III SA/Wa 750/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-31
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a jego oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zwłaszcza w sytuacji braku odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia dokumentacji.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i przedstawienia dokumentów finansowych, skarżąca złożyła formularz PPF, wskazując na zajęcie rachunków bankowych i zawieszenie działalności. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty finansowe, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy K.S. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2003 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
W skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2016 r. K.S. (dalej – "skarżąca") zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (zob. pkt III skargi kasacyjnej).
W dniu 10 czerwca 2016 r. skarżąca została wezwana do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz do nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na zaskarżoną decyzję ma zajęte rachunki bankowe i wierzytelności. Zmusiło ją to do zawieszenia działalności. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwiema córkami ([...] i [...] lata). Do swojego majątku zaliczyła współwłasność w nieruchomości (mieszkanie 168 m²) i nieruchomość rolną 1,1 ha. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności. Jako źródło utrzymania rodziny wskazała dochód uzyskiwany przez skarżącą z działalności gospodarczej w wysokości 3.000 zł oraz dochód z działalności gospodarczej uzyskiwany przez męża skarżącej w wysokości 8.000 zł. Miesięczne wydatki rodziny (zobowiązania stałe) określiła na kwotę 10.800 zł.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej została ona wezwana do: nadesłania zeznań podatkowych skarżącej oraz osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe za 2015 r., udokumentowania wysokości przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżąca i jej męża, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące, ewentualnie kopii z ewidencji sprzedaży i zakupów VAT, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia pełnego zestawienia aktualnych miesięcznych dochodów i wydatków skarżącej i jej rodziny (z uwzględnieniem kosztów utrzymania domu, kosztów utrzymania dzieci, kosztów wyżywienia, środków czystości, leczenia, innych niezbędnych).
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 lipca 2016 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Do dnia dzisiejszego skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącej, wezwano ją do uzupełnienia wniosku
o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (zob. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 12 lutego 2015 r., II FZ 40/15, z dnia 15 lipca 2015 r., II FZ 571/15).
Dodatkowo zauważyć należy, że również na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca uchylała się od przedłożenia wyczerpującego i rzetelnego oświadczenia o sytuacji majątkowej i rodzinnej, tym bardziej brak jest więc podstaw do uwzględnienia wniosku i przyznania prawa pomocy.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło