III SA/Wa 51/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-08

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, której dochody z tej działalności oraz dochody małżonka ze stosunku pracy, a także dopłaty z funduszy unijnych, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od tych kosztów w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, pomimo trudności finansowych, wykazuje dochody z działalności gospodarczej, dochody małżonka ze stosunku pracy, a także otrzymuje dopłaty z funduszy unijnych, które łącznie pozwalają na pokrycie należnych opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zajęcie środków pieniężnych i samochodów oraz posiadanie domu i nieruchomości rolnej. Wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą, a jej mąż uzyskuje dochód ze stosunku pracy. Po wezwaniu przez sąd, skarżąca przedstawiła szereg dokumentów finansowych i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji. Sąd ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na zdolność skarżącej i jej męża do poniesienia kosztów sądowych, biorąc pod uwagę dochody z działalności gospodarczej, wynagrodzenie męża, dopłaty z funduszy unijnych oraz fakt korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Skarżąca Z. T. wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w związku ze sporem z urzędem skarbowym zostały zajęte środki pieniężne oraz samochody. Do majątku zaliczyła dom i nieruchomość rolną (współwłasność). Gospodarstwo domowe Skarżąca prowadzi wraz z mężem i synem. Mąż uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.400 zł. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Dochód z tego tytułu określiła na kwotę 2.500 zł. Zaznaczyła przy tym że od czerwca 2009 r. jest na zasiłku rehabilitacyjnym ze względu na stan zdrowia. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7, rozliczenia przychodu za 2009 r., decyzję w sprawie płatności na 2009 r., wyciągi bankowe, orzeczenie lekarza orzecznika, dokumenty o zajęciu kont. Dodatkowo Skarżąca wyjaśniła że w okresie przebywania na zasiłku rehabilitacyjnym firmę z jej upoważnienia oraz jako współwłaściciel prowadzi mąż. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów gdyż są to piaski. Skarżąca otrzymuje dopłaty z [...]. Do kosztów utrzymania zaliczyła opłaty za energię elektryczną (520 zł), telefony (600 zł), olej opałowy 3.200 zł. Z uwagi na blokadę kont płatność ZUS oraz wynagrodzenie za pracę za listopad i grudzień 2009 r. Skarżąca musiała przelać z konta męża. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08). 6. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Należny w niniejszej sprawie wpis – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi 648 zł. Dodatkowo Skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł w sprawie III SA/Wa 52/10. Referendarzowi sądowemu znany jest także fakt złożenia dwóch skarg przez męża Skarżącej (zarejestrowanych pod sygn. akt III SA/Wa 49 i 50/10), od których wpisy wynoszą 2.634 zł. Oznacza to, że małżonkowie zobowiązani są zapłacić łącznie 5.282 zł. Zgromadzony materiał pozwala stwierdzić, że wydatek ten nie wpłynie na ich budżet domowy w taki sposób iż doprowadzi do zachwiania podstaw ich egzystencji. O zdolności poniesienia kosztów wpisów świadczą następujące okoliczności: a) Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą (samodzielnie oraz w formie spółki cywilnej), z której uzyskuje znaczne przychody. I tak w 2009 r. z działalności prowadzonej na własne nazwisko uzyskała przychód w wysokości 165.781,28 zł (opodatkowany ryczałtem). W tym samym roku działalność w formie spółki cywilnej (wraz z mężem) przyniosła przychód w wysokości [...] zł. Koszty uzyskania tego przychodu wyniosły natomiast [...] zł (co daje dochód w wysokości 3.636,57 zł). Jak wynika z wyjaśnień Skarżącej działalność powyższą prowadzi w chwili obecnej mąż (z upoważnienia i jako współwłaściciel). Skarżąca przebywa bowiem na świadczeniu rehabilitacyjnym, którego wysokości jednak nie ujawniła. b) mąż Skarżącej – obok dochodu z prowadzonej wspólnie działalności - pobiera także wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3.400 zł. Dodatkowo na należącym do niego rachunku bankowym referendarz sądowy odnotował wpływ kwoty 500 zł której tytuł opisano jako "obowiązki społeczne Radni" (z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Gminy P. wynika, że E. T. pełni funkcję [...] Rady Gminy). c) w toku postępowania podatkowego Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Z pomocy prawnej pełnomocnika korzysta ona także w sprawie III SA/Wa 1444/09. Z analizy przepływu środków finansowych na koncie należącym do Skarżącej wynika że w październiku 2009 r. wpłaciła ona kwotę 6.100 zł na rzecz Kancelarii Radców Prawnych w W. d) Skarżąca otrzymuje dopłaty z [...]. W 2009 r. wypłacono jej z tego tytułu kwotę 8.876,26 zł. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło