III SA/Wa 761/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2013 r. po rozpoznaniu wniosku A. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do lutego 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie A. sp. z o.o., dalej jako strona lub spółka, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 29.04.2013 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na: - brak środków na pokrycie kosztów sądowych; - od 1.12.2010 r. spółka nie prowadzi działalności operacyjnej; - organy administracji dokonały zajęcia operacyjnego rachunków bankowych, co utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej; - na dzień 31.12.2012 r. spółka wykazała stratę w wysokości 86822,27 zł; - z rachunków bankowych spółki została przeprowadzona egzekucja w wyniku czego spółka została pozbawiona jakichkolwiek środków finansowych i – tym samym - możliwości działania Strona, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 7.05. 2013 r. przesłała: zestawienie faktur VAT, odpisy wyciągów z rachunków bankowych ([...] SA i [...] ), szczegółowe zestawienie aktualnych należności wraz ze wskazaniem dokonanych spłat należności i zobowiązań oraz należności i zobowiązań niezapłaconych, bilans spółki sporządzony na 30.04.2013 r. Nadto, w piśmie z 16.05.2013 r. spółka wskazała, że: - bieżące wydatki A. sp. z o.o. finansowała spółka A. sp. z o.o. na mocy odrębnej umowy o finansowaniu i kompensacie; - kompensata wydatków spółki nastąpiła w wyniku przeniesienia na A. sp. z o.o. samochodu [...] (cena sprzedaży 8979,00 zł); - po kompensacie zobowiązanie wobec A. sp. z o. o wynosi 33248, 84 zł; - wynagrodzenie za usługi księgowe, pełnomocnika i domicylu kancelaria prawna uzyska po wznowieniu działalności prze stronę; - na skutek egzekucji administracyjnej spółka utraciła zdolność kredytową i zdolność do ponoszenia ciężarów; - spółka nie ma tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 31432,- zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że znajdują potwierdzenie w aktach twierdzenia strony o prowadzeniu wobec niej postępowania egzekucyjnego (oświadczenia spółki, zapiski w historii rachunku bankowego), znikomości środków na rachunkach (por wyciągi z rachunków bankowych) czy finansowaniu bieżącej działalności w wyniku odrębnej umowy o finansowaniu i kompensacie zawartej A. sp. z o. o (deklaracje spółki, zapiski w złożonym wykazie należności i zobowiązań). Nie znajdują natomiast potwierdzenia w nadesłanych dokumentach twierdzenia strony o niemożliwości zgromadzenia wymaganych w sprawie środków. Referendarz sądowy podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ma on obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (wyrok z dnia 19 stycznia 2010 roku, skarga nr 1783/04 Felix Blau sp. z o.o. przeciwko Polsce, NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191, postanowienie z 13 marca 2012 r. II FZ 195/12). Uwaga ta dotyczy nie tylko sytuacji osiągania przez spółkę dochodów, ale tez sytuacji, kiedy spółka ponosi w działalności gospodarczej straty, ponieważ koszt związany z postępowaniem sądowym należy traktować jak te, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co więcej sama strona zasygnalizowała nie tylko istnienie odrębnej umowy o finansowaniu i kompensacie zawartej A. sp. z o.o., ale też fakt dokonywania z tą spółką "kompensat" w wyniku zbycia składników majątku strony (w tym wypadku- samochodu [...] ). Nadto, z nadesłanego bilansu na 30 kwietnia 2013 r. wynika, że spółka wciąż posiada aktywa, które umożliwiają jej podjęcie starań, choćby poprzez stosowne umowy, w celu zgromadzenia środków na poczet kosztów postępowania. Na ocenę wniosku strony o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie fakt, że już pod dacie wniesienia skargi 20 lutego 2013 r. (k 27 akt sądowych) spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, dokonywała rozliczeń finansowych w wysokości przekraczającej wysokość wymagalnych kosztów sądowych w sprawie poprzez kompensatę z umową o finansowanie na kwotę 89790,00 zł (zapis z 26 lutego 2013 r., karta 82 akt sądowych). Zdaniem referendarza sądowego, koszty należne z tytułu prowadzenia sporów sądowych, w szczególności koszty należności publicznoprawnych, jaką jest wpis od skargi, nie ustępują pierwszeństwa innym należnościom, w tym należnościom kontraktowym. Natomiast konieczność ponoszenia kosztów postępowania, z uwagi na udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, była stronie znana i strona była zobowiązana uwzględnić wysokość tych kosztów w procesie planowania wydatków. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.