III SA/Wa 555/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-19
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada majątek, który wielokrotnie przewyższa wartość wymaganego wpisu od skargi, a także osiągnęła zysk w poprzednim roku i otrzymuje wpływy finansowe?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba prawna dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa koszt wpisu od skargi, osiągnęła zysk w poprzednim roku i otrzymuje wpływy finansowe, nie można uznać, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. W takiej sytuacji wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżąca D. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, zajęcie konta bankowego i spory z ARiMR. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe, w tym zeznanie podatkowe, wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat. Organ uznał, że skarżąca posiada wystarczający majątek i osiągnęła zysk, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2014 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca D. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż aktualnie oprócz obsługi korespondencji nie zajmuje się żadną działalnością. Koszty tej obsługi pokrywa prezes z własnych środków. Skarżąca powołała się także na fakt zajęcia jej konta bankowego oraz spory z ARiMR w sprawie dopłat, których już od dłuższego czasu nie otrzymuje. Podkreśliła, że podjęła kroki mające na celu sprzedaż gospodarstwa. Podała wysokość kapitału zakładowego ([...] zł) oraz wartość środków trwałych ([...] zł). Wskazała, iż zysk za ostatni rok wyniósł 67.726,80 zł. Oświadczyła, że w 2017 r. nie osiągnęła przychodów, nie posiada udziałów w innych podmiotach. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe, wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat, informację dodatkową do sprawozdania finansowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z nich uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13).
W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżąca jest zobowiązana na tym etapie jest wpis od skargi w kwocie 500 zł.
Porównanie wpisu w takiej wielkości choćby z wartością posiadanych przez nią środków trwałych w postaci gruntów, budynków, maszyn i środków transportu ([...] zł) pozwala na wniosek, że sytuacja Skarżącej nie uniemożliwia partycypowania we wspomnianym wyżej wpisie. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż osoba prawna dysponująca majątkiem, którego wysokość wielokrotnie przewyższa wartość wymaganego wpisu nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., II GZ 89/12).
W rezultacie zgromadzony przez Skarżącą majątek, który może przynosić potencjalne pożytki (i – jak sama przyznała w formularzu PPPr – przychód taki przynosi) wyklucza ją z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy.
Pomoc taką wyklucza również odnotowany za ostatni rok zysk na poziomie 67.726,80 zł oraz wpływające na rachunek środki finansowe, np. w dniu 13 grudnia 2016 r. z tytułu czynszu dzierżawnego – 4.500 zł.
Skoro zatem z danych i dokumentów przedstawionych przez Skarżącą wynika, że ma ona możliwość wygospodarowania we własnym zakresie środków na poniesienie kosztów postępowania, koszty te nie powinny być przerzucane na budżet państwa, a w konsekwencji na ogół obywateli. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, iż Skarżąca opłaciła skargi w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach III SA/Wa 2830, 2831/16 oraz III SA/Wa 832, 833/17.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło