III SA/Wa 57/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Tomasz Sałek, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora [...] w G. na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wzorów formularzy, informacji i deklaracji podatkowych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe Pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. Prokurator Rejonowy w G. (zwany dalej "Skarżącym"), złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie określenia wzorów formularzy, informacji i deklaracji podatkowych. Powyższej uchwale Skarżący zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 466 ze zm.) oraz art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.), art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1821), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785), polegające na zawarciu we wzorach informacji o nieruchomościach i obiektach budowalnych, deklaracji na podatek od nieruchomości, informacji o gruntach, deklaracji na podatek rolny, informacji o lasach, deklaracji na podatek leśny, stanowiących załączniki nr 1, nr 2, nr 5, nr 9, nr 10 do zaskarżonej uchwały, w pouczeniu oświadczenia o treści: "Za podawanie nieprawdy lub zatajanie prawdy i przez to narażanie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym". Wraz z odpowiedzią na skargę Rada Gminy w S. przekazała do Sądu uchwałę Rady Gminy w S. z dnia [...] stycznia 2018 r. wydaną w wyniku uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. -dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Uchwała ta stwierdza nieważność części zapisów we wzorach ww. formularzy, informacji i deklaracji podatkowych określonych zaskarżoną uchwałą w zakresie pouczenia o treści: "Za podawanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym" w następujących wzorach deklaracji: 1) we wzorze formularza informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, określonym w § 1 pkt 1, stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały, 2) we wzorze deklaracji na podatek od nieruchomości, określonym w § 1 pkt 2, stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały, 3) we wzorze formularza informacji o gruntach, określonym w § 1 pkt 5, stanowiącym załącznik nr 5 do uchwały, 4) we wzorze deklaracji na podatek rolny, określonym w § 1 pkt 6, stanowiącym załącznik nr 6 do uchwały, 5) we wzorze formularza informacji o lasach, określonym w § 1 pkt 9, stanowiącym załącznik nr 9 do uchwały, 6) we wzorze deklaracji na podatek leśny, określonym w § 1 pkt 10, stanowiącym załącznik nr 10 do uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Jedną z okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania sądowego na podstawie powołanego przepisu jest uwzględnienie skargi przez organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie wydane w tzw. trybie autokontroli stanowi o usunięciu przedmiotu sporu między stronami postępowania, najczęściej poprzez wyeliminowanie zaskarżonego aktu lub czynności z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie Rada Gminy w S. uchwałą z dnia [...] stycznia 2018 r. stwierdziła nieważność, w zaskarżonym zakresie, uchwały z dnia [...] listopada 2015 r., w związku z czym uchwała ta została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a w konsekwencji przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. W niniejszej sprawie istotne jest ustalenie czy Rada Gminy w S. była właściwa do stwierdzenia nieważności podjętej wcześniej uchwały. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym o nieważności uchwały orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Natomiast art. 93 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust.1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że organ nadzoru oraz sąd administracyjny mają kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, natomiast kompetencji takiej nie posiada rada gminy. Jednakże Sąd w pełni podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż powołane przepisy regulują jedynie tryb postępowania nadzorczego i mają zastosowanie do momentu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Po wniesieniu skargi zastosowanie mają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem również art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis ten, pomimo tego, iż zawarty jest w ustawie procesowej, jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, dającym organowi szczególne uprawnienie w ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę zgodnie z jej żądaniem przy zastosowaniu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych przed sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi (art. 145-150 p.p.s.a.). Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie organowi administracji weryfikacji własnego działania lub bezczynności bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Przepis ten służy więc realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. i powinien być wykładany w sposób zapewniający najpełniejszą realizację tej zasady ogólnej postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. ma charakter ogólny, nie zawiera żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych. Przyjąć więc należy, że przepis ten odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a zatem również do zaskarżonych uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) (por. wyrok z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2377/14). Sąd podkreśla również to, że uchwała rady gminy wydana w trybie autokontroli podlega kontroli sądu na zasadach ogólnych. Skarga na taką uchwałę przysługuje więc zarówno organowi nadzoru na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak i innym podmiotom na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Taka uchwała nie może więc zostać podjęta przez radę gminy w sposób dowolny, lecz wymagane jest w tym zakresie spełnienie szeregu warunków formalnych (wniesienie skargi na uchwałę rady gminy, uwzględnienie żądania skargi w całości, zachowanie terminu), jak i materialnoprawnych (niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały skutkująca uwzględnieniem skargi), których spełnienie podlega kontroli sądu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wszystkie powyższe warunki zostały spełnione. W tych warunkach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.