sprawy o rozwód, jak również od innych zdarzeń, które mogą mieć wpływ na bieg tego procesu (jego formalne zakończenie). Proces rozwodowy w praktyce może wprawdzie trwać nawet kilka lat, ale może też zakończyć się w każdej chwili, np. w sytuacji cofnięcia pozwu o rozwód. Możliwe jest także w trakcie procesu między innymi zrezygnowanie małżonka z przyznanego na jego wniosek zabezpieczenia, bądź wystąpienie innych przyczyn prowadzących do uchylenia postanowienia wydanego w tym przedmiocie z uwagi na odpadnięcie przesłanek warunkujących to zabezpieczenie. W konsekwencji taka konstrukcja zabezpieczenia sprawie, iż nawet faktyczna długotrwałość konkretnego procesu rozwodowego (na którą to okoliczność powołuje się Skarżący) sama przez się nie może nadać cech trwałości omawianemu świadczeniu. Uznanie takiej możliwości skutkowałoby tym, iż takie samo świadczenie (wynikającego z takiego samego orzeczenia i realizującego ten sam cel) raz byłoby trwałe (np. proces rozwodowy trwający kilka lat), a innym razem tej cechy byłoby pozbawione (proces wszczęty i bardzo szybko zakończony, np. po kilku dniach). Ten element, tj. faktyczny czas trwania procesu rozwodowego, nie może więc w ocenie Sądu nadawać cechy "trwałości" świadczeń wynikających z postanowienia o zabezpieczeniu przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Prawidłowa zatem była ocena organów podatkowych, iż Skarżący nie mógł odliczyć od dochodu wypłaconych do rąk małżonki kwot objętych powyższym postanowieniem. Tego typu odliczenie nie mieściło się w dyspozycji art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f, ani jako alimenty, ani też jako renta, ani - jak trafnie wywiódł organ 8 Sygn. akt III SA/Wa 3641/06 odwoławczy w zaskarżonej decyzji - jako inny trwały ciężar. Słusznie też wywodzono w decyzji organu pierwszej instancji, iż za wyjątkiem alimentów w wysokości wynikającej z wyroku alimentacyjnego (z wyłączeniem alimentów na rzecz dzieci), nie było możliwe odliczanie od dochodu świadczeń służących zaspokojeniu potrzeb rodziny, jako mających swoje źródło w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i to niezależnie od ustroju majątkowego małżeńskiego. Można tylko dodać, iż brak takiego odliczenia w przepisach prawa podatkowego jest oczywisty zważywszy, iż takie przepływy środków pieniężnych między małżonkami oraz osobiste świadczenia służą realizacji zasady przyczyniania się do zaspokajania potrzeb założonej rodziny (art. 27 k.r.o.). Obowiązek ten - jako wynikający z przepisu o charakterze ius cogens - powstaje przez zawarcie małżeństwa i gaśnie dopiero z chwilą jego ustania lub unieważnienia. Samo wytoczenie sprawy o rozwód nie powoduje wygaśnięcia tego obowiązku. Powyższe przepisy służą przy tym realizacji zasad konstytucyjnych ochrony i opieki nad rodziną oraz uwzględniania dobra rodziny w polityce społecznej i gospodarczej (art. 18 i art. 71 ust. 1 Konsytuacji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.). W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a. Wobec przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o ten przepis orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło