III SA/Wa 764/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-13

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Krystyna Kleiber, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, nie badając istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości oraz nie rozważając, czy ewentualna wina w niezgłoszeniu wniosku o upadłość mogła być wyłączona z uwagi na stan zdrowia członka zarządu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może orzec o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie zbada, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Ponadto, organ powinien rozważyć, czy stan zdrowia członka zarządu mógł wyłączyć jego winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu, w tym brak ustalenia przesłanek do ogłoszenia upadłości oraz nieuwzględnienie jego problemów zdrowotnych jako okoliczności wyłączającej winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Organy podatkowe uznały, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał braku winy.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz stwierdzenie, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz G. C. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób prawnych oraz podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz G. C. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] września 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł, że Skarżący, Pan G. C., odpowiada za zaległości podatkowe Spółki C. Sp. z o.o. w łącznej kwocie 118.602,10 zł. wraz z odsetkami od tychże zaległości obliczonymi na dzień 20 września 2010r. na kwotę 71.522 zł, oraz kosztami postępowania egzekucyjnego powstałymi w wyniku przymusowego dochodzenia tych zaległości od Spółki w łącznej kwocie 10.011,18 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka ma zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, czerwiec, lipiec, wrzesień październik i grudzień 2005r. oraz styczeń i luty 2006r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. oraz z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od grudnia 2004r., do lutego 2006r. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 116 o.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania powyższych zobowiązań, wskazał, że jedynym członkiem Zarządu Spółki w okresie ich powstania był Skarżący a postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce okazało się bezskuteczne, co potwierdza postanowienie organu egzekucyjnego z [...] września 2009r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego nieskuteczność. Postępowanie upadłościowe ani naprawcze nie było prowadzone w Spółce w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka Zarządu Spółki. Skarżący nie przedłożył dowodów braku winy w niezgłoszeniu wniosków o wszczęcie powyższych postępowań, jak również nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki z których egzekucja zaspokoiłaby przedmiotowe należności w znacznej części. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 ust. 1 pkt 1 i 2 o.p. oraz naruszenie art. 120, 122 i 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew stanowisku wyrażonemu w uchwale NSA z 10 sierpnia 2009r. sygn. akt II FPS 3/2009 organ podatkowy nie ustalił czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki oraz podkreślił, że w okresie w którym powstały zaległości podatkowe nie istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, co oznacza, że doszło do spełnienia przesłanki egzoneracyjnej. Podniósł, że ze względu na jego problemy zdrowotne powołany został prokurent, który prowadził sprawy Spółki, oraz że w 2006r. poddany został leczeniu w klinice [...]. W trakcie pobytu stwierdzono u niego znaczne wahania [...] a także [...]. Z powyższego wynika, iż jego poczytalność w zakresie prowadzenia spraw Spółki w znacznym stopniu została w wyniku choroby zaburzony. Nie można przez to przypisać mu winy z tytułu niewywiązywania się ze zobowiązań wobec budżetu państwa. W opinii Skarżącego poważne problemy zdrowotne stanowią dodatkową przesłankę do uznania, iż nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub rozpoczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Decyzją z [...] grudnia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wystąpiły przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka za zaległości spółki z uwagi na następujące okoliczności : Skarżący pełnił funkcję członka Zarządu w okresie od 24 czerwca 2003r. do 10 kwietnia 2006r,, co wynika z wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. W celu wyegzekwowania zaległości wystawione zostały tytułu wykonawcze. Z informacji uzyskanych przez poborców skarbowych wynika, że spółka nie prowadził działalności pod adresem wskazanym jako adres siedziby w KRSie. W odpowiedzi na zajęcia wierzytelności Bank [...] S.A. poinformował, że rachunki bieżące Spółki wykazują saldo zerowe i wykazują brak obrotów od kwietnia 2005 i marca 2006r. Również Bank [...] S.A. poinformował, że saldo rachunku wynosi "0", nadto, że wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Wobec powyższego organ uznał, że uzasadnione jest stwierdzenie, że egzekucja prowadzona przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazał, by we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania upadłościowego nastąpiło bez jego winy. Przywołując treść art. 21 ust. 1 oraz art. 10 i 11 ustawy z 218 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (p.u.n.) DIS wskazał, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalnym tzn., jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego również wtedy, gdy zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy zobowiązania te na bieżącą wykonuje. Następnie DIS wskazał, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2004 Spółka wykazała dochód w wysokości 270.052,97 zł. od którego odliczono 115.517,32 zł. tytułem straty poniesionej za 2003r. (która w całości wynosiła 232.034,65 zł). Należny podatek za 2004r. wykazany w zeznaniu CIT-8 wyniósł 29.361,65 zł, z czego w formie zaliczek wpłacono 4.154,00 zł. Na podstawie powyższego DIS stwierdził, że Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań już w 2004r., co mogło świadczyć o pojawiających się kłopotach finansowych. Ponadto Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań w stosunku do innych wierzycieli, o czym świadczy zbieg egzekucji administracyjnej, do rachunku bankowego dłużnika z Komornikiem Sądowym Rewiru [...]. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby Skarżący przedłożył jakiekolwiek dokumenty świadczące o złożeniu lub próbie złożenia wniosku o upadłość lub wszczęciu postępowania zapobiegającego upadłości Spółki lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Ponadto brak jest dowodów na to, aby Skarżący wskazał mienie, z którego możliwe byłoby wyegzekwowanie przedmiotowej zaległości podatkowej w znacznej części. Odnosząc się do argumentu dotyczącego stanu zdrowia Skarżącego DIS stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji, a Skarżący zgadzając się na pełnienie funkcji Prezesa Zarządu wziął na siebie pełną odpowiedzialność za działania Spółki i ponosi wszelkie przewidziane prawem konsekwencje związane z pełnieniem tej funkcji, m.in. odpowiedzialność za zaległości podatkowe w/w Spółki. Przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" jest rozumiana jedynie formalnie tzn. posiadania przez formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Również z wykładni językowej wynika, że przepis nie odwołuje się do pojęcia "wykonywanja obowiązków" a jedynie do ich "pełnienia", czyli zajmowania stanowiska członka zarządu. Problemy zdrowotne nie stanowiły dla Skarżącego przeszkody w prowadzeniu spraw Spółki. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy kserokopii deklaracji PIT-4,CIT-8 I VAT-7 I kilku wyjaśnień do korekt deklaracji, tylko na deklaracjach PFF-4 za 02/2005, Ol/2006 i 02/2006 nie widnieje podpis Skarżącego. DIS nie uznał za uzasadnione zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 1 o.p. poprzez błędne zastosowanie, co skutkowało uznaniem, iż Skarżący powinien ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki oraz art. 116 § 2 o.p. poprzez błędne zastosowanie i pociągnięcie go do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, których termin zapłaty upływał w okresie, gdy nie pełnił już funkcji członka zarządu Spółki jak również art. 120, 121 oraz 122 o.p. wynikające z niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności faktycznych sprawy i wniósł o jej uchylenie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu powyższych zarzutów Skarżący wskazał, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jego winy, gdyż w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe został poddany leczeniu [...]. Lekarze wykazali, iż Skarżący miał znaczne wahania nastrojów, [...], a także obniżony krytycyzm wobec swojego postępowania (obszerna dokumentacja medyczna znajduje się w kartach sprawy). W okresie, w którym Skarżący był poddawany leczeniu, ze względu na swój stan zdrowia nie mógł w pełni uczestniczyć w sprawach Spółki. Ze względu na takie ograniczenia co do możliwości podejmowania decyzji przez Skarżącego, w przedmiotowym okresie do prowadzenia spraw Spółki powołany został prokurent. Skarżący podkreślił, że nie jest przedmiotem sporu fakt pełnienia przez niego funkcji członka Zarządu a ustalenie, czy ponosi on winę za niegłoszenie upadłości Spółki. Powołując się na problemy zdrowotne chciał wykazać, że nie był w stanie racjonalnie oceniać kondycji finansowej Spółki i decydować o zachodzących w niej zmianach. Wobec powyższego stanął na stanowisku, że choroba [...] stanowi istotną przesłankę dla wyłączenia winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, co oznacza, iż przesłanką decydującą o możliwości pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności jest upływ terminu płatności danego zobowiązania podatkowego w czasie, w którym dana osoba pełniła funkcję członka zarządu. Skarżący wskazał, że zgodnie z uchwałą wspólników Spółki z dnia 14 marca 2006 roku o ustanowieniu nowego zarządu z tym dniem przestał być członkiem zarządu. Skarżący wskazał również, że sam fakt zaprzestania płacenia zobowiązań podatkowych nie może być utożsamiony ze stanem niewypłacalności Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji oraz podkreślił, że kwestia odwołania Skarżącego ze składu zarządu Spółki z dniem 14 marca 2006r. podniesiona została dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać wszczęte w razie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. W konsekwencji, organ wydający decyzję w trybie art. 108 i 116 o.p. winien zbadać czy egzekucja dotycząca zaległości została wszczęta a następnie, czy okazała się ona bezskuteczna. Stosownie do treści art. art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2). Z powyższego wynika, że wszczęcie egzekucji w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (np. bankowi) zawiadomienia o zajęciu jest skuteczne, jeżeli poprzedza doręczenie zobowiązanemu (podatnikowi) odpisu tytułu wykonawczego. Innymi słowy wszczęcie egzekucji zawsze wymaga doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis powyższy, różnicuje jedynie datę wszczęcia egzekucji w zależności od tego, czy wcześniej doręczono zawiadomienie o zajęciu, czy też odpis tytułu wykonawczego. Pozwala to przyjąć, że o ile doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego – dokonane wcześniej zajęcie wierzytelności (prawa majątkowego) uczynione zostało w ramach egzekucji administracyjnej. Taki też był cel wprowadzenia tego przepisu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wystawione zostały 21 tytuły wykonawcze obejmujące zaległości podatkowe Spółki. Wynika z nich również, że dłużnikom zajętych wierzytelności doręczono zawiadomienia o zajęciu, nie wynika jednak czy nastąpiło doręczenie tytułów wykonawczych Spółce. W aktach administracyjnych (karty 69-72 tomu I akt administracyjnych) znajdują się co prawda kserokopie potwierdzeń odbioru korespondencji przez Spółkę, z których wynika, że przedmiotem doręczenia było zajęcie rachunku i odpis tytułów, jednak brak jest bliższych danych pozwalających na ustalenie, których tytułów wykonawczych powyższe potwierdzenia dotyczą. Wobec powyższego, sąd nie może podzielić ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, z których wynika, że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, gdyż na podstawie przedstawionych sądowi akt administracyjnych nie można ustalić czy w ogóle doszło do wszczęcia egzekucji. Sąd wskazuje również, że jak wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 o.p.. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że kwestia zaistnienia przesłanek pozwalających na ogłoszenie upadłości w ogóle nie była przedmiotem jego zainteresowania. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał jedynie, że problemy finansowe Spółki sięgały 2004r, gdyż jej zaległości podatkowe obejmują podatek dochodowy od osób prawnych za 2004r. Powyższego ustalenia faktycznego sąd rozpoznający sprawę nie może podzielić. Pojęcia pojawiających się problemów finansowych nie można utożsamiać z pojęciem zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości. Jednocześnie wskazać należy, że zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie pozwala nawet na jednoznaczne stwierdzenie, że problemy finansowe Spółki pojawiły się w 2004r. Podatek dochodowy od osób prawnych płatny jest po upływie roku podatkowego, do ostatniego dnia trzeciego miesiąca następującego po upływie roku podatkowego (art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz. U z 2000 roku nr 54 poz. 654 ze zm. zwanej dalej u.p.d.o.p). W ciągu roku podatkowego podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych uiszczają zaliczki na poczet podatku dochodowego za poszczególne miesiące (art. 25 ust. 1 u.p.d.o.p.). Jak wynika z akt administracyjnych, Spółki w deklaracji CIT -8 za 2004r. (karta 208 i nast. tomu IV akt administracyjnych) wykazała zobowiązanie podatkowe w wysokości 25.207 zł. wskazują jednocześnie sumę zaliczek wpłaconych przez podatnika jako 4.154 zł. Oznacza to, że zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004r. powstała z dniem 1 kwietnia 2005r., nie jest więc możliwe przyjęcie, że już w 2004r. Spółka miała problemy finansowe. Organ podatkowy powołał się również na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, jednak w aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie, jakiego okresu dotyczą należności dochodzone w ramach egzekucji sądowej, wynika z nich jedynie, że Sąd Rejonowy dla m. W. [...] Wydział Cywilny zwracał się do Urzędu Skarbowego W. o nadesłanie akt egzekucji przeciwko Spółce w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że organy podatkowe nie dokonały ustaleń faktycznych w celu wykazania, kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki. Stosownie do art. 116 p 1 pkt 1 lit. b) o.p. członek zarządu nie podnosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki o ile wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. W tym miejscu wskazać należy, że konieczne jest odróżnienie kwestii związanych z ponoszeniem odpowiedzialności za zaległości podatkowe z możliwością uchylenia się od tej odpowiedzialności z uwagi na brak winy w niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Dla przypisania członkowi zarządu odpowiedzialności z zaległości podatkowe spółki wystarczające jest spełnienie formalnych warunków pełnienia funkcji członka zarządu (wyrok NSA z 8 lipca 2010r , sygn. akt II FSK 336/09 i przywołane tam orzecznictwo). W konsekwencji, dopiero z momentem ustalenia, że dana osoba spełniła warunki formalne do pełnienia funkcji członka zarządu możliwie jest rozważenie, czy zaistniały przesłanki egzoneracyjne, czyli czy np. ponosi ona winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Skarżący konsekwentnie podnosił w toku postępowania, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi chorobę [...], przedkładając obszerną dokumentację lekarską (tom II akt administracyjnych od karty 1 do 167) jak również dokumenty potwierdzające fakt jego hospitalizacji w okresie od 8 lutego 2006r. do 19 maja 2006r. i od 24 listopada 2006r. do 26 lutego 2007r.w Klinice [...] z uwagi na zaburzenia [...] (karty 156 i 157 tomu I akt administracyjnych ). W prawie podatkowym brak jest definicji pojęcia "winy", możliwe jest jednak sformułowanie definicji tego pojęcia również dla potrzeb spraw podatkowych. O winie danej osoby mówić można, kiedy określona norma wprowadza obowiązek określonego działania (element obiektywny), zaś osobie zobowiązanej na mocy owej normy do podjęcia określonego działania można postawić zarzut podjęcia wadliwej decyzji co do wykonania lub nie wykonania powyższego obowiązku (element subiektywny). Odnosząc się do elementu obiektywnego winy wskazać należy, że przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nakładają na członka zarządu spółki obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka stała się niewypłacalna (art. 20 ust. 2 pkt 2 p.u.n. w związku z art. 10 tejże ustawy), przy czym pod pojęciem niewypłacalności spółki rozumie się sytuację, w której spółka nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań jak również sytuację, w której jej zobowiązania przekraczają jej majątku, nawet jeśli zobowiązania te spółka wykonuje na bieżąco. W niniejszej sprawie, sąd nie podzielił ustaleń faktycznych organu z których wynika, że przesłanki do ogłoszenia upadłości istniały już od 2004r., w konsekwencji nie jest możliwe przyjęcie istnienia elementu obiektywnego składającego na możliwość przypisania Skarżącemu winy w niezgłoszeniu upadłości, nie zostało bowiem wykazane, by Skarżący naruszył przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nie zgłaszając w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodatkowo wskazać należy, że organ ustosunkowując się do twierdzeń Skarżącego dotyczących jego choroby [...] wskazał, że choroba ta nie przeszkadzała Skarżącemu w wykonywaniu funkcji członka zarządu, nie rozważył natomiast tej okoliczności jako ewentualnie zwalniającej Skarżącego z winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Powyższe uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego, będące wynikiem naruszenia art. 122 i 187 § 1 oraz 191 o.o. sąd uznaje za mające istotny wpływ na wynik sprawy, organ podatkowy przyjął bowiem, że stan faktyczny sprawy odpowiada normatywnemu stanowi faktycznemu określonemu w art. 116 o.p., co skutkowało wydaniem decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki Wobec powyższego rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy doszło do wszczęcia egzekucji, to jest czy tytuły wykonawcze doręczone zostały spółce, ustali czy i kiedy zaistniały przesłanki ogłoszenia upadłości spółki a następnie zbada, czy z uwagi na ponoszoną przez Skarżącego okoliczność choroby [...] możliwe jest przypisanie mu winy w nie zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Sąd wskazuje również, że już na etapie skargi Skarżący wskazał, że został odwołany z funkcji członka zarządu z dniem 14 marca 2006r., co oznacza, że ustalenia organu, z których wynika, że zaprzestał pełnienia funkcji w kwietniu 2006r. nie są prawidłowe. Z uwagi na uchylenie decyzji i konieczność przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego we wskazanym wyżej zakresie organ podatkowy winien zbadać również i tę okoliczność. Końcowo Sąd wskazuje, że organ, który wydał decyzję pierwszej instancji było organem właściwym miejscowo nie tylko z uwagi na miejsce zamieszkania Skarżącego (jak wskazał pełnomocnik organu na rozprawie) ale również z uwagi na siedzibę Spółki, co oznacza, że decyzja wydana została przez organ właściwy w rozumieniu art. 17a o.p. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o kosztach postępowania i o zakresie w jakim nie może ona być wykonana stosownie do treści art. 200 i 205 § 2 oraz 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło