III SA/Wa 373/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. oraz I. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi W. K. oraz I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia - zawiesić postępowanie sądowe - Zaskarżoną decyzją z dnia[...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej W. z dnia [...] czerwca 2010 r. określającą W. K. oraz I. K. (dalej "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Z akt sprawy wynika, że na podstawie art. 303 i art. 305 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89 poz. 555 ze zm.) - dalej "kpk", Prokuratura Okręgowa Wydział [...] do Spraw Przestępczości Gospodarczej w S. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] wszczęła w dniu [...] października 2008 r. śledztwo w sprawie m.in. cyt.: "II. działania w okresie od [...] września [...]roku do października [...] roku w S. i w W. oraz w innych miejscowościach na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw oraz przestępstw skarbowych, tj. o czyn z art. 258 § 1 kk [tj. ustawy z dnia 06.06.1997r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 z późn. zm.) - dalej kk uzupełnienie własne], (...), IV. doprowadzenia w okresie od lipca [...] do października [...] roku na terenie Rzeczypospolitej Polskiej Skarbu Państwa reprezentowanego przez właściwe urzędy skarbowe do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości przy użyciu dokumentów potwierdzających nieprawdę, poprzez zawyżenie kosztów uzyskania przychodów co spowodowało zaniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz nie zapłacenie podatku od towarów i usług, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk, art. 294 § 1 kk, art. 271 § 3 kk, art. 273 kk" - ( karta 14 tomu IV). Z pisma Prokuratury Okręgowej w S.sygn. [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (karta 20 tomu IV) oraz z pisma Prokuratury Okręgowej w S.sygn. [...] z dnia [...]września 2009r. (karty 15-17 tomu IV) wynika, iż jeden z wątków śledztwa dotyczy wystawiania przez G. C. fikcyjnych faktur VAT, opisujących niezaistniałe zdarzenia gospodarcze, które w/w wystawił jako właściciel firmy P.U. M. w S. dla 43 różnych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w tym także osobom fizycznym, w celu umożliwienia im wyłudzenia zwrotu podatku VAT i skorzystania z nienależnych odliczeń w podatku dochodowym. Jednym z 43 podmiotów na rzecz których G. C. wystawił "fikcyjne" faktury VAT jest W.K. prowadzący działalność gospodarczą samodzielnie jak też w ramach Spółki cywilnej. Stosownie do treści art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "Ordynacja podatkowa", zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie zaś z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej W. wydane zostały w 2010 r., tj. po upływie 5-letniego terminu, o który mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący w piśmie z dnia 14 października 2011 r. wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na zdane postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 525/10 przez Naczelny Sąd Administracyjny pytanie prawne o ocenę konstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: postępowanie sądowe należy zawiesić. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja dotyczy określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. podstawowe znaczenie ma wykładnia art. 70 § 1 oraz art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r. Treść art. 70 § 1 oraz art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przytoczono wyżej. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowił o wszczęciu określonego postępowania, jako zdarzeniu prawnym powodującym zawieszenie biegu przedawnienia. Pojęcie wszczęcia postępowania w sprawie (ad rem) nie jest tożsame z pojęciem postawienia zarzutów (ad persona). Dokonując wykładni mającego w sprawie zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że dla zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego istotna jest data wszczęcia postępowania w sprawie i to z dniem wszczęcia tego postępowania następuje z mocy prawa skutek określony w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie zapadłym na tle stosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sądy administracyjne reprezentowały w zasadzie jednolity pogląd, iż warunkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, a zatem nie jest konieczne wszczęcie postępowania karnego skarbowego przeciwko osobie (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1293/09, publ. Lex nr 588173; wyrok WSA w Bydgoszcz z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 373/09, publ. Lex nr 549500; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 953/09, publ. Lex nr 580627; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 492/09, publ. Lex nr 591459; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 960/10, publ. Lex nr 673333, a także wyroki NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1111/09 i z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1116/09 - dostępne w bazie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ostatnim ze wskazanych wyroków NSA stwierdził, iż "literalne brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż zdarzeniem prawnym powodującym zawieszenie biegu przedawnienia jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Nie jest natomiast takim zdarzeniem przedstawienie zarzutów określonej osobie (ad personam). Dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia istotna jest zatem data wszczęcia postępowania w sprawie związana z niewykonaniem tego zobowiązania i to z dniem wszczęcia tego postępowania następuje skutek określony w w/w przepisie. Ściślej ujmując, to z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania następuje zawieszenie biegu przedawnienia. Stosownie do art. 303 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia". Konstytucyjność art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny. O zbadanie zgodności z Konstytucją RP tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku, postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 525/10, wystąpił Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazane powyżej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresem swym obejmuje następujące pytanie prawne: "Czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego - jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?" Ocena konstytucyjności powyższego przepisu ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dotyczyć będzie kwestii zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, które to zagadnienie z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy ma kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Reasumując, stwierdzić należy, iż wynik sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie konstytucyjności wskazanego powyżej przepisu Ordynacji podatkowej.