III SA/Wa 376/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P. K. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. W powyższej skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci obniżenia alimentów na synów Skarżącego i zmniejszenia dochodów Skarżącego. W uzasadnieniu wniosku podał, że kwota ustalona w zaskarżonej decyzji wynosi 12 000,00 zł, zaś miesięczne zarobki Skarżącego wynoszą 2 500,00 zł netto. Skarżący wskazał, że nie posiada oszczędności czy innego majątku, który pozwoliłby mu na pokrycie należności wskazanej w zaskarżonej decyzji w sposób nie uszczuplający środków przeznaczonych na utrzymanie siebie i rodziny. Zdaniem Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci pozbawienia Skarżącego wynagrodzenia, które wykorzystywane jest na zaspokajanie niezbędnych i podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem Skarżącego i jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Należy także pamiętać, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że obowiązkiem strony jest sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. i dopiero wówczas sąd, oceniając wskazane przez stronę przesłanki, ma podstawy do sięgania do dokumentacji obrazującej sytuację majątkową strony, złożonej chociażby wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do odwrócenia tej kolejności i domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 319/10; postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, sama egzekucja należności pieniężnych, na którą powołuje się Skarżący nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W tym względzie należy podzielić pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, CBOSA). Sąd wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej skarżącego), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można by było odwrócić. W ocenie Sądu, Skarżący nie złożył, oprócz zajęcia wierzytelności oraz praw majątkowych z [...] maja 2015 r. i zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z ...] kwietnia 2015 r., innych dokumentów, z których wynikałaby jego aktualna sytuacja finansowa czy zdolność do pokrywania obciążeń np. deklaracje podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych. W konsekwencji, ocena sytuacji finansowej Skarżącego, wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie oświadczeń Skarżącego. Tym samym Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, nie tylko że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.