III SA/Wa 382/14

Dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku P. F. (dalej zwany "Skarżącym"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 3 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2014 r. oddalił powyższą skargę. Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 19 września 2014 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 19 września 2014 r.) złożył do tutejszego Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia zapadłego wyroku i doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na złożenie wniosku z naruszeniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 6 października 2014 r. Skarżący pismem z dnia 10 października 2014 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu zaznaczył, że w dniu 26 września 2014 r. został zmuszony do wypowiedzenia pełnomocnictwa ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi, gdyż ze względów finansowych nie był w stanie ponosić związanych z tym wydatków. Podkreślił ponadto, że o zapadłym w sprawie wyroku oraz konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku dowiedział się telefonicznie od pełnomocnika w dniu 6 października 2014 r. Skarżący wskazując, że nie był świadomy konieczności wniesienia wniosku o wydanie pisemnego uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni, podniósł, że w związku z tym nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji związanych z niezachowaniem terminu do złożenia ww. wniosku. Skarżący po przytoczeniu postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Wr 75/09 stwierdził, że przysługuje mu prawo do przywrócenia terminu na złożenie wniosku o wydanie uzasadnienia wyroku, gdyż wina za niedochowanie terminu spoczywa na jego byłym pełnomocniku. Do powyższego wniosku załączył wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 16 września 2014 r., wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz potwierdzenie dokonania w dniu 10 października 2014 r. przelewu opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W orzecznictwie podkreśla się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast nieskorzystanie z pomocy osoby trzeciej powoduje, że skarżącej można co najmniej postawić zarzut niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw, a to wyklucza wyłączenie jej winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt II FZ 380/13 – Lex nr 1345181). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 200/13 – Lex nr 1321436). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z zachowaniem 7 - dniowego terminu, liczonego od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia w którym Skarżący powziął wiadomość o wyroku oddalającym jego skargę oraz konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz uiścił wymaganą opłatę kancelaryjną. Niemniej jednak analizując złożony wniosek w kontekście opisanych powyżej przesłanek należy przyjąć, że o ile Skarżący spełnił wymogi formalne konieczne do uwzględniania wniosku, to nie można uznać, aby uprawdopodobnił okoliczności, że niedochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku było przez Niego niezawinione. Zwrócić należy uwagę, że okolicznością niekwestionowaną w niniejszej sprawie jest to, że Skarżący był reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, który pomimo stawienia się na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku. Trzeba podkreślić, że w orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż osoba podejmująca czynności w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała określonych czynności procesowych. Wiadomym jest, że pełnomocnik powinien dołożyć należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, a tym samym zadbać o należyte i terminowe podejmowanie czynności procesowych w imieniu strony skarżącej, tak aby mocodawca nie doznał z tego powodu jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w jednakowy sposób traktuje wszystkie strony postępowania, a przestrzeganie ustawowych terminów do dokonania określonych czynności procesowych warunkuje ich prawną skuteczność. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy tego pełnomocnika w niedokonaniu czynności procesowej w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, iż o zapadłym w sprawie wyroku oraz konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia dowiedział się telefonicznie od swojego pełnomocnika w dniu 6 października 2014 r., czyli w dniu w którym doręczono pełnomocnikowi postanowienie z dnia 25 września 2014 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że pomimo tego, iż Skarżący wypowiedział pełnomocnictwo pismem z dnia 16 września 2014 r. to nie uprawdopodobnił, iż z tym dniem pełnomocnik przestał reprezentować go w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik składając wniosek z dnia 19 września 2014 r. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku powołał się na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy czyli udzielone w dniu 3 stycznia 2014 r. Tym samym należy domniemywać, iż pełnomocnik składając powyższy wniosek z uchybieniem terminu do jego wniesienia nie został poinformowany przez Skarżącego o wypowiedzianym pełnomocnictwie. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na treść art. 42 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Wobec tego dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym miedzy pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie. Dlatego mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż do tej chwili skutki działania bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę. Skarżący wskazał, że pełnomocnictwo reprezentującemu go doradcy podatkowemu wypowiedział w dniu 16 września 2004 r. Jednakże od tego dnia nie uczynił niczego, aby niezwłocznie powiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Informację taką zawierał dopiero wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który został nadany 13 października 2014 r., a wpłynął do Sądu w dniu 16 października 2014 r. Jak wynika z przytoczonych wyżej dat Skarżący potrzebował ponad miesiąca czasu, aby powiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa reprezentującemu go dotychczas doradcy podatkowemu. Treść uzasadnienia wniosku wskazuje, że impulsem, który spowodował, iż Skarżący poinformował o tym fakcie Sąd była wiadomość powzięta od pełnomocnika w dniu 6 października 2014 r. o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu winę za zaistniałą sytuację ponosi wyłącznie Skarżący. Skarżący jako mocodawca ma prawo w każdym czasie wypowiedzieć pełnomocnictwo, jednakże dokonując takiej czynności prawnej winien, należycie dbając o swoje interesy, niezwłocznie poinformować o tym Sąd, aby zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom bezczynności w tym zakresie. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku doszło wyłącznie dlatego, że Skarżący niezwłocznie nie poinformował Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Zatem gdyby to uczynił i jednocześnie zasięgnął informacji co do stanu sprawy dowiedziałby się o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wobec tego Sąd uznał, że do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku doszło z winy Skarżącego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku było spowodowane przyczynami wskazującymi na brak winy. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 i 87 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji uzasadnienia.