III SA/Wa 3665/16
WyrokWSA w Warszawie2017-12-12
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Artur Kuś, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpłata zaliczki na podatek od towarów i usług dokonana po zakończeniu kwartału, ale przed złożeniem deklaracji za ten kwartał, może być uznana za skuteczną rezygnację z metody obliczania zaliczek według faktycznego rozliczenia (art. 103 ust. 2f ustawy o VAT) na rzecz metody obliczania zaliczek w wysokości 1/3 kwoty zobowiązania z poprzedniego kwartału (art. 103 ust. 2a ustawy o VAT), zgodnie z art. 103 ust. 2g ustawy o VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skuteczna rezygnacja z metody obliczania zaliczek według faktycznego rozliczenia (art. 103 ust. 2f ustawy o VAT) na rzecz metody obliczania zaliczek w wysokości 1/3 kwoty zobowiązania z poprzedniego kwartału (art. 103 ust. 2a ustawy o VAT) wymaga nie tylko wpłaty zaliczki w odpowiedniej wysokości, ale także dokonania tej wpłaty w terminie określonym w art. 103 ust. 2a ustawy o VAT, czyli do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który jest wpłacana zaliczka. Wpłata dokonana po zakończeniu kwartału, gdy zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek utraciło już swój byt prawny, nie może być uznana za skuteczną rezygnację z metody faktycznego rozliczenia, a tym samym nie wyłącza obowiązku naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek VAT za październik i listopad 2015 r. Spółka argumentowała, że wpłata dokonana w styczniu 2016 r. stanowiła zaliczkę obliczoną zgodnie z art. 103 ust. 2a ustawy o VAT, co oznaczało rezygnację z metody faktycznego rozliczenia (art. 103 ust. 2f ustawy o VAT) zgodnie z art. 103 ust. 2g ustawy o VAT. Organy podatkowe i sąd uznały, że wpłata dokonana po terminie nie jest skuteczną rezygnacją z metody faktycznego rozliczenia, a tym samym odsetki zostały naliczone prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej też jako "Naczelnik Urzędu Skarbowego" lub "NUS") określił B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako "skarżąca" lub "strona"):
1. wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia deklaracji VAT-7D za II kwartał 2015 roku z tytułu niewpłacenia zaliczki, o której mowa w art. 103 ust. 2f ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz.U. z 2017, poz. 1221 z późn. zm., dalej "u.p.t.u." lub "ustawa o VAT") za miesiąc kwiecień 2015 r. w wysokości 1.061 złotych, za miesiąc maj 2015 r. w wysokości 443 złotych,
2. wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia deklaracji VAT-7D za III kwartał 2015 r. z tytułu niewpłacenia zaliczki, o której mowa w art. 103 ust. 2f ustawy o podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 roku w wysokości 290 złotych,
3. wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia deklaracji VAT-7D za IV kwartał 2015 r. z tytułu niewpłacenia zaliczki, o której mowa w art. 103 ust. 2f ustawy o podatku od towarów i usług:
- za miesiąc październik 2015 roku w wysokości 1 542 złotych,
- za miesiąc listopad 2015 roku w wysokości 364 złotych.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podkreślił, iż w dniu 27 lipca 2015 r. wpłynęła deklaracja skarżącej dla podatku od towarów i usług VAT-7D za II kwartał 2015 r. Następnie w dniu 23 października 2015 r. wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7D za trzeci kwartał 2015 roku a w dniu 25 stycznia 2016 r. za czwarty kwartał 2015 r. Organ podkreślił, że strona winna była wpłacać kwoty w wysokości faktycznego rozliczenia za miesiąc, za który wpłacana jest zaliczka, a więc w zaistniałej sytuacji za miesiąc kwiecień 2015 r. w wysokości 76.830 złotych (termin płatności w dniu 25 maja 2015 r.), za maj 2015 r. w wysokości 63.117 złotych (termin płatności w dniu 25 czerwca 2015 r.), za sierpień 2015 r. w wysokości 47.184 złotych (termin płatności w dniu 25 września 2015 r.), za październik 2015 r. w wysokości 115.320 złotych (termin płatności przypadał w dniu 25 listopada 2015 roku), za listopad 2015 r. w wysokości 59.366 złotych (termin płatności przypadał w dniu 28 grudnia 2015 r.). Organ pierwszej instancji zaznaczył, że w sytuacji, w której strona nie dokonała w powyższych terminach wpłat należnych zaliczek, powstały w kolejnych okresach zaległości podatkowe, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał stosownego określenia wysokości odsetek za zwłokę.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 103 ust. 2a, ust. 2f oraz ust. 2g ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, iż zaliczki na podatek od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. zobowiązana była uiszczać w wysokości określonej w art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, w sytuacji gdy przy zastosowaniu art. 103 ust. 2g ustawy o VAT, dokonała wpłaty zaliczki za październik 2015 r. w wysokości ustalonej na podstawie ust. 2a ww. przepisu, co oznaczało rezygnację z metody obliczania zaliczek określonej w ust. 2f wskazanego artykułu. Wobec błędnego przyjęcia przez organ podatkowy, iż zaliczki za IV kwartał 2015 r. winny były być uiszczane w wysokości ustalonej zgodnie art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, doszło, zdaniem skarżącej, do naruszenia zarówno art. 103 ust 2 a i 2g ustawy o VAT, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie w niniejszej sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej też jako "DIS" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] września 2016 roku numer [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Podkreślił w uzasadnieniu, że na mocy art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 2 - 4 oraz art. 33 i 33b. Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 2 i 3, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 2a-2g, 3 i 4 oraz art. 33. Zgodnie z ust. 2a ww. artykułu, podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 3, inni niż mali podatnicy, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do wpłacania zaliczek na podatek za pierwszy oraz za drugi miesiąc kwartału w wysokości 1/3 kwoty należnego zobowiązania podatkowego wynikającej z deklaracji podatkowej złożonej za poprzedni kwartał - w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym z kolejnych miesięcy, za które jest wpłacana zaliczka. Z powyższych regulacji wynika, że zaliczki na podatek powinny być uiszczane na rachunek urzędu skarbowego za pierwszy i drugi miesiąc danego kwartału, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym z kolejnych miesięcy, za które jest wpłacana zaliczka. Jednocześnie, w myśl art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, podatnik ma możliwość uiszczania tytułem zaliczek kwot faktycznego zobowiązania za dany miesiąc. Organ odwoławczy zaznaczył, że spółka złożyła w terminie stosowne zawiadomienie dotyczące wpłaty zaliczek w wysokości faktycznego rozliczenia. Zatem począwszy od II kwartału 2015 r. posiadała uprawnienie do wpłat zaliczek zgodnie z art. 103 ust. 2f ustawy o VAT. tj. w wysokości faktycznego zobowiązania za dany miesiąc. Tymczasem za październik i listopad 2015 r. spółka nie uiściła zaliczek w terminie wynikającym z art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Za październik 2015 r. dokonano wpłaty w dniu 15 stycznia 2016 roku a za listopad 2015 r. w dniu 21 stycznia 2016 roku, czyli po zakończeniu IV kwartału 2015 r. i powstaniu zobowiązania za IV kwartał 2015 r.
W stosunku do podniesionej w odwołaniu kwestii uiszczania począwszy od pierwszego miesiąca IV kwartału 2015 r. zaliczek na podatek od towarów i usług w wysokości 1/3 zobowiązania wynikającego z deklaracji VAT-7 za III kwartał 2015 roku, organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strona skutecznie zrezygnowała z metody obliczania wysokości zaliczek według art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, tj. w wysokości faktycznego rozliczenia za miesiąc, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczki za pierwszy miesiąc kwartału w wysokości obliczonej zgodnie z ust. 2a., tj. za październik 2015 r. nie wpłaciła. Kwota wpłacona w dniu 15 stycznia 2016 r. nie może zostać przy tym uznana za wpłatę na poczet zaliczki, gdyż została dokonana po upływie czwartego kwartału 2015 r. W dniu wpłaty, tj. 15 stycznia 2016 r., zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek utraciło już swój byt prawny. Wpłata ta nie może być zatem uznana za wpłatę na poczet zaliczki, lecz na poczet zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2015 roku.
Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. numer [...] w części, w jakiej dotyczyła ustalenia wysokości odsetek za zwlokę na dzień złożenia deklaracji VAT-7D za IV kwartał 2015 r. z tytułu niewpłacenia zaliczki, o której mowa w art. 103 ust. 2f ustawy o VAT za październik 2015 r. w wysokości 1542 zł i za listopad 2015 r. w wysokości 364 zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 103 ust. 2a., ust. 2f i ust. 2g ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, iż skarżąca obowiązana była uiszczać zaliczki na podatek od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w wysokości określonej w art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, w sytuacji, gdy skarżąca, przy zastosowaniu art. 103 ust. 2g ustawy o VAT dokonała wpłaty zaliczki za październik 2015 r. w wysokości ustalonej na podstawi art. 2a ww. artykułu, co oznaczało rezygnację z metody obliczania zaliczek określonej w ust. 2f art. 103. Skarżąca podkreśliła, że ustawodawca w art. 103 ust 2g ustawy o VAT wyraźnie wskazał okoliczności warunkujące powrót do sposobu, określonego w: ust 2a ww. artykułu, ustalania zaliczek. Po pierwsze, może to nastąpić po upływie co najmniej dwóch kwartałów stosowania metody wskazanej w ust. 2f, nadto podatnik winien wpłacić zaliczkę na podatek za pierwszy miesiąc kwartału w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 2a. Taką wpłatę ustawa o VAT uznaje za rezygnację w metody obliczania zaliczek w wysokości faktycznego rozliczenia. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie spełniła obie powyższe przesłanki. Metoda obliczania zaliczek w wysokości faktycznego rozliczenia stosowana była przez stronę w II kwartale 2015 r. i III kwartale 2015 r. zaś zaliczka za listopad 2015 r. uiszczona została w wysokości 1/3 kwoty należnego zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji złożonej za poprzedni kwartał. Zaliczka za październik 2015 r. uiszczona została w kwocie 46 130 złotych, co odpowiadało 1/3 kwoty wynikającej z deklaracji za III kwartał 2015 r. Bez znaczenia, zdaniem skarżącej, pozostaje fakt, że zaliczkę tą uiściła w terminie późniejszym niż przewidziany ustawą, czy też po zakończeniu kwartału, albowiem ustawa nie zastrzega wymogu terminowej wpłaty zaliczki, a jedynie konieczność jej wpłaty w wysokości ustalonej zgodnie z art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, iż po upływie IV kwartału 2015 r. zaliczka na poczet należności podatkowych za ten okres straciła swój byt prawny i dlatego wpłata dokonana przez spółkę w dniu 15 stycznia 2016 r. nie była wpłatą zaliczki. Jej zdaniem, utrata bytu prawnego zaliczki oznaczałaby również niemożność naliczenia odsetek od tejże należności. Jeśli bowiem nie istniałaby niezapłacona zaliczka na podatek, nie istniałaby zaległość podatkowa, a tym samym brak byłoby podstaw do naliczania odsetek. Tymczasem przecież sam organ podatkowy nalicza odsetki od zaliczek od dnia należnej wpłaty do dnia złożenia deklaracji za IV kwartał 2015 r., tj. 25 stycznia 2016 r. Okoliczność ta wydaje się przesądzać o charakterze dokonanej przez skarżącą wpłaty oraz o tym, iż doszło do realizacji przesłanek określonych w art. 103 ust. 2g ustawy o VAT i rezygnacji z metody obliczania zaliczek określonej w art. 103 ust. 2f ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją ocenę wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie.
Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 roku numer [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę na dzień złożenia deklaracji VAT-7D za czwarty kwartał 2015 r. z tytułu nieuiszczenia zaliczki, o której mowa w art. 103 ust. 2f ustawy o VAT za październik 2015 roku w wysokości 1542 zł i za listopad 2015 r. w wysokości 364 zł.
W przedmiotowej sprawie skarżąca uważa, że dokonana przez nią wpłata w dniu 15 stycznia 2016 roku, stanowiła wpłatę zaliczki za październik 2015 r. w wysokości ustalonej na podstawie art. 103 ust. 2a ustawy o VAT, co oznaczało rezygnację z metody obliczania zaliczek określonej w ust. 2f art. 103. Organ z kolei stoi na stanowisku, że powyższa kwota wpłacona w dniu 15 stycznia 2016 r. nie może zostać uznana za wpłatę na poczet zaliczki, gdyż została dokonana po upływie czwartego kwartału 2015 r. a w dniu wpłaty samo zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek utraciło już swój byt prawny.
Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 103 ust. 2g ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zakresem skarżonej decyzji) podatnik mógł zrezygnować z metody obliczania zaliczek, o której mowa w ust. 2f, nie wcześniej niż po upływie dwóch kwartałów. Za rezygnację z tej metody obliczania wysokości zaliczek uznaje się wpłacenie zaliczki za pierwszy miesiąc kwartału w wysokości obliczonej zgodnie z ust. 2a. Ust. 2a cyt. art. 103 ustawy o VAT stanowi z kolei, że podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 3, inni niż mali podatnicy, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do wpłacania zaliczek na podatek za pierwszy oraz za drugi miesiąc kwartału w wysokości 1/3 kwoty należnego zobowiązania podatkowego wynikającej z deklaracji podatkowej złożonej za poprzedni kwartał - w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym z kolejnych miesięcy, za które jest wpłacana zaliczka.
W ocenie Sądu, zatem jedynie prawidłowe i pełne wykonanie dyspozycji art. 103 ust. 2a, a więc wpłata zaliczki w wysokości 1/3 kwoty należnego zobowiązania, dokonana w terminie do dnia 25 miesiąca za pierwszy miesiąc kwartału, pozwalałaby na uznanie, że podatnik skutecznie skorzystał z instytucji rezygnacji z metody obliczania zaliczek, o której mowa w ust. 2f, a więc w wysokości faktycznego rozliczenia za dany miesiąc. Nie można podzielić tym samym stanowiska skarżącej, że dla skuteczności rezygnacji z metody obliczania zaliczek, o której mowa w ust. 2f, kwestia terminu uiszczenia zaliczki pozostaje bez znaczenia, gdyż ustawa nie zastrzega wymogu terminowej wpłaty zaliczki, a jedynie konieczność jej wpłaty w wysokości ustalonej zgodnie z art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Skoro w zdaniu drugim art. 103 ust. 2g ustawy o VAT wskazano, że rezygnacja z metody obliczania zaliczek w wysokości uwzględniającej faktyczne rozliczenie, wymaga wpłacenia zaliczki za pierwszy miesiąc kwartału w wysokości obliczonej zgodnie z ust. 2a, prawidłowa wykładnia cyt. przepisu wymaga przyjęcia, że niezbędną przesłanką wystąpienia skutku, o którym mowa w art. 103 ust. 2g cyt. ustawy, jest przede wszystkim wpłacenie zaliczki (oczywiście we właściwej wysokości). Aby z kolei można mówić o skutecznej wpłacie zaliczki, musi ona nastąpić w zakreślonym przepisem art. 103 ust. 2a terminie. Prawidłowa interpretacja przepisu art. 103 ust. 2g ustawy o VAT musi bowiem uwzględniać wyniki wykładni przeprowadzonej z użyciem reguł celowościowych i systemowych. W przypadku tekstów prawnych nie chodzi bowiem o to, aby po prostu rozumieć tekst czy jakiś jego przepis (bez wysiłku czy z jakimś szczególnym wysiłkiem), ale o to by zrozumieć ten tekst (przepis) zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. sygn. II FSK 978/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można podzielić wykładni proponowanej w skardze, która prowadziłaby do nieograniczonego czasowo uprawnienia do skutecznego skorzystania przez podatnika z instytucji rezygnacji z metody obliczania zaliczek, o której mowa w ust. 2f, w tym również w czasie, w którym samo zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek utraciło już swój byt prawny.
W konsekwencji, w realiach przedmiotowej sprawy, kwota wpłacona w dniu 15 stycznia 2016 r., wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, nie mogła zostać uznana za wpłatę na poczet zaliczki, gdyż została dokonana po upływie czwartego kwartału 2015 r., gdy zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek utraciło już swój byt prawny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w systemie zaliczkowym dokonuje się w ciągu całego okresu rozliczeniowego wpłat na poczet zobowiązania, które zostanie dopiero ustalone w przyszłości. Dopiero wtedy następuje ostateczne rozliczenie się podatnika z budżetem poprzez dopłatę lub zwrot nadpłaconych zaliczkowo kwot. Z tej przyczyny po zakończeniu okresu rozliczeniowego nie dokonuje się wymiaru zaliczek, gdyż zobowiązanie podatkowe w tym kształcie uległo skonkretyzowaniu w zobowiązaniu podatkowym za cały okres, na poczet którego zaliczki były pobierane.
Powstanie zobowiązania podatkowego za rok podatkowy oznacza, że z tą chwilą zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek traci swój byt prawny, a więc sytuację, w której organ podatkowy nie tylko, że nie może ustalić innej wysokości zaliczek niż zadeklarowana ale i nie może też tych zaliczek egzekwować (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 roku sygn. akt II FSK 41/05).
Nie można przy tym podzielić stanowiska strony skarżącej, że utrata bytu prawnego zaliczki oznaczałaby również niemożność naliczenia odsetek od tejże należności.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 roku II FPS 5/09 z przepisów art. 53 § 3 oraz art. 53a wynika odrębny charakter zobowiązania podatkowego z tytułu zaliczek na podatek w stosunku do samej zaległości podatkowej. Pierwszy z cyt. przepisów wprowadza regułę, iż odsetki od zaległości podatkowej należnej za rok podatkowy nie są określane przez organ w decyzji, ponieważ oblicza je podatnik, płatnik, inkasent lub osoba trzecia. Natomiast przepis art. 53a Ordynacji podatkowej, stanowi, iż w sprawie odsetek od niezapłaconych zaliczek to organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę. Zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatki, pomijając to, że są jedną z postaci zobowiązań podatkowych, mają różne od zobowiązań z tytułu samych podatków podstawy prawne.
W konsekwencji, pomimo tego, że nieuiszczona w terminie zaliczka z końcem danego okresu podatkowego traci swój byt prawny, jednak zanim to nastąpi, stanowi ona w danym okresie podatkowym zaległość podatkową, od której obliczane są odsetki za zwłokę, tak jak od innych rodzajów należności publicznoprawnych niezapłaconych w terminie. Oznacza to, że warunkiem powstania zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek oraz opartego na nim roszczenia o odsetki jest uprzednie istnienie zobowiązania głównego, którym jest nieuiszczona w terminie zaliczka.
W myśl art. 53a § 1 i 2 O.p. organ podatkowy jest uprawniony do określenia wysokości odsetek od zaliczek, które nie były płacone w trakcie roku albo też były płacone w kwotach nieprawidłowych (niższych). Przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi nieprawidłowości w opłacaniu zaliczek po upływie danego okresu podatkowego. Tylko w takim przypadku zresztą przedmiotowa decyzja może zostać wydana. W takiej sytuacji organ podatkowy po stwierdzeniu niezapłacenia zaliczek albo płacenia ich w kwotach zaniżonych ma obowiązek wydania decyzji na podstawie wskazanego przepisu, w której określi wysokość odsetek od niezapłaconych zgodnie z prawem kwot zaliczek na podatek. Jest to decyzja, w której organ podatkowy określa wysokość odsetek, a nie zaliczek na podatek.
Pomimo więc, że z końcem czwartego kwartału 2015 roku zaliczki wygasły z mocy prawa, ponieważ powstało zobowiązanie zapłacenia podatku za ww. okres, które do końca roku było opłacane zaliczkowo, to ustalenie prawidłowej kwoty odsetek od zaliczek wymaga ustalenia zgodnej z prawem wysokości tychże zaliczek. Organ podatkowy w analizowanej decyzji, po to aby określić odsetki, musi ustalić prawidłową wysokość zaliczek na podatek. Zaliczki te są ustalane nie po to, aby je egzekwować, ale jedynie w celu ustalenia należnej kwoty odsetek.
W ocenie Sądu wysokość przedmiotowych zaliczek dotyczących czwartego kwartału 2015 roku została ustalona prawidłowo, gdyż, jak wyżej wskazano, wpłata dokonana w styczniu 2016 roku nie pozwalała na uznanie, że spółka skutecznie zrezygnowała z metody obliczania wysokości zaliczek według art. 103 ust. 2f ustawy o VAT, tj. w wysokości faktycznego rozliczenia za miesiąc, za który wpłacana jest zaliczka.
Podsumowując, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stwierdza, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło