III SA/Wa 443/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) 1. Skarżący P. A. wniósł na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że znajduje się w dramatycznej sytuacji majątkowej. Podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zajął środki na rachunkach bankowych. Oświadczył, że całość dochodów przeznacza na utrzymanie córki oraz wydatki na życie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach wynika że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką oraz, ze posiada działkę o powierzchni 3.000 m² zajętą przez urząd skarbowy. Oświadczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową. Jako swoje dochody Skarżący wskazał kwotę 1.300 zł (zatrudnienie). 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), z którego wynika, że Skarżący w 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 6.287,50 zł, a w 2009 r. dochód w kwocie14.265 zł. Skarżący przedstawił wyciągi z rachunków bankowych oraz umowę o rozdzielności małżeńskiej. Ponadto oświadczył, że ze względu na rozdzielność majątkową nie jest w stanie przedstawić dokumentów obrazujących sytuację majątkową żony. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej oraz że jedynym zadłużeniem jest debet na rachunku bankowym. Podniósł, że wszelkie dochody przekazuje na utrzymanie córki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08). 6. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Należny w niniejszej sprawie wpis – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi 2.003 zł. Zgromadzony materiał pozwala stwierdzić, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości. Skarżący posiada z tytułu zatrudnienia dochód w kwocie 1.300 zł. Stwierdzić należy, że jakkolwiek dochód ten nie jest wysoki, to jednak stanowi stałe źródło dochodów Skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do wykazania wysokości kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący oświadczył, że całość środków przeznacza na utrzymanie córki. Oświadczenie takie nasuwa pewne wątpliwości, bowiem Skarżący przeznaczając całość swego dochodu na utrzymanie córki nie pozostawia sobie środków na własne utrzymanie. Pozwala to sądzić, że w kosztach partycypuje żona Skarżącego, której dochodów Skarżący nie wyjawił, przedkładając umowę o rozdzielności majątkowej. 7. Odnosząc się zatem do podnoszonej przez Skarżącego, kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy stwierdzić, iż przy badaniu ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt GZ 71/04). W tym stanie rzeczy uznać należy, Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.