III SA/Wa 74/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-01
Skład orzekający: Marta Waksmundzka – Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli egzekucja z innych składników majątku okazała się bezskuteczna, a jedynym wartościowym składnikiem majątku jest nieruchomość mieszkalna?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący uprawdopodobni istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie, wobec bezskuteczności egzekucji z innych składników majątku i realnego zagrożenia egzekucją z nieruchomości stanowiącej jedyne miejsce zamieszkania rodziny, zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca N. R. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji określającej jej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazała, że wszczęto postępowanie egzekucyjne, które okazało się bezskuteczne wobec innych składników majątku. Jedynym wartościowym składnikiem jest nieruchomość mieszkalna, na której ustanowiono hipotekę przymusową. Skarżąca obawia się egzekucji z tej nieruchomości, co pozbawiłoby rodzinę dachu nad głową i spowodowałoby znaczną szkodę.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 74/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. R. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi N. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia - wstrzymać wykonanie decyzji -
III SA/Wa 74/16
UZASADNIENIE
Skarżąca – N. R., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 2015 r., w której określono skarżącej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 152.000 zł oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2015 r.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że doszło do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego odzyskania należności publicznoprawnej wynikającej z powyższych decyzji. Podjęte czynności egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych i zajęć wierzytelności z tytułu nadpłaty podatków okazały się jednak bezskuteczne, z uwagi na wysoką wartość dochodzonej należności, która łącznie z odsetkami i kosztami wynosi prawie 300.000 zł. Jedynym wartościowym składnikiem majątku, do którego wierzyciel może jeszcze skierować egzekucję jest nieruchomość położna w P., przy ul. [...], gdzie mieszka skarżąca wraz z mężem i dwójką dzieci. Na nieruchomości tej ustanowiona została m.in. hipoteka przymusowa na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. tytułem zabezpieczenia ww. należności publicznoprawnej.
Skarżąca powołała się na obie przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Podniosła, że
z uwagi na fakt, że egzekucja przeciwko innym składnikom jej majątku okazała się bezskuteczna, kolejnym krokiem będzie wszczęcie egzekucji z nieruchomości. Nieruchomość ta z kolei służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Pozbawienie rodziny "dachu nad głową" bez wątpienia stanowi o niebezpieczeństwie wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei samo porównanie majątku skarżącej z wysokością dochodzonej należności świadczy o tym, że szkoda, której niebezpieczeństwo wystąpienia jest realne, będzie znaczna.
Do wniosku załączono odpis pisma komornika sądowego, wezwanie do zapłaty należności, wyciąg z księgi wieczystej dotyczący nieruchomości skarżącej położnej w P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., II GZ 518/14.).
Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącą we wniosku, a także należycie udokumentowane zarówno w załączeniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, dają podstawy do stwierdzenia,
iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. – uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.
Jak wynika z pisma komornika sądowego z 14 kwietnia 2016 r. prowadzona przeciwko skarżącej egzekucja z rachunków bankowych okazała się bezskuteczna. Skarżąca nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Jest zarejestrowana w ZUS jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Nie pobiera zasiłków ani świadczeń emerytalno-rentowych. W piśmie tym wskazano również, że wierzyciel może wystąpić do Sądu ze stosownym wnioskiem w celu ujawnienia majątku dłużnika.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności zasadne jest twierdzenie, że wykonanie powyższej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Należy podzielić stanowisko skarżącej, że z uwagi na bezskuteczność zastosowanych do tej pory środków egzekucyjnych, realnym następstwem wykonania zaskarżonej decyzji może być egzekucja z nieruchomości
w drodze licytacji, co rodzi zagrożenie jej utraty bez możliwości odzyskania w przypadku późniejszego korzystnego wyniku sprawy sądowoadministracyjnej. Nabycie natomiast nieruchomości w drodze egzekucji częstokroć następuje poniżej wartości rynkowej nieruchomości, co z kolei, spowodowałoby szkodę samą w sobie. Co najistotniejsze nieruchomość ta stanowi jedyny składnik majątku skarżącej a jednocześnie miejsce zamieszkania skarżącej i jej rodziny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło