III SA/Wa 572/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 roku Wójt Gminy L. określił Panu J. i P. (Skarżący) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2009 przyjmując jako podstawę opodatkowania budynek letniskowy o powierzchni 215,3 m.kw. jak również powierzchnię gruntu 747 m.kw., położonej we wsi G. w wysokości 1.552 zł. 2. W wyniku wniesionego odwołania, w którym Skarżący wniósł o zastosowanie przy wyliczeniu podatku stawek przewidzianych dla budynku mieszkalnego, a nie letniskowego, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. uchyliło ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie ww. decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowe, tj. nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nie wskazano również przyczyny dla której przy opodatkowaniu budynku nie zastosowano stawki określonej dla budynku mieszkalnego. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku Wójt Gminy L., ponownie rozpoznając sprawę, określił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2009 przyjmując jako podstawę opodatkowania budynek letniskowy o powierzchni 215,3 m.kw. jak również powierzchnię gruntu 747 m.kw. W treści decyzji wskazano, że wymiar podatku sporządzony został na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonych przez Skarżącego oraz na podstawie danych z ewidencji gruntów, w których wynika, iż grunty te są sklasyfikowane jako Bi-tereny zabudowy inne, do których zalicza się między innymi grunty zajęte pod budynki związane z wypoczynkiem. W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie Skarżącego wskazujące powierzchnię nieruchomości, które datowane jest na 16 stycznia 2008 roku wskazujące grunt o powierzchni 747 m.kw oraz 215,30 m.kw budynku letniskowego. Organ stwierdził że budynek Skarżącego nie został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków i przyjął kategorię budynku na działce skarżącego zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. [...] listopada 1998 roku tj. dla budynku letniskowego. Charakter budynku wynika również z zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania budynku letniskowego zawartego piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] kwietnia 2007 roku. Wójt wyjaśnił ponadto, iż dla celów wymiaru podatku, zapisy wynikające z ewidencji gruntów są wiążące dla organów podatkowych. 4. W dniu 31 lipca 2009 roku Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej ustalenia stawki podatku od nieruchomości i wskazał, że błędnie zastosowano stawki podatku jak dla budynku letniskowego podczas gdy winny być stawki przewidziane dla budynku mieszkalnego. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący wskazał, że o wysokości stawek podatkowych decydować powinien sposób wykorzystania budynku oraz jego funkcja tj. zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Podniósł, że budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdził, że budynek będący przedmiotem opodatkowania został wybudowany jako budynek letniskowy całoroczny i w ten sposób również został oddany do użytkowania. 5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że podstawą dla ustalenia danych dla celów podatkowych są zapisy z ewidencji gruntów jak również znajdujące się w aktach sprawy pisma - pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 1998 roku oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania budynku. Organ odwoławczy wskazał również, że stan faktyczny ustalony został na podstawie oświadczenia (zgłoszenia - informacji) złożonego przez Skarżącego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny ustalony został prawidłowo a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę w której wskazał na naruszenie: • art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 roku Nr 121, poz. 844 z późn. zm., zwanej dalej u.p.o.l.), • art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), • art. 187 § 1 i § 3,art. 194 § 1 i §2 , art. 229 o.p.. Skarżący wskazał, iż przedmiotowy budynek jest z istoty domem mieszkalnym całorocznym, pełniącym taką funkcję również z uwagi na fakt stałego w nim zamieszkiwania. Tak też został zaklasyfikowany przez organy podatkowe przy rozliczaniu ulgi na wydatki poniesione na własne potrzeby mieszkaniowe. Skarżący oraz jego małżonka począwszy od dnia 8 maja 2009 roku zostali także w ww. nieruchomości zameldowani na pobyt stały. Skarżący podniósł, że dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy ewidencja nie uwzględnia w ogóle budynku, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne, a determinantem wymiaru podatku od nieruchomości powinno być wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Na poparcie swojego stanowiska, co do konieczności zaliczania budynków do poszczególnych kategorii o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. na podstawie kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, Skarżący przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2008 roku II FSK 1726/06. Podsumowując zarzucił, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym przedłożonego pisma Urzędu Skarbowego z 4 grudnia 2000 roku i ograniczył się wyłącznie do potwierdzenia ustaleń organu I instancji. 7. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : 8. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. 9. Skarżący, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji powoływał się na fakt rzeczywistego zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych w budynku. Istotą sporu w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy budynek ten może być potraktowany jako mieszkalny czy też jako inny budynek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 2e) u.p.o.l.. 10. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zna pogląd wyrażony w przytoczonym przez Skarżącego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2008 roku II FSK 1726/06, wskazuje jednak, że po dacie jego wydania, 27 kwietnia 2009 roku podjęta została przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwała siedmiu sędziów (sygn. akt II FPS 1/09), którą z mocy art. 269 p.p.s.a. związany jest również sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że skoro od dnia 1 stycznia 2003 r. u.p.o.l. odwołuje się do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, to odesłanie to ma charakter pełny, a nie wybiórczy. Dotyczy więc zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Zatem o tym, czy zakwalifikować budynek do kategorii mieszkalnych czy też pozostałych przesądzają kryteria prawne, przyjęte w Prawie budowlanym. Punktem wyjścia będą ustalenia pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie uzależnia tego obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. W przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 o.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przypadku braku dokumentacji budowlanej organ podatkowy może zgodnie z art. 197 o.p. powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że jeżeli z dokumentacji budowlanej wynika, iż dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, należy opodatkować go podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków mieszkalnych lub ich części. Natomiast jeżeli z dokumentów urzędowych (przede wszystkim pozwolenia na budowę) nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków lub części budynków pozostałych. Zatem nie jest wystarczające odwoływanie się do kryterium zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych. W obecnie obowiązującym stanie prawnym konieczne jest sięganie do rozwiązań przyjętych w prawie budowlanym. W tym miejscu zauważyć należy, iż organy podatkowe, prowadząc ustalenia w zakresie podatku od nieruchomości, nie są jednocześnie organami uprawnionymi do samodzielnego określania kategorii budynków w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, do którego odsyła ustawa podatkowa. Określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej, która jest niezbędna do podjęcia decyzji o prawidłowej stawce podatku od nieruchomości. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2004, sygn. akt FSK 412/04, LEX 183122, oraz "Podatki i opłaty samorządowe - Komentarz", L. Etel, S. Presnarowicz, Dom Wydawniczy ABC 2002 r., s.190-192), a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny winny określać rodzaj danego budynku. 11. W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonały więc prawidłowej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. stwierdzając, że w przypadku nie ujęcia budynku w ewidencji gruntów, decydujące znaczenie dla oceny charakteru budynku mają kryteria wynikające z prawa budowlanego. Powyższa wykładnia treści powyższego przepisy wyznaczyła również zakres postępowania dowodowego. Organy podatkowy zobowiązany był do ustalenia czy przedmiotowy budynek 9 ujawniony jest w ewidencji gruntów. Obowiązek ten został przez organ spełniony – w aktach postępowania znajduje się wypis z rejestru gruntów, w którym nie został uwidoczniony budynek. W tej sytuacji, należy uznać za prawidłowe działanie organów podatkowych, które charakter budynku określiły na podstawie dokumentu urzędowego (potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego), w którym budynek określono jako budynek letniskowy. Jednocześnie, w tej sytuacji, brak było podstaw do badania, czy Skarżący rzeczywiście zamieszkuje w powyższym budynku, a w konsekwencji, brak było podstaw do oceniania przedłożonych przez Skarżącego dokumentów prywatnych takich jak umowy na dostawę mediów, faktury za media czy też urzędowych, takich jak poświadczenie zameldowania. Sąd wskazuje w tym miejscu, że nie można uznać za dokument urzędowy przesądzający o charakterze spornego budynku pisma Urzędu Skarbowego z 4 grudnia 2000. Pismo to ma jedynie charakter informacji, co do możliwości skorzystania z ulgi podatkowe o której mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przypomnieć należy jednocześnie w tym miejscu, że począwszy od 1 stycznia 2003 roku decydujące znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości mają dane zawarte w ewidencji gruntów, a w razie ich braku w odniesieniu do budynków – informacje wynikające z dokumentów urzędowych sporządzonych w trybie przepisów ustawy prawo budowlane. Nie jest więc możliwe dokonywanie ustaleń co do charakteru budynku w celu ustalenia podatku od nieruchomości za 2009 rok na podstawie informacji co do zastosowania przypisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych W konsekwencji, zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia art. 122, 187 § 1 i 3, 194 § 1 i 2 oraz art. 229 o.p. Sąd uznaje za nieuzasadnione. 12. Sąd wskazuje, że istotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano wprost przyczyn, dla których nie uwzględniono jako dowodu pisma urzędu Skarbowego z 4 grudnia 2000 roku. Nie wskazano również przyczyn dla których organ odmówił wiary pozostałym dokumentom przedstawionym przez Skarżącego w celu wykazania stałego zamieszkiwania w przedmiotowym budynku 9. Uchybienie to jednak nie może być w ocenie Sądu uznane na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 13. Za nieuzasadniony uznać należy również zarzut naruszenia art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ odwoławczy prawidłowo powołał się na powyższy artykuł przywołując wypis z ewidencji i gruntów i wskazując, że skoro brak w nim wiążących organ podatkowy danych co do charakteru budynku konieczne było jego ustalenie na podstawie innych dokumentów. 14. W konsekwencji, podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organy, zgodnie z którymi przedmiotowy budynek nie jest budynkiem mieszkalnym, tylko innym pozostałym budynkiem jak również uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.