III SA/Wa 609/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Radosław Teresiak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012r. Pismem z dnia 1 lutego 2018 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na jej wadliwość prawną. Spółka podniosła także, że zajęcie egzekucyjne spowodowało sparaliżowanie jej działalności. Wskazała również na zagrożenie utraty pozycji na rynku i zakończenia jej bytu prawego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do przedstawienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej, ponieważ Skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji, przy jej sytuacji finansowej, spowodowało ryzyko niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe stanowisko Sąd zajął po uprzedniej analizie zarówno argumentacji podniesionej przez Skarżącego we wniosku, jaki i dokumentacji nadesłanej w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd miał bowiem na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2014 r. o sygn. akt II FPS 9/13, w uzasadnieniu której wskazano, że rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej sąd bada całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym np. dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Spółka szczególnie mocno akcentuje okoliczność, że wadliwa, w jej ocenie, decyzja administracyjna funkcjonuje w obrocie prawnym i jest podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej, co jest uciążliwe dla Spółki, gdyż utrudnia jej prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd wyjaśnia, że przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można brać pod uwagę przekonania skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. Wynika to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Po drugie, dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. Niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowią dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, niweczyłoby z kolei kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Powyższe stanowisko koresponduje z linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1722/18, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepublikowane). Następnie należy wskazać, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Z powyższych względów argumentacja podniesiona we wniosku w całości nie zasługuje na uwzględnienie. Za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawiają także wyniki analizy dokumentacji złożonej w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W dwóch ostatnich latach obrotowych Spółka osiągnęła bowiem wielomilionowe przychody (ponad 165 mln zł w 2016 r. i ponad 23 mln zł w 2017 r. rachunek zysków i strat, k. 71 i 74 akt sądowych, a także deklaracja CIT – 8, k. 91 akt sądowych), które znacznie przewyższają kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z zaskarżonej decyzji. Mając zatem na względzie, że Skarżąca nie wykazała okoliczności warunkujących dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak też fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.