III SA/Wa 3905/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od grudnia 2013 r. do listopada 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca K. Sp. z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że saldo na rachunku bankowym wynosi 209,37 zł, rok obrotowy 2015 r. Skarżąca zakończyła stratą 4.073,59 zł. W 2016 r. Skarżąca uzyskała zysk w kwocie [...] zł. Skarżąca wskazała, że nie posiada środków na zapłatę zobowiązań. Spółka, ze względu na pogarszającą się sytuację finansową dokonała w ostatnim czasie istotnej redukcji zatrudnienia. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, a bilans za 2017 r, nie został sporządzony. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała rachunek zysków i strat oraz bilans za 2015 i 2016 r. deklaracje VAT-7 od września 2017 r. do lutego 2018 r. oraz zeznanie podatkowe CIT-8. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego przepisu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Z nadesłanego zeznania CIT-8 wynika, że w 2017 r. Skarżąca uzyskała przychód [...] zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca prowadzi działalność dokonując dostawy towarów i świadczenia usług przykładowo: w lutym 2018 r. na kwotę [...] zł oraz nabycia towarów w lutym 2018 r. na kwotę [...] zł. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu PPPr wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, a z bilansu za 2016 r. wynika, że wartość środków trwałych wyniosła [...] zł. (budynki, lokale i budowle). Ponadto z nadesłanych bilansów wynika, że Skarżąca w 2016 r. uzyskała przychód w kwocie [...] zł. natomiast z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2016 r. wynika, że Skarżąca ponosi wysokie koszty na usługi obce tj. [...] zł. Powyższe wielkości w porównaniu z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Również fakt poniesienia straty nie może być powodem przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Jak podkreśla się w orzecznictwie, fakt odnotowania straty nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, powstanie straty nie warunkuje automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 172/14, CBOSA). Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., II FZ 1843/14, CBOSA). Skarżąca natomiast w 2016r. uzyskała przychód w kwocie [...] zł., a w 2017 r. przychód w kwocie [...] zł. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.