III SA/Wa 576/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-09
Skład orzekający: Beata Sobocha, Agnieszka Baran, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie osiąga bezpośrednio dochodów z zagranicznej spółki kontrolowanej (CFC), ale posiada w niej udziały pośrednio poprzez spółkę zależną, jest zobowiązany do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych, ewidencjonowania zdarzeń w nich zaistniałych oraz składania zeznania o wysokości dochodu z CFC?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązki prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych, ewidencjonowania zdarzeń w nich zaistniałych oraz składania zeznania o wysokości dochodu z CFC, określone w art. 24a ust. 13 i art. 27 ust. 2a updop, obciążają wyłącznie podatników, którzy faktycznie osiągają dochody z działalności zagranicznej spółki kontrolowanej. W sytuacji, gdy podatnik posiada udziały w CFC jedynie pośrednio, a obowiązek zapłaty podatku spoczywa na spółce zależnej, która jest bezpośrednim udziałowcem, podatnik pośredniczący nie jest zobowiązany do wypełniania tych formalnych obowiązków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka P. S.A. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Wnioskodawczyni posiadała udziały w spółkach zagranicznych pośrednio, poprzez swoje spółki zależne. Zadała pytania, czy w sytuacji, gdy spółka zależna będzie zobowiązana do zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (CFC), po stronie skarżącej nie wystąpi obowiązek zapłaty tego podatku, a także czy skarżąca jest zobowiązana do prowadzenia rejestru CFC, ewidencjonowania zdarzeń w nich zaistniałych oraz składania zeznania o dochodach z CFC. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe w zakresie pierwszego pytania, ale za nieprawidłowe w zakresie drugiego, nakładając na skarżącą obowiązki formalne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części, w jakiej organ uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, oraz zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 grudnia 2017 r. nr 0114-KDIP2-2.4010.182.2017.1.AM w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w części w jakiej organ uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. SA (dalej: "skarżąca") 15 września 2017 r. zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku wskazała, że jest spółką kapitałową, podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Wchodzi w skład podatkowej grupy kapitałowej, o której mowa w przepisie art. 1a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1888 z późn. zm. dalej: "updop" albo "ustawa").
Skarżąca jako podmiot działający w ramach szerokiej grupy kapitałowej posiada pośrednio lub bezpośrednio udziały lub akcje w innych polskich spółkach kapitałowych, które również podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy (dalej: "spółki zależne"). Skarżąca wskazała na sytuacje gdzie spółki zależne (w tym takie, w których skarżąca nie ma pakietu kontrolnego) mogą być bezpośrednim udziałowcem/akcjonariuszem w podmiotach posiadających siedzibę lub zarząd na terytorium krajów niebędących członkami Unii Europejskiej ani Europejskiego Obszaru Gospodarczego, wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie przepisu art. 9a ust. 6 updop, tj. aktualnie w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 997). Przedmiotowe spółki spełniałyby również definicję zagranicznej spółki z art. 24a ust. 2 pkt 1 updop (dalej: "spółki zagraniczne"). Przychody spółki zagranicznej przekraczają w roku podatkowym kwotę odpowiadającą 250 000 euro, przeliczoną na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roku podatkowego, poprzedzającym rok podatkowy, o którym mowa w art. 24a ust. 6 ww. ustawy.
W związku z powyższym opisem stanu faktycznego skarżąca zadała dwa pytania:
1) Czy w sytuacji, w której spółka zależna będzie zobowiązana do zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (tj. od dochodów spółki zagranicznej), zgodnie z art. 24a ust. 8 updop, po stronie skarżącej nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku od dochodów tej zagranicznej spółki kontrolowanej?
2. Czy skarżąca zobowiązana jest w stosunku do spółek zagranicznych do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych wraz z ewidencjonowaniem zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej, o których to obowiązkach mowa w art. 24a ust. 13 updop oraz do składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej, o którym to obowiązku mowa w art. 27 ust. 2a ww. ustawy?
W odniesieniu do pierwszego pytania skarżąca wskazała, że w sytuacji, w której spółka zależna będzie zobowiązana do zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (tj. od dochodów spółki zagranicznej), zgodnie z art. 24a ust. 8 updop, to po jej stronie nie wystąpi już obowiązek zapłaty podatku od dochodów tej zagranicznej spółki kontrolowanej.
W zakresie pytania drugiego skarżąca uznała, że nie będzie zobowiązana w stosunku do spółek zagranicznych do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych wraz z ewidencjonowaniem zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej, o których to obowiązkach mowa w art. 24a ust. 13 updop oraz do składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej, o którym to obowiązku mowa w art. 27 ust. 2a ww. ustawy.
Skarżąca podkreśliła, że jest wyłącznie wspólnikiem pośrednim, a udziałowcem (akcjonariuszem) bezpośrednim będzie zależna od niej spółka zależna będąca podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 updop, przez co jej udział w zyskach zagranicznej spółki kontrolowanej (dalej: "CFC") wyniesie "zero", zgodnie z art. 24a ust. 8 ww. ustawy).
Wskazane obowiązki w odniesieniu do spółek zagranicznych, w których skarżąca posiada udziały lub akcje pośrednio, wypełniane są przez spółki zależne, będące bezpośrednimi udziałowcami/akcjonariuszami spółek zagranicznych. Zatem jeżeli podatnikiem, na którym ciąży zobowiązanie z tytułu dochodów w zagranicznej spółki kontrolowanej (tj. spółki zagranicznej) jest określona spółka zależna, która posiada w danej spółce zagranicznej bezpośrednio udziały lub akcje, to ona, jako podatnik, zobowiązana jest zarówno do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych oraz ewidencji zdarzeń zaistniałych w CFC w ewidencji odrębnej od ewidencji rachunkowej (obowiązki wynikające z art. 24a ust. 13 updop), jak i do składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej, o którym to obowiązku mowa w art. 27 ust. 2a updop.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 14 grudnia 2017 r. uznał za prawidłowe stanowisko skarżącej w części dotyczącej pytania nr 1, tj. braku obowiązku zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej w sytuacji, w której spółka zależna będzie zobowiązana do zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (tj. od dochodów spółki zagranicznej). Jednocześnie stwierdził, że stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe w części dotyczącej pytania drugiego, tj. w zakresie braku obowiązku w stosunku do Spółek zagranicznych prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych wraz z ewidencjonowaniem zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej oraz braku obowiązku składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej.
Organ interpretacyjny odwołując się do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 7 2017 r., poz. 201, z późn. zm., dalej: "O.p."), odstąpił od uzasadnienia prawnego oceny stanowiska skarżącej w zakresie pytania nr 1.
Odnośnie pytania nr 2 organ wskazał, że z dniem 1 stycznia 2015 r., na mocy ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328) wprowadzono do updop nieistniejące wcześniej w polskim porządku prawnym rozwiązania przewidujące opodatkowanie dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych (CFC). Celem wprowadzonych rozwiązań w zakresie opodatkowania dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych jest uwzględnienie w podstawie opodatkowania rezydenta krajowego dochodów uzyskiwanych przez kontrolowane przez niego, podmioty zagraniczne mające siedzibę lub zarząd w kraju o niższym niż obowiązujący w Polsce poziomie opodatkowania. Zgodnie z art. 24a ust. 13 updop podatnicy są obowiązani do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 3 lit. a, a po zakończeniu roku podatkowego, o którym mowa w ust. 6, nie później niż przed upływem terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej osiągniętego w roku podatkowym, są obowiązani do zaewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej w ewidencji odrębnej od ewidencji rachunkowej wskazanej w art. 9 ust. 1 i 1a, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do określenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m. Wedle art. 27 ust. 2a updop podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, osiągający dochody z działalności prowadzonej przez zagraniczne spółki kontrolowane, na zasadach określonych w art. 24a, są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej osiągniętego w roku podatkowym, o którym mowa w art. 24a ust. 6 updop, do końca dziewiątego miesiąca następnego roku podatkowego i w tym terminie wpłacić podatek należny. Jeżeli podatnik osiąga dochody z więcej niż jednej zagranicznej spółki kontrolowanej, składa odrębne zeznanie o dochodach z każdej z tych spółek.
Obowiązki, o których mowa w art. 24a ust. 13 updop oraz art. 27 ust. 2a powołanej ustawy tj. ujęcia w rejestrze, zaewidencjonowania zdarzeń i złożenia zeznania o wysokości dochodu spółki CFC nie dotyczą podmiotów, które uzyskują dochody ze spółek CFC podlegających opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie członkowskim UE lub w państwie należącym do EOG, gdy prowadzą one w tym państwie rzeczywistą działalność gospodarczą (art. 24a ust. 16 ww. ustawy).
Organ stwierdził że, jeśli spółka posiadająca siedzibę na terenie RP jest udziałowcem pośrednim spółki CFC z siedzibą na terytorium państwa stosującego szkodliwą konkurencję podatkową (uzyskującej przychody przekraczające 250.000 euro), a bezpośrednim udziałowcem spółki CFC jest jej polska spółka zależna, to ciąży na niej (spółce posiadającej pośredni udział w spółce CFC) zarówno obowiązek ujmowania spółki CFC w rejestrze i ewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w tej spółce, jak i obowiązek złożenia zeznania o wysokości dochodu spółki CFC. Wedle organu bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy ciąży na niej (spółce posiadającej pośredni udział w spółce CFC) obowiązek zapłaty podatku od dochodów uzyskanych ze spółki CFC. Powyższe skutkowało przyjęciem, że skarżąca będzie zobowiązana w stosunku do Spółek zagranicznych do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych wraz z ewidencjonowaniem zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej, o których to obowiązkach mowa w art. 24a ust. 13 updop oraz do składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej, o którym to obowiązku mowa w art. 27 ust. 2a powołanej ustawy.
Na wymienioną wyżej interpretację z 14 grudnia 2017 r. skarżąca, wniosła skargę, zaskarżając ją w części dotyczącej odpowiedzi na pytanie nr 2.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła:
- błędną wykładnię art. 27 ust. 2a w związku z art. 24a ust. 8 oraz art. 24a ust. 4 i 6 updop przez przyjęcie, iż Spółka jest zobowiązana do składania zeznania o wysokości dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej,
- niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 27 ust. 2a updop przez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie i skarżąca jest zobowiązana do składania zeznania o wysokości dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej,
- błędną wykładnię art. 24a ust. 13 w zw. z 24a ust. 8 w zw. z art. 24a ust. 4 i 6 oraz art. 24a ust. 17 updop przez przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana doprowadzania ewidencji oraz zaewidencjonowania zdarzeń powstałych w opisanych we wniosku o wydanie Interpretacji spółkach zagranicznych,
- niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 24a ust. 13 updop przez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie i skarżąca jest zobowiązana do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych oraz do prowadzenia ewidencji zdarzeń powstałych w opisanych we wniosku o wydanie Interpretacji spółkach zagranicznych,
- błędną wykładnię art. 24a ust. 13 w związku z art. 24a ust. 1 updop, art. 7 § 1 oraz art. 4 ustawy O.p. przez przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana jako podatnik do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych oraz do zaewidencjonowania zdarzeń powstałych w opisanych we wniosku o wydanie Interpretacji spółkach zagranicznych.
W ocenie skarżącej wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy w zakresie, w jakim organ przyjął, że ciążył na niej obowiązek podatkowy w zakresie opodatkowania dochodów tzw. zagranicznej spółki kontrolowanej, gdyż obowiązek ten ciąży na jego spółce zależnej. Skarżąca zakwestionowała przyjęte przez organ stanowisko, zgodnie z którym została uznana za podmiot zobligowany do wypełnienia obowiązków formalnych nakładanych przez ustawodawcę na podatników zobowiązanych do płatności tego podatku: prowadzenia rejestru zagranicznych spółek zgodnie z updop, ewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej oraz do składania zeznania o wysokości uzyskanego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej.
Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej stanowiska organu w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 2 oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że obowiązek składania zeznania CIT-CFC dotyczy wyłącznie podmiotów, które osiągają dochody z działalności prowadzonej przez te spółki. Dokonując wykładni a contrario - jeżeli dany podmiot nie osiąga dochodów z działalności prowadzonej przez CFC, nie jest on zobligowany do składania przedmiotowego zeznania.
Spółka argumentowała, że skoro niezależnie od kwoty dochodu uzyskanego przez CFC, jej dochód (również podstawa opodatkowania) z tego tytułu nigdy nie będzie występował, gdyż nie posiada ona prawa do udziału w zysku CFC w rozumieniu art. 24a ust. 8 u.p.d.o.p. Zakwestionowała przyjęte przez organ stanowisko, że "osiąga dochody z działalności prowadzonej przez zagraniczne spółki kontrolowane" w sytuacji opisywanej w interpretacji. Podsumowując uznała za błędne twierdzenie, że jest ona zobligowana do składania zeznania o wysokości dochodu z CFC.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według zaś art. 3 § 2 pkt 4a ppsa, kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną interpretacji podatkowych w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., sąd nie może wykraczać poza zarzuty skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Stosownie bowiem do treści art. 57a ppsa skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdanie drugie tego przepisu wprowadza zasadę związania sądu zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.
W ocenie sądu skarga jest zasadna, a wszystkie podniesione w niej zarzuty – uzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 updop, podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.
Natomiast w myśl art. 24a ust. 1 updop, podatek od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej uzyskanych przez podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, wynosi 19% podstawy opodatkowania.
Zgodnie z treścią art. 24a ust. 8 updop, w przypadku zagranicznej spółki kontrolowanej, o której mowa w ust. 3 pkt 1, dla ustalenia udziału związanego z prawem do uczestnictwa w zyskach zagranicznej spółki kontrolowanej przyjmuje się, że podatnikowi lub podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1, przysługiwały, przez cały rok podatkowy, o którym mowa w ust. 6, wszystkie prawa do uczestnictwa w zyskach tej spółki. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że udziały podatników, o których mowa w art. 3 ust. 1, związane z prawem do uczestnictwa w zyskach są równe.
Art. 24a ust. 13 updop stanowi natomiast, że podatnicy są obowiązani do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 3 lit. a, a po zakończeniu roku podatkowego, o którym mowa w ust. 6, nie później niż przed upływem terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej osiągniętego w roku podatkowym, są obowiązani do zaewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej w ewidencji odrębnej od ewidencji rachunkowej wskazanej w art. 9 ust. 1 i 1a, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do określenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.
Z kolei art. 27 ust. 2a updop stanowi, że podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, osiągający dochody z działalności prowadzonej przez zagraniczne spółki kontrolowane, na zasadach określonych w art. 24a, są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej osiągniętego w roku podatkowym, o którym mowa w art. 24a ust. 6, do końca dziewiątego miesiąca następnego roku podatkowego i w tym terminie wpłacić podatek należny. Jeżeli podatnik osiąga dochody z więcej niż jednej zagranicznej spółki kontrolowanej, składa odrębne zeznanie o dochodach z każdej z tych spółek.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca nie jest obowiązania – w świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego – do zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej.
W ocenie sądu powyższe stanowi o zasadności stanowiska skarżącej również w odniesieniu do pytania drugiego postawionego we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.
W ocenie sądu nie ma podstaw do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy na skarżącej ciążą obowiązki prowadzenia rejestru i ewidencjonowania, o których mowa w art. 24a ust. 13 ustawy. Obowiązki te przepis nakłada na "podatników". Nie można jednak uznać, że odnosi się on do wszystkich podatników, o których mowa w art. 3 ust 1 ustawy. Zdaniem sądu obowiązki, o których mowa w art. 24a ust. 13 dotyczą podatników podatku od dochodu zagranicznych spółek kontrolowanych. Świadczy o tym, w ocenie sądu, umiejscowienie tego przepisu. Jest to bowiem jeden z paragrafów art. 24a, który dotyczy właśnie podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej.
W odniesieniu natomiast do obowiązku ewidencjonowania zdarzeń, skarżąca słusznie również wskazuje na cel powyższej regulacji, wynikający zresztą z jej treści. Ewidencjonowanie zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej ma na celu określenie wysokości dochodu, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku. Skoro zatem poza sporem pozostaje, że na skarżącej nie ciąży obowiązek zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej, nielogiczne jest nakładanie na nią omawianego obowiązku. Dodatkowo należy wskazać – za skarżącą – że omawiany przepis ustanawia termin ewidencjonowania zdarzeń. Powinno to nastąpić "nie później niż przed upływem terminu do złożenia zeznania (...)". Skoro zatem na skarżącej, która nie jest podatnikiem omawianego podatku, nie ciąży obowiązek złożenia zeznania, nie może jej też dotyczyć obowiązek ewidencjonowania odniesiony do terminu złożenia zeznania. Przeciwne stanowisko organu interpretacyjnego jest nieprawidłowe.
W ocenie sądu o słuszności stanowiska organu nie przesądza również treść art. 24a ust. 16 ustawy. Zgodnie z jego treścią przepisów ust. 1, 13 i 14 nie stosuje się, jeżeli zagraniczna spółka kontrolowana, podlegająca opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzi w tym państwie rzeczywistą działalność gospodarczą.
W ocenie sądu przepis ten należy interpretować jako wyjątek odnoszący się do konkretnych, powołanych w nim przepisów. Skoro zatem, jak zostało ustalone obowiązki z ust. 13 dotyczą podatników podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej, to z mocy powołanego ustępu 16 art. 24a updop pomimo, że są podatnikami tego podatku nie musza wypełniać obowiązków wskazanych w art. 24a ust. 13 updop.
W ocenie sądu zasadnie również podnosi skarżący, że stanowisku organu w omawianym zakresie przeczy treść art. 24a ust. 17 . Przepis ten wskazuje w jakich sytuacjach pomimo niepowstania obowiązku podatkowego istnieje obowiązek prowadzenia rejestru zagranicznych spółek oraz ewidencjonowania zdarzeń mających w nich miejsce. Oznacza to, że w zamyśle ustawodawcy obowiązek jest połączony z obowiązkiem podatkowym. Nadto, jak słusznie zauważa skarżąca stanowi on wyjątek od tej reguły i nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Z wniosku o udzielenie interpretacji wynika, że w okolicznościach stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 24a ust. 17 updop. Skarżąca wskazała bowiem we wniosku, że przychody spółki zagranicznej przekraczają w roku podatkowym kwotę odpowiadającą 250 000 euro, przeliczoną na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roku podatkowego, poprzedzającym rok podatkowy, o którym mowa w art. 42a ust. 6 ustawy. Skarżąca wskazała – w odniesieniu do podmiotów, w których spółki zależne mogą być udziałowcem/akcjonariuszem – że mają siedzibę lub zarząd na terytorium krajów niebędących członkami Unii Europejskiej, ani Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Nie wskazała natomiast, że prowadzą rzeczywistą działalność na terytorium takiego kraju, z uwzględnieniem innych warunków, których mowa a art. 24a ust. 17 pkt 2) ustawy.
Zdaniem sądu zasadne są zarzuty skarżącej odnoszące się do wydanej w niniejszej spawie interpretacji indywidualnej, w jakiej organ uznał istnienie po stronie skarżącej obowiązku składania zeznania o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej. Podobnie, jak w odniesieniu do obowiązków wynikających z art. 24a ust. 13, również ten obowiązek, o którym mowa w art. 27 ust. 2a updop – w ocenie sądu odnosi się do tych podatników, którzy osiągają dochody z działalności zagranicznej spółki kontrolowanej. Obowiązek został bowiem nałożony na podatników "osiągających dochody z działalności prowadzonej przez zagraniczne spółki kontrolowane, na zasadach określonych a art. 24a". W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, ze skarżąca nie osiąga takiego dochodu. Z tych przyczyn nie jest obowiązana do zapłaty podatku od takiego dochodu, co pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie.
We wniosku, w odniesieniu do pytania pierwszego skarżący wskazał – powołując się na art. 24a ust. 8 updop - że istotne z punktu widzenia omawianych przepisów jest przypisanie dochodu podatnikowi podatku od osób prawnych, objętemu nieograniczonym obowiązkiem podatkowym, który jest pierwszym polskich udziałowcem/akcjonariuszem w łańcuchu udziałów w zagranicznej spółce kontrolowanej (bezpośrednio lub pośrednio). Stanowisko to zostało uznane przez organ interpretacyjny za prawidłowe w pełnym zakresie. Na podstawie art. 14c § 1 ordynacji podatkowej organ odstąpił od uzasadnienia prawnego stanowiska skarżącej.
W konsekwencji, w oparciu o przedstawioną argumentację sąd uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna (w zaskarżonej części) została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powołanych we wcześniejszej części uzasadnienia. Jako taką należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Na łączną kwotę 457 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej składają się: wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 roku w sprawie w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło