III SA/Wa 511/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2012 r., 2013r. , 2014 r. oddala skargę. 1. Z akt sprawy wynikało, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwany "Prezesem Zarządu PFRON") decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalił, że odpowiedzialność za zaległości A. Sp. z o. o. (dalej zwana "Spółką") z tytułu wpłat na PFRON za poszczególne miesiące okresu: 04 – 11/2012 r., 1 – 12/2013 r. ponosi J.K. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżącą") jako były członek zarządu solidarnie z A.K. jako byłym prezesem zarządu oraz ze spółką. Ponadto ww. decyzją organ pierwszej instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności Skarżącej jako byłego członka zarządu solidarnie z byłym prezesem zarządu A.K. oraz ze Spółką za zaległość Spółki z tytułu wpłat na PERON za styczeń 2014 r. 2. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej , wskutek rozpoznania złożonego odwołania z dnia 8 maja 2017 r., decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. 3. Skarżąca pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. wniosła m.in. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2019 r. lub zastosowanie innego trybu postępowania z uwagi na pominięcie przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy dowodu w postaci decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] stycznia 2014 r. 4. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w wyniku ustaleń poczynionych w następstwie wszczętego postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej ww. Ministra z dnia [...] listopada 2017 r., decyzją z dnia [...] marca 2020 r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2019 r. w całości. W uzasadnieniu stwierdził, iż decyzją, na której pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy powołuje się Skarżąca, Prezes Zarządu PFRON odroczył Spółce termin płatności zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 30.723,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.714,00 zł za okres 04-11/2012 r. do dnia 28 lutego 2014 r. oraz naliczył opłatę prolongacyjną. W sytuacji, gdy Spółka z powyższej decyzji - zgodnie z informacją zawartą w piśmie Funduszu z dnia 24 stycznia 2020 r. nie wywiązała się, za bezsprzeczne uznał, że powyższa zaległość z tytułu wpłat na PFRON za okres 04-11/2012 r. oraz za okres 12/2012-12/2013 r. istniała na dzień wydawania przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. Według organu okoliczność ta była znana organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalającej solidarną odpowiedzialność Strony z drugim byłym członkiem zarządu A.K., za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres 04/2012 r. - 12/2013 r. wraz z odsetkami. Reasumując organ uznał, iż nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek z art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej "O.p."), w tym przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Wobec powyższego uznał, iż decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] stycznia 2014 r. istniejąca wprawdzie w dniu orzekania w sprawie, nie jest nowym dowodem w sprawie. Niezależnie od powyższego zauważył, że dowód ten nie ma istotnego znaczenia dla sprawy i nie miałby wpływu na odmienne rozstrzygnięcie od dotychczasowego, gdyż Spółka nie wywiązała się z powyższej decyzji. Zatem za zasadne uznał wydanie przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. i tym samym utrzymanie jej w mocy przez Ministra. 5. Skarżąca pismem z dnia 21 marca 2020 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazała, iż zostały odrzucone wszystkie dowody o które wnioskowała, co pozbawiło ją możliwości obrony i sprawiedliwego osądu. Zauważyła przy tym, że Prezes Zarządu PFRON w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. w uzasadnieniu wyszczególniając dokumenty w postępowaniu wobec Niej dotyczące Spółki: złożone deklaracje, które nie zostały zapłacone przez spółkę, tytuły egzekucyjne, nie zawarł informacji o decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Wzmianka o ww. decyzji pojawia się w wyszczególnieniu dokumentów jakie zostały przedstawione pełnomocnikowi Strony w dniu 9 marca 2017 r. Według Skarżącej w dniu 16 grudnia 2019 r. kiedy na jej prośbę udostępniono do przejrzenia cały materia! dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie zawierał on tej decyzji. W zaistniałej sytuacji uznała, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r. wydana przez Prezesa Zarządu PFRON powinno uznać się jako "nowy dokument istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi, który wydał decyzję". Zdaniem Skarżącej poza wyżej wymienionymi faktami, brakiem odniesienia się do tej decyzji w postanowieniu wobec Strony, brak uwzględnienia tego dokumentu w postępowaniu, potwierdza całkowicie sprzeczne ze sobą oceny kondycji Spółki. Fakt ten potwierdza, że w postępowaniu, dokument ten nie był uwzględniony. Ponadto zwróciła uwagę, że Prezes Zarządu PFRON wszczynając postępowanie wobec Spółki nie powiadomił Strony o tym, w związku z czym nie mogła brać udziału w toczącym się postępowaniu, pomimo traktowania jej jako strona, od której żąda się spłaty całego zadłużenia. Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i wznowienie postępowania, z uwagi na pominięty dokument (istotny w ocenie odpowiedzialności za zobowiązania Spółki - decyzja z [...] stycznia 2014 r. wydana przez Prezesa Zarządu PFRON. Mając na uwadze powyżej przytoczone daty i dane podane w decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] kwietnia 2017 r., wniosła o ponowne przeliczenie zadłużenia Spółki wobec PFRON, za które odpowiada i wyłączenie kwoty, za którą odpowiada następujący po niej Prezes Zarządu Spółki – J.R. 6. Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej zwany "Ministrem"), decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu podzielił stanowisko, zgodnie z którym przedmiotowa zaległość z tytułu wpłat na PFRON za okres 04-11/2012 r. oraz za okres 12/2012-12/2013 r. istniała na dzień wydawania przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. Okoliczność ta była z urzędu znana organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalającej solidarną odpowiedzialność Strony z drugim byłym członkiem zarządu A.K., za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres 04/2012 r. - 12/2013 r. wraz z odsetkami. Minister mając powyższe na uwadze uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek z art. 240 § 1 O.p., w tym przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zauważył przy tym, iż przymiotów wynikających z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie posiadały, okoliczności wskazane przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania. Końcowo zaznaczył, iż instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystywana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a postępowanie odrębne nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną. Tym samym nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącej - uchylenia decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r. 7. Strona w skardze, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra z [...] grudnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2020 r. odmawiającą Stronie uchylenia decyzji ostatecznej Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła: 1) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako "K.p.a."), art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 240 § 1 O.p., tj.: a) dokonanie przez organ niepełnych, błędnych i niewystarczających ustaleń faktycznych co do tego, czy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wobec wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów nieznanych organowi, który wydał decyzję - tj. przedstawienia w dniu 16 grudnia 2019 r. organowi nowego dowodu - decyzji z [...] stycznia 2014 r., co skutkowało błędnym ustalenie przez organ, iż A.K. ponosi odpowiedzialność jako były prezes zarządu solidarnie ze Stroną oraz ze Spółką jako, że w dacie, kiedy A.K. był prezesem zarządu Spółki (styczeń 2014) istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości tej spółki i w konsekwencji wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2017 r., wobec pominięcia przez organ decyzji z [...] stycznia 2014 r., z której treści wynikało, że PFRON uznał, że Spółka w styczniu 2014 r. nie była niewypłacalna, ale że zachodziły realne możliwość spłaty należności przez spółkę oraz b) wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji z pominięciem dowodów w postaci protokołu przedstawienia stronie materiału dowodowego z dnia 16 grudnia 2019 r. ([...]), z którego treści wynikało, iż Organ nie dysponował w dacie wydawania decyzji z 2017 r. oferowanym przez stronę dowodem, tj. decyzją z [...] stycznia 2014 r. bowiem decyzja ta została przedstawiona organowi dopiero w dacie 16 grudnia 2019 r. co skutkowało wadliwym ustaleniem odpowiedzialności A.K. za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON, 2) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 pkt 3 K.p.a., a to poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób wadliwy, a to poprzez brak wskazania, z jakiego powodu organ w decyzji z [...] grudnia 2020 r. uznał, iż nie doszło do pominięcia decyzji z [...] stycznia 2014 r. wydanej przez Prezesa Zarządu PFRON podczas, gdy z akt sprawy wynika, iż decyzja ta nie była znana organowi drugiej instancji rozpatrującemu sprawę (przed 16 grudnia 2019 r.), oraz poprzez brak wyjaśnienia w jaki sposób organ uznał, iż okoliczność ta była znana organowi z urzędu, skoro brak w aktach sprawy jakiejkolwiek wzmianki na ten temat, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. 8. Minister, w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 9. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony akt odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne. 10. Z akt sprawy wynikało, że w przedmiotowej sprawie Minister postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. z uwagi na konieczność zbadania, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek z art. 240 § 1 O.p. , w tym z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (tj., że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję). Strona powoływała się na pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] stycznia 2014 r., która w jej ocenie nie była znana organowi II instancji podczas prowadzenia postępowania odwoławczego i została ujawniona przez stronę dopiero wraz z przedmiotowym wnioskiem o wznowienie postępowania. 11. Ww. decyzją Prezes Zarządu PFRON odroczył A. Sp. z o. o. w W. termin płatności zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 30 723,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 1 714,00 zł za okres 04-11/2012 r. do dnia 28 lutego 2014 r. oraz naliczył opłatę prolongacyjną. Z powyższej decyzji - zgodnie z informacją zawartą w piśmie Funduszu z dnia 24 stycznia 2020 r. – A. Sp. z o. o. nie wywiązała się. Powyższa zaległość z tytułu wpłat na PFRON za okres 04-11/2012 r. oraz za okres 12/2012-12/2013 r. istniała zatem na dzień wydawania przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. Na podkreślenie zasługuje także to, że wbrew stanowisku Skarżącej co do zaistnienia przedawnienia w niniejszej sprawie jak wynika z treści art. 70 § 2 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. 12. Na podkreślenie zasługuje także to, że okoliczność ta była z urzędu znana organowi I instancji przed wydaniem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalającej solidarną odpowiedzialność J.K. z drugim byłym członkiem zarządu A.K., za zaległości: A. Sp. z o. o. z tytułu wpłat na PFRON za okres 04/2012 r. - 12/2013 r. wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 240 § 1 Op. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące na wystąpienie unikania opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 lub nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, lub możliwość zastosowania środków ograniczających umowne korzyści; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny; ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowaną umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; rozstrzygnięcie zapadłe w toku procedury rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych ma wpływ na treść wydanej decyzji; orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji; uprawnienia określone w art. 119j § 1 mają wpływ na treść decyzji. 13. W ocenie Sądu rację ma organ, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek z art. 240 § 1 O.p., w tym przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Należy bowiem zauważyć, że przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że ujawnione okoliczności faktyczne lub ujawnione dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, mieć istotne znaczenie dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie od dotychczasowego, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. 14. Tym samym Sąd uznał za chybione wnioski skargi, gdyż brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, a także zasądzenia na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. 15. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, czyli oddalił skargę