III SA/Wa 487/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów i wyjaśnień niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca B.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wcześniej została zwolniona od wpisu sądowego, jednak jej sytuacja finansowa nie uległa poprawie. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, w tym zeznań podatkowych, wyciągów bankowych oraz zestawienia dochodów i wydatków. Skarżąca nie zastosowała się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r, [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Skarżąca – B.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że postanowieniem z 10 maja 2016 r. została zwolniona od wpisu sądowego od skargi. Od tamtej pory jej sytuacja finansowa się nie poprawiła. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów związanych
z opłatą kancelaryjną.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Z oświadczeń skarżącej wynika, że małżonkowie nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Skarżąca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, z której nie osiąga zysków. Z oświadczeń skarżącej wynika, że małżonkowie nie uzyskują żadnych dochodów i nie posiadają zobowiązań.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej została ona wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, w tym m.in.: kopii zeznań podatkowych skarżącej oraz jej męża za 2016r., udokumentowania dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub kopii z ewidencji sprzedaż i zakupów VAT za ostatnie 3 miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz jej męża za ostatnie 3 miesiące, wskazania od kiedy i w związku z jakimi okolicznościami mąż skarżącej pozostaje bez dochodów, przedstawienia miesięcznych niezbędnych wydatków skarżącej i jej męża
(w tym na wyżywienie, utrzymanie domu, opłaty za media, leczenie i inne niezbędne) wraz ze wskazaniem źródła pokrycia tych wydatków (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków).
Wezwanie doręczono 15 maja 2017 r., zgodnie ze zwrotnym powiedzeniem odbioru.
Do dnia dzisiejszego skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów ani nie założyła dodatkowych wyjaśnień w sprawie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika
tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
To ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w sposób niepozostawiający wątpliwości wykazać, że spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy zauważa, że fakt, iż 10 maja 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym nie oznacza, że automatycznie wyrażone w tym postanowieniu oceny będą przeniesione do postępowania toczącego się ponad rok później. Sytuacja finansowa skarżącej mogła bowiem ulec zmianie. Jeśli natomiast, jest tak, jak twierdzi skarżąca, tj. że sytuacja ta się nie zmieniła, to zgodnie z wezwaniem, okoliczności te skarżąca obowiązana była wykazać.
Skarżąca natomiast nie udokumentowała w jakikolwiek sposób swojej sytuacji finansowej. Nie złożyła również dodatkowych wyjaśnień, chociażby tych dotyczących zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków. Powyższe było natomiast niezbędne dla oceny możliwości finansowych skarżącej.
Wobec niedostosowania się przez skarżącą do wezwania niemożliwa jest analiza zdolności płatniczych skarżącej, a w konsekwencji ustalenie, czy sytuacja, w której aktualnie się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09).
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło