III SA/Wa 780/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za poszczególne miesiące 2007r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca G. G. spółka z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie posiada wolnych od zajęcia aktywów obrotowych, ani też zbywalnego majątku trwałego, który pozwalałby na uiszczenie wpisu w tak wielkiej wysokości. Skarżąca oświadczyła, że wskutek wykonania decyzji, na kwotę przekraczającą 20 milionów zł., które to decyzje są obecnie wykonywane i stanowią podstawę dokonywanej z majątku Skarżącej egzekucji nie ma obecnie możliwości dokonania opłaty za wpis. Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnej możliwości obrony swoich racji w sytuacji, w której warunkiem rozpatrzenia skargi byłaby konieczność uiszczenia wpisu w tak dużej kwocie. Obecnie, w związku ze zmianami na rynku, które przyniosła ustawa o grach hazardowych, Skarżąca nie ma możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, bowiem wszystkie posiadane zezwolenia wygasły. Skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości korzystania z konta bankowego, gdyż pozostaje ono zajęte. Skarżąca podniosła, że za lata 2013 - 2016 r. przyniosła gigantyczną stratę, w kwocie przekraczającej kilkanaście milionów zł. Wartość środków trwałych jest pozornie duża jednak są to przede wszystkim działki niezabudowane, zajęte lub zabezpieczone przez organ egzekucyjny. Natomiast automaty do gier o niskich wygranych są obecnie niesprzedawalne. Skarżąca oświadczyła, że wspólnicy pojęli uchwałę o postawieniu spółki w stan likwidacji. Spółka obecnie bieżące najpilniejsze potrzeby finansuje z dopłat wspólników oraz pożyczek. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Skarżącej wynosi 3.000.000 zł, środki trwałe zostały zajęte przez organy państwowe. Skarżąca rok 2016 r. zakończyła stratą w wysokości 403.564,88 zł. zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada debet w kwocie 50 zł. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła, rachunek zysków i strat za 2015 r. i 2016 r., bilans za 2014, 2015 i 2016r. deklaracje VAT- od kwietnia do sierpnia 2017r., wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z [...] listopada 2009 r. wszczął postępowanie kontrolne wobec Skarżącej. Zatem Skarżąca mogła liczyć się z ewentualnymi przyszłymi kosztami sądowymi od tej właśnie daty. Przynajmniej chcąc dochować należytej staranności taką okoliczność powinna uwzględniać. Skarżąca uzasadniła wniosek o przyznanie prawa pomocy wprowadzeniem ustawy o grach hazardowych, która pozbawiła ją możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Referendarz sądowy zauważa, że kwestia wprowadzania w życie ustawy o grach hazardowych jest przedmiotem sporów od 2010 r., a po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroków z 19 lipca 2012 r. C-213/11, C-214/11, C-217/11 zapadło do chwili obecnej bardzo wiele orzeczeń, co wynika z ogólnodostępnej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Skarżąca jako podmiot funkcjonujący w obrocie gospodarczym, powinna więc liczyć się z prawdopodobieństwem utraty przychodów z urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Każda spółka musi wkalkulować ryzyko związane z prowadzeniem działalności, szczególnie, jeśli - jak w rozpatrywanej sprawie - decyduje się na wszczęcie postępowań przed sądem. W orzecznictwie utrwalone jest, że elementem ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej jest potencjalna konieczność ponoszenia kosztów sądowych. Jeżeli spółka nie zabezpieczyła środków na ten cel, nie jest zadaniem sądów, by rekompensować poniesioną z tego tytułu stratę. Również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowano tezę, że obowiązkiem podmiotu, nawet prowadzącego działalność gospodarczą nieobarczoną nadzwyczajnym ryzykiem sporu, jest gromadzenie odpowiednich środków finansowych na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z 21 marca 2006 r., II FZ 196/06), ponieważ normalnym następstwem wykonywania takiej działalności jest prowadzenie spraw sądowych, a tego typu koszty powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą o dużych rozmiarach. Przychody netto ze sprzedaży wyniosły mianowicie w 2016r. 69.088,00 zł., w 2015r. 1.772.645,00 zł., w 2014r. 34.604.896,00 zł., a 2013 r. 255.000.315,00 zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych (na koniec 2016 r.) wyniosły natomiast 369.043,46 zł. (według nadesłanego bilansu za 2016r.). W tej sytuacji bez znaczenia - dla oceny możliwości finansowych Skarżącej - jest fakt wystąpienia za poprzedni rok straty na poziomie ponad 523.456,58 zł. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Stąd analiza sytuacji finansowej Skarżącej, fakt że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody pozwala przyjąć, że Skarżąca powinna dysponować majątkiem umożliwiającym jej uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 12.044 zł. Tym bardziej, że jak sama Skarżąca wskazała w urzędowym formularzu PPPr, Skarżąca ma możliwość uzyskania dofinansowania od wspólników Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.