III SA/Wa 686/15

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M.N. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że obiektywnie osoba fizyczna nie dysponuje kwotą prawie 100.000 zł celem pokrycia kosztu wpisu sądowego. Podał, że zamieszkuje wraz z żoną i dwójką dzieci. Do majątku zaliczył dom, działkę, oszczędności w wysokości 1.500 zł oraz samochód. Skarżący utrzymuje się – podobnie jak jego żona – z wynagrodzenia za pracę wynoszącego łącznie 2.750 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Zdaniem referendarza sądowego Skarżącego do takich osób nie można zaliczyć. Na wstępie wskazać należy, iż wbrew temu co sugeruje Skarżący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko, że od skargi na decyzję o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki należy pobrać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. (zob. postanowienia NSA: z 15 maja 2008 r., II FSK 1651/06, LEX 434549; z 20 sierpnia 2008 r., II FZ 360/08; z 15 kwietnia 2009 r., II FZ 118/09, z 26 lipca 2012 r., I FZ 279/12). Jakkolwiek decyzja o odpowiedzialności za zaległości podatkowe wskazuje kwotę tych zaległości, to istota sporu w tego typu sprawie nie sprowadza się do kwestionowania wysokości należności pieniężnej, a dotyczy jedynie ustalenia istnienia przesłanek przewidzianych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, pozwalających na przypisanie członkowi zarządu odpowiedzialności za te zaległości. Decyzja taka nie może więc być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Tym samym należnym w niniejszej sprawie wpisem od skargi jest wpis o charakterze stałym, który zgodnie z powołanym wyżej § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia wynosi 500 zł (a nie jak sugeruje Skarżący prawie 100.000 zł). Co istotne wpis ten jest jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym, zaś z akt sprawy nie wynika, by jego zapłata przekraczała możliwości finansowe Skarżącego. Przeciwnie kwotę 500 zł może on sfinansować z posiadanych oszczędności, których wysokość określił na 1.500 zł. W konsekwencji referendarz sądowy nie znalazł żadnego uzasadnienia, aby to budżet państwa miał kredytować Skarżącego, skoro może on we własnym zakresie - z posiadanych środków - uiścić występujące na tym etapie koszty sądowe tj. wpis od skargi w wysokości 500 zł. Tym samym bez konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.