III SA/Wa 604/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-22
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo twierdzeń strony skarżącej o posiadaniu majątku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo umorzyły postępowanie egzekucyjne. Strona skarżąca nie wykazała istnienia majątku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję, a podejmowane przez organy czynności nie przyniosły rezultatów. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne i nie oznacza zwolnienia dłużnika z obowiązku, a postępowanie można wznowić w przypadku ujawnienia majątku.Stan faktyczny
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec D. sp. z o.o. w celu wyegzekwowania należności z tytułu podatku od towarów i usług. Pomimo podjętych przez organ egzekucyjny czynności (zajęcia rachunków bankowych, zapytania do różnych instytucji), nie udało się zlokalizować majątku spółki, który pozwoliłby na skuteczne wyegzekwowanie należności. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając je za bezskuteczne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych, w tym posiadanie majątku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Agnieszka Olesińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. ["NUS"] wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej D. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych: nr SM [...] z 18 lipca 2011 r., nr SM [...] z 11 sierpnia 2011 r., nr SM [...] z 8 sierpnia 2012 r., nr SM [...] z 16 września 2013 r., nr SM [...] z 16 sierpnia 2013 r., wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 03-04/2011, 05/2012, 05-06/2012, w łącznej kwocie należności głównej 29 789,00 zł, plus należne odsetki za zwłokę.
2. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., wystosował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego:
- z 26 lipca 2011 r. nr [...] skierowane do Banku Z. S.A. we W. [doręczone dłużnikowi w dniu 2 sierpnia 2011 r.],
- z 22 sierpnia 2011 r. nr [...] skierowane do Banku Z. S.A. we W. [doręczone dłużnikowi w dniu 29 sierpnia 2011 r.],
- z 6 września 2011 r. nr [...] skierowane do R. Bank S.A. w K. [doręczone dłużnikowi w dniu 13 września 2011 r.],
- z 6 września 2011 r. nr [...] skierowane do I. Banku S.A. w K. [doręczone dłużnikowi w dniu 13 września 2011 r.],
- z 6 września 2011 r. nr [...] skierowane do M. Banku S.A. w W. [doręczone dłużnikowi w dniu 14 września 2011 r.],
- z 17 maja 2012 r. nr [...] skierowane do R. Bank S.A. w K. [doręczone dłużnikowi w dniu 22 maja 2012 r.],
- z 23 sierpnia 2012 r. nr [...] skierowane do M. Banku S.A. w W. [doręczone dłużnikowi w dniu 29 sierpnia 2012 r.],
- z 20 września 2013 r. nr [...] skierowane do R. Bank S.A. w K. [doręczone dłużnikowi w dniu 20 września 2011 r.].
W odpowiedzi, Bank M. S.A. poinformował, że na rachunku Spółki brak jest środków oraz nastąpił zbieg egzekucji. Pozostałe banki poinformowały, że nie prowadzą rachunków bankowych na rzecz Skarżącej. Organ egzekucyjny wystosował zapytania do systemu CERBER oraz OGNIVO, które jednak nie dostarczyły informacji o nowych rachunkach bankowych Spółki. Z informacji z 29 sierpnia 2016 r. wynika, że rachunki w Banku M. S.A. zostały zamknięte
w dniach 22 grudnia 2011 r. i 24 stycznia 2013 r. Natomiast w odpowiedzi z 26 sierpnia 2016 r. R. Bank S.A. poinformował, że rachunek bankowy został wypowiedziany przez Bank w dniu 23 grudnia 2009 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystąpił w trybie art. 36 u.p.e.a. do innych organów o przekazanie posiadanych informacji odnośnie majątku Skarżącej.
Pismem z 20 października 2011 r. zwrócił się do Spółdzielni [...] "K." z prośbą o udzielenie informacji odnośnie lokalu położonego przy ul. S. [...] w W., który został wskazany jako siedziba Spółki. W odpowiedzi na powyższe uzyskano informację, że Spółki nie ma pod w/w adresem od 17 marca 2010 r.
Pismem z 7 grudnia 2011 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. o przekazanie posiadanych informacji, czy Skarżąca jest zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i przez kogo oraz o wskazanie rachunku bankowego, z którego opłacane są składki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. pismem z 14 grudnia 2011 r. nr [...] poinformował, że nie odnaleziono Spółki jako płatnika składek.
Pismem z 7 grudnia 2011 r. zwrócił się do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych z prośbą o udzielenie informacji, czy Skarżąca figuruje w Centralnej Informacji o Księgach Wieczystych jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości umieszczonej w rejestrze. W odpowiedzi, pismem z 29 grudnia 2011 r. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że na dzień 28 grudnia 2011 r. Skarżącej nie znaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
Pismem z 7 grudnia 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK. W odpowiedzi, pismem z 2 stycznia 2012 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów.
Z raportów poborcy skarbowego z 20 października 2011 r. i 30 października 2012 r. wynikało, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem ul. S. [...], [...] W. od około 2 lat i posiada nieuregulowane należności za czynsz z wynajmowanego lokalu.
Ponadto, z raportu poborcy skarbowego z 24 sierpnia 2016 r. wynika, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu mieszczącym się pod adresem ul. H. [...] lok. [...]. Mieści się tam wirtualne biuro N. sp. z o.o., z którą Spółka w dniu 9 czerwca 2016 r. podpisała umowę na świadczenie usług
w zakresie udostępnienia adresu lokalu na potrzeby wpisu do publicznie dostępnych rejestrów jako głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej lub siedziby oraz odbioru korespondencji kierowanej do Spółki.
3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku D. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych nr. Jego zdaniem, czynności w ramach egzekucji nie przyniosły wymiernych efektów, zaś stan majątku Strony nie rokuje na poprawę sytuacji majątkowej, a w rezultacie na wyegzekwowanie należności.
4. Skarżąca, w zażaleniu z 9 września 2016 r. wniosła o uchylenie postanowienia z 30 sierpnia 2016 r. w całości oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia. Zarzuciła naruszenie art. 7. art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. a także art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. ;
5. Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j., dalej jako "k.p.a."] oraz art. 18, art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz. U. z 2016 r., poz. 599 t.j., dalej jako "u.p.e.a."] postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakultatywny charakter przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. Kontynuując, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczące należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek.
Po przeprowadzonej analizie zaskarżonego postanowienia oraz akt przedmiotowej sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym podjął kompleksowe działania mające na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności, w trakcie których doszło do zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez: Bank M. S.A., Bank Z. S.A., R. Bank S.A., I. Bank S.A. Skuteczne okazało się zajęcie w Banku M. S.A. Pozostali dłużnicy w odpowiedzi na zajęcia poinformowali, że nie prowadzą rachunków bankowych Spółki. NUS posłużył się aplikacjami CERBER i OGNIVO, aby uzyskać informacje o nowych rachunkach bankowych. W celu ustalenia majątku Spółki, korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisów art. 36 u.p.e.a., organ egzekucyjny skierował zapytania do Spółdzielni [...] "K.", Ksiąg Wieczystych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Podjęcie ww. działań nie przyniosło żadnych wymiernych efektów.
Odnosząc się do kwestii podniesionej w zażaleniu, że organ egzekucyjny miał możliwość, a wręcz powinien był wystąpić z wnioskiem o wyjawienie majątku Skarżącej Spółki na podstawie art. 71 § 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, że instytucja wyjawienia majątku dłużnika ma charakter pomocniczy. Dyspozycja tego przepisu nie obliguje organu do korzystania z tego środka w przypadku niemożności przeprowadzenia egzekucji. Organ może się zwrócić do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, jednakże brak zastosowania tego trybu nie stanowi o braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, jak na to wskazuje Strona.
Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu zarzutu, że organ egzekucyjny nie załączył do akt postępowania kalkulacji potencjalnych wydatków egzekucyjnych oraz możliwych do odzyskania kwot, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że zasadność sporządzania kalkulacji istnieje gdy organ egzekucyjny musi dokonać oceny, czy egzekucja ze znanego majątku zobowiązanego może doprowadzić do pokrycia wydatków egzekucyjnych. Natomiast w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Spółka podnosząc w zażaleniu zarzut naruszenia art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej wskazała, że w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego dysponowała majątkiem. Jednak ocena stanu majątkowego Spółki, dokonana została na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a przedstawione spisy z natury oraz zestawienia obrotów i sald obejmują okres 2011 r. – marzec 2016 r. Jak wynika z relacji poborców skarbowych i zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji kierowanej w różnym okresie do Spółki wynika, że lokal siedziby był zamknięty, a wiec egzekucja z pieniędzy i ruchomości była niemożliwa.
Ponadto, jak zauważył DIS, w większości załączone kopie arkuszy spisu
z natury nie zostały sporządzone przez komisję inwentaryzacyjną [brak jest w nich wskazania osób wchodzących w skład komisji i ich podpisów], co nie daje gwarancji, czy spisy te są sporządzone rzetelnie. Co więcej, z raportów poborcy skarbowego
z 20 października 2011 r. i 30 października 2012 r. wynikało, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem ul. S. [...], [...] W. od około 2 lat i posiada nieuregulowane należności za czynsz z wynajmowanego lokalu. Natomiast z raportu z 24 sierpnia 2016 r. wynika, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu mieszczącym się pod adresem ul. H. [...] lok. [...]. Mieści się tam wirtualne biuro N. Sp. z o.o., z którą Spółka w 9 czerwca 2016 r. podpisała umowę na świadczenie usług w zakresie udostępnienia adresu lokalu na potrzeby wpisu do publicznie dostępnych rejestrów jako głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej lub siedziby oraz odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Wobec tego organ egzekucyjny nie miał możliwości prowadzenia egzekucji w miejscu siedziby Spółki.
6. Spółka, złożoną do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie skargą z 28 grudnia 2016 r. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Nadto Strona zarzuciła naruszenie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. Konsekwencją wskazanych błędów organów jest naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Skarżąca podniosła brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej. Nie zostały zatem podjęte wszelkie niezbędne czynności w celu ustalenia majątku. W ocenie Spółki doszło do błędnego uznania za prawidłowe umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, pomimo że Skarżąca przez cały okres prowadzonego postępowania egzekucyjnego posiadała majątek, w tym środki trwale [ruchomości] oraz stan kasy. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że w okresie prowadzenia postępowania egzekucyjnego Skarżąca Spółka posiadała zarówno środki trwałe [ruchomości], jak i stan kasy [gotówkę] oraz przysługujące jej od innych podmiotów wierzytelności, na dowód czego przedstawione zostały stosowne dokumenty.
7. Dyrektor Izby Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
1. Skargę należy oddalić.
2. Jako podstawę skargi Skarżąca oznaczyła naruszenie art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zdaniem Skarżącej, postępowanie przeprowadzone przez organy nie wypełnia standardów przewidzianych w k.p.a., nie zastosowano też instytucji przewidzianych przez ustawodawcę w celu wyjawienia majątku i nie oszacowano majątku i wydatków egzekucyjnych.
3. wobec postawionych zarzutów, przedmiotem sporu jest zgodność z prawem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, czyli rozstrzygnięcia z art. 59 u.p.e.a. Skutkiem tego rodzaju postanowienia jest zaprzestanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Podkreślenia wymaga, że nieuzasadnione są obawy i zastrzeżenia wyrażane przez Skarżącą w skardze [np. s. 3 pkt 12 zd. pierwsze, k 4 akt sądowych], zgodnie z którymi umorzenie postępowania było "nie tylko przedwczesne, ale również całkowicie bezzasadne", ponieważ nawet ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza zwolnienia dłużnika od ciążącego na nim obowiązku. Sąd podziela pogląd, że postępowanie egzekucyjne umorzone z przyczyn określonych w art. 59 § 2 u.p.e.a. można ponownie wszcząć, gdy zostanie później ujawniony majątek lub źródła dochodów zobowiązanej Spółki, przewyższające wydatki egzekucyjne. Spółka zresztą może sama uregulować swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa, mimo braku toczącego się postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że – jak wskazała – jest przekonana, że posiada majątek. To Skarżąca jest gospodarzem własnej sytuacji i – będąc przekonana o możliwości uczynienia zadość ciążącemu na niej zobowiązaniu – może i powinna je w takim wypadku spełnić. Tym samym nie sposób uznać, że w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały naruszone interesy Skarżącej.
4. Zdaniem Sądu, Skarżąca w skardze oraz w toku postępowania prowadzonego przed organami nie wykazała, by posiadała majątek. Dyrektor Izby Skarbowej w W., podejmując ocenę o sytuacji majątkowej Strony poddał analizie relacje poborców skarbowych i zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej w różnym okresie do Spółki. Trafny przy tym jest wniosek, że lokal siedziby był zamknięty a w konsekwencji egzekucja z pieniędzy i ruchomości była niemożliwa. Sąd zauważa, ze kopie arkuszy spisu z natury, na które zdaje się powoływać Strona w pkt 8 skargi nie zostały sporządzone przez komisję inwentaryzacyjną [brak jest w nich wskazania osób wchodzących w skład komisji i ich podpisów], zaś w okresie, którym objęte są wydruki obrotów i salda, organ egzekucyjny albo nie prowadził jeszcze egzekucji do Spółki albo korespondencja zawierająca zawiadomienia o zajęciach nie była podejmowana przez adresata. W ocenie Sądu, egzekucja nie mogła zostać również przeprowadzona pod "wirtualnym adresem". Organy egzekucyjne podjęły szereg działań, wzmiankowanych tylko w części historycznej, mających na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności. Tytułem przykładu tylko należy wymienić, że doszło do zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez: Bank Z. S.A.. oraz I. Bank S.A. I. Bank S.A. poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych na rzecz D. Sp. z o.o. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. posłużył się aplikacjami CERBER, OGNIVO – aby uzyskać informacje o nowych rachunkach bankowych. W celu ustalenia majątku Zobowiązanej Spółki, organ egzekucyjny skierował zapytania do Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
5. W konsekwencji, skoro niewykazane zostało przez Stronę istnienie majątku, do którego można było skierować skuteczną egzekucję na dzień wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ani nawet w skardze do Sądu, należało uznać, że zarzut naruszenia art. 59 § 2 i § 3 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
6. Sąd podziela pogląd wyrażany zarówno przez Skarżącą, jak i organy administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. – regulacji przewidującej uznanie administracyjne, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego [wyrok z 5 stycznia 2017 r., II FSK 2883/15, CBOSA]. Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wymogi te jednak zostały w sprawie dochowane ze skutkiem także dla oceny zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W szczególności, działanie organów administracji oparte były na zasadzie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a poczynione ustalenia zawarto w uzasadnieniu postanowienia.
8. Sąd podziela pogląd, że kalkulacja wydatków egzekucyjnych, do której nawiązuje Skarżąca w skardze [s. 3 skargi, k 4 akt sądowych] powinna zostać przeprowadzona zarówno w sytuacji, gdy art. 59 § 2 u.p.e.a. ma być zastosowany na wniosek, jak i z urzędu. Dokonując takiej kalkulacji, organ egzekucyjny ma obowiązek przeprowadzenia rachunku, w którym uwzględni przewidywaną wysokość kosztów egzekucyjnych i kwoty, która mogłaby być ewentualnie uzyskana w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym uwzględnić musi wszystkie środki egzekucyjne zastosowane w sprawie na dzień wydawania postanowienia w tym przedmiocie. Organ egzekucyjny nie musi w sytuacji wystąpienia "przestoju" w postępowaniu egzekucyjnym uwzględniać ewentualnych kwot, które mogłyby zostać uzyskane po zastosowaniu środków, które miały przynieść oczekiwany, ale niepewny rezultat w przyszłości. W przypadku bowiem, gdy w przyszłości [po umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.] okaże się, że majątek zobowiązanego pozwala na zaspokojenie wierzyciela, organ egzekucyjny będzie mógł ponownie wszcząć postępowanie egzekucyjne. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego [wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013r., II GSK 2373/11, LEX nr 1302902]. Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego [Piotr Marek Przybysz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej LEX].
9. Uwagi o "prawie i obowiązku sporządzania kalkulacji" mają w sprawie o tyle ograniczone zastosowanie, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tym samym przeprowadzenie kalkulacji pozbawione jest celu, sensu i racji bytu.
10. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że z art. 71 § 1 u.p.e.a. wynika, że w przypadku bezskuteczności egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Skarżąca wadliwie wywodzi z art. 71 § 1 u.p.e.a, obowiązek wystąpienia organów do Sądu. Zdaniem Sądu bowiem przepis ten dopuszcza w treści wystąpienie do sądu o wyjawienie majątku jako uprawnienie organu, nie zaś konieczność ["może" użyte w treści przepisu], nadto rozważanie uprawnienia jest uzależnione od wcześniejszej bezskuteczności egzekucji. W treści tego przepisu ustawodawca jednoznacznie dopuszcza wystąpienie do sądu o wyjawienie majątku jako uprawnienie organu, nie zaś konieczność. Poglądy te są również wyrażane w orzecznictwie [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2013 r., I FSK 712/12, 15 kwietnia 2014 r. I GSK 1033/12, CBOSA], zaś Sąd nie jest uprawniony do lekceważenia wskazań wynikających z dorobku prawnego. Na fakultatywny charakter spornego uprawnienia wskazuje zresztą bezpośrednio ustawodawca w przywołanym przepisie, powołując się na "możliwość", a nie na "obowiązek" wystąpienia.
11. W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak zastosowania trybu przewidzianego w art. 71 u.p.e.a. nie stanowi w realiach sprawy przedstawionych w części historycznej, zwłaszcza wobec szeregu czynności podjętych przez organy w celu ustalenia majątku, o braku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Skoro Spółka nie tylko nie uregulowała dobrowolnie zobowiązań, ale również w toku postępowania nie ujawniła majątku podlegającego egzekucji, to uzasadniony pogląd organów, że Skarżąca nie dysponuje żadnymi składnikami majątkowymi. Zdaniem Sądu, Skarżąca nie została pozbawiona prawa samodzielnego wskazania składników, które realnie zaspokoją w toku egzekucji dochodzone należności.
12. Z tych powodów nie sposób uznać, ze w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów wskazanych jako podstawa skargi, tj. art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
13. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.] orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło