III SA/Wa 503/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 10.04.2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie (częściowego) zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .12.2014 r Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie R.G. (dalej jako strona lub skarżący), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu i następnie - w formularzu PPF z 3.04.2015 r, zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj w kwocie ponad 70 procent wymagalnych kosztów sadowych. W uzasadnieniu strona powołała się na to, że: - przechodzi wraz z bratem trudny okres w życiu; - ma duże prywatne długi, które uniemożliwiają mu podjęcie działalności zawodowej i osiąganie godziwych dochodów; - uzyskuje miesięcznie 17300 zł brutto, z których jednak ponosi obciążenia związane z obsługą zadłużenia; - z uwagi na to, ze z żoną łączy go ( z jej winy) ustrój rozdzielności majątkowej nie wykazuje jej i jej dochodów w oświadczeniach; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (ur [...] r); - sumaryczna miesięczna rata kredytów, które spłaca wynosi 5250 zł. Zadeklarował gotowość uiszczenia kosztów sądowych w kwocie do 250 zł W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in.) skarżący przekazał rachunek z PGE, zawiadomienie o wysokości raty z [...] , odpis z rachunku kredytowego [...] , PIT-36 za 2013 r. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Jedyny wymagalny koszt, który strona jest zobowiązana ponieść w sprawie to koszt wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Do tej wielkości, tj do kosztów wymagalnych, należy zatem odnieść wniosek strony o przyznanie prawa pomocy, badany z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji materialnej strony. Referendarz sądowy docenia gotowość strony do uiszczenia części wpisu od skargi (pow 70 procent). Zarazem, referendarz sądowy nie przywiązuje wagi – i nie wywodzi negatywnych skutków dla strony - do nieprecyzyjnego wykonania przez stronę wezwania z 25.03..2015 r. W szczególność nie będzie przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy nienadesłanie odpisów wyciągów z rachunków bankowych czy kalkulacji kosztów życia. Podobnie, działając w interesie strony, referendarz sądowy lekceważy fakt nie nadesłania informacji o sytuacji finansowej żony. Tu jednak wskazuje, że w razie szczegółowego wezwania o wyjawienie informacji o kondycji majątkowej żony, strona powinna udzielić tych informacji, ponieważ fakt prowadzenia rozdzielności majątkowej z żoną nie zwalnia jej od pomocy członkom rodziny, co wynika z kodeksu rodzinnego opiekuńczego. Referendarz sądowy dostrzega też zobowiązania finansowe, które na ciążą na skarżącym oraz możliwe trudności z obsługą zadłużenia – w niebagatelnej kwocie ponad 5 tys miesięcznie. Co więcej, na stopień skomplikowania sytuacji życiowej skarżącego wpływa konieczność sprawowania przez niego opieki nad córką w wieku wykluczającym samodzielne zaspokajanie swoich potrzeb życiowych. Należy jednak wskazać nie tylko na to, że skarżący nie wykazał, by kwota ponad 17 tys brutto (która dysponuje co miesiąc) uniemożliwiała mu wypełnianie zobowiązań względem pożyczkodawców, ale też na to, ze zaspokojenie tych zobowiązań nie korzysta z pierwszeństwa przed zaspokojeniem należności z tytułu kosztów sądowych. W tym aspekcie referendarz, jako dysponent środków publicznych, jest zobowiązany wykazać szacunek dla poglądów Naczelnego Sadu Administracyjnego, który jednoznacznie i wielokrotnie uznawał, że "okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie jest fakt dokonywania przez stronę spłat kredytu, ponieważ zobowiązania umowne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych" (postanowienie z 28 stycznia 2013 r II FZ 29/13, 27 września 2011 r II GZ 429/11, 11 sierpnia 2008 r II FZ 319/08). Z pierwszeństwa tego nie zawsze też korzystają koszty utrzymania domu czy posesji. Z tych powodów referendarz sądowy uznaje propozycję strony, co do skali partycypowania w kosztach sądowych – za niemożliwą do przyjęcia. Skarżący nie wykazał też, by dochody które uzyskuje – wraz z żoną – nie zapewniały zabezpieczenia minimum egzystencji (439,68 zł na jedną osobę w gospodarstwie pracowniczym trzyosobowym), czy minimum socjalnego na jedną osobę (870,38 zl) – dane zawarte na stronie Instytutu Pracy i Studiów Społecznych. Dlatego referendarz sądowy nie jest w stanie znaleźć powodów, które mogłyby stanowić uzasadnienie dla przyznania stronie prawa pomocy, tak by zachowane zostały standardy uwzględniania doświadczenia życiowego, logicznego rozumowania oraz równego traktowania obywateli ponoszących ciężary publiczne. Mając to na uwadze należało, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.