III SA/Wa 674/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do sierpnia 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z 9 stycznia 2017 r. T. S. (dalej: "Skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. dr. R. R. (dalej: "Pełnomocnik Skarżącego") – złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do sierpnia 2011 r. Zarządzeniem z 10 lutego 2017 r. Pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi braków formalnych przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z akt postępowania sądowego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone 9 marca 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 16 akt sądowych sprawy). Pismem z 20 marca 2017 r. Pełnomocnik Skarżącego złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie brakujące pełnomocnictwo procesowe wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazał, że opóźnienie spowodowane było niemożnością uzyskania podpisu mocodawcy z uwagi na jego wyjazdy służbowe oraz pobyt za granicą. Ponadto Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy w intencji mocodawcy miało obejmować również ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wprowadził zasadę, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 211). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w przypadku lekkiego choćby niedbalstwa. Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy odnotować, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone Pełnomocnikowi Skarżącego 9 marca 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 16 akt sądowych sprawy). Oznacza to, że termin do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych upłynął 16 marca 2017 r. Jednocześnie Pełnomocnik Skarżącego uzupełnił brak formalny skargi dopiero 20 marca 2017 r., tj. już po upływie wyznaczonego terminu. Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W ocenie Sądu dbałość o przestrzeganie wymogów formalnych w toku składania skargi do sądu administracyjnego, w tym w szczególności legitymowania się właściwym pełnomocnictwem procesowym, należy do podstawowych obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jednocześnie należy odnotować, że z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że przyczyną niezłożenia właściwego pełnomocnictwa procesowego był brak takiego dokumentu. Odnotować bowiem należy, że przeszkodzie na terminowym jego przesłaniu na wezwanie sądu stanęły okoliczności uniemożliwiające uzyskanie podpisu mocodawcy na dokumencie pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik w chwili składania skargi nie legitymował się odpowiednim dokumentem umocowującym go do działania w imieniu Skarżącego, a zatem zaniechał dopełnienia jednego z podstawowych obowiązków ciążących na profesjonalnym pełnomocniku. Ponadto odnosząc się do argumentu Pełnomocnika Skarżącego, że pełnomocnictwo udzielone w toku postępowania podatkowego obejmowało zgodnie z wolą mocodawcy również reprezentowanie go w ewentualnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, podnieść należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) nie zwalnia pełnomocnika od obowiązku dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 241/15). Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu w przypadku gdy pełnomocnictwo udzielone w toku postępowania administracyjnego (podatkowego) upoważnia pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci niezałączenia do skargi oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego wystarczające jest załączenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa udzielonego w toku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi bez konieczności pozyskiwania odrębnego pełnomocnictwa procesowego. Tym samym w ocenie Sądu złożony wniosek nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu, co uniemożliwia przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z powyższych względów, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.