III SA/Wa 830/18

PostanowienieWSA w Warszawie2019-01-08

Skład orzekający: Artur Kuś, Radosław Teresiak, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego, a jedna z nich została już prawomocnie stwierdzona nieważnością przez WSA, należy zawiesić postępowanie w drugiej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej pierwszej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, w którym stwierdzono nieważność jednej z dwóch decyzji dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego. Niedopuszczalne jest istnienie w obrocie prawnym dwóch decyzji rozstrzygających tę samą kwestię, a prawomocne orzeczenie w innej sprawie zapewni pewność co do legalności decyzji i dalszego trybu postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Syndyka Masy Upadłości na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w VAT oraz odpowiedzialność za zaległości podatkowe. Organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą zobowiązanie, a organ odwoławczy początkowo uchylił tę decyzję, by następnie utrzymać ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją. W trakcie postępowania przed WSA okazało się, że istnieje inna sprawa dotycząca podobnego okresu i zobowiązania, w której WSA stwierdził nieważność jednej z decyzji, a sprawa ta nie była jeszcze prawomocna.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości W. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – grudzień 2012 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie 1. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., Naczelnik M. Urzędu Celno - Skarbowego w W. (dalej: NUS) określił W. Sp. z o.o. Spółka komandytowa (dalej – Spółka), powstałej w wyniku przekształcenia Zakładu Produkcji B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - grudzień 2012 r., oraz określił kwotę podatku do zapłaty o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej – ustawa o VAT) za luty - grudzień 2012 r., a także orzekł o odpowiedzialności podatkowej wspólnika - W. Sp. z o. o. (dalej – Skarżąca), będącej komplementariuszem wykreślonej w dniu 2 listopada 2016 r. W. Sp. z o. o. Spółka komandytowa za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej W. Spółka z o. o. Spółka komandytowa w podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2012 r. oraz kwotę podatku do zapłaty o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług za luty-grudzień 2012 r. NUS ustalił, że transakcje zawarte z: Z., C., U., M., D. oraz P. zostały nieprawidłowo zakwalifikowane przez Spółkę jako wewnątrzwspólnotowe dostawy opodatkowane wg. stawki 0 %. Ustalił ponadto, że materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania prowadzonego wobec O., G. i U. świadczy o tym, że kontrolowana Spółka brała udział w łańcuchu dostaw towarów z udziałem "znikających podmiotów". 2. Pismem z 11 sierpnia 2017 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. 3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) w dniu [...] listopada 2017 r., działając na podstawie art. 216 § 1, art. 123 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej - O.p.) wydał akt zatytułowany "postanowienie", którym uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu DIAS powołał się na treść art. 123 § 1 O.p. oraz art. 200 O.p. wskazując, iż organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji wyznaczyć siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił obowiązkiem wynikającym z ww. przepisów. Poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto pouczył o braku prawa do wniesienia zażalenia na wydane rozstrzygnięcie. W dalszej kolejności, DIAS postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. działając na podstawie art. 216 § 1 O.p., art. 123 § 1 O.p. oraz art. 200 O.p. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. 4. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania, DIAS decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję NUS z [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał, że ustalony stan faktyczny przedmiotowej sprawy wyczerpuje przesłanki do uznania Spółki za tzw. "brokera" w oszustwie typu karuzelowego. Natomiast szereg cech charakteryzujących rzekome zakupy dokonane przez Spółkę świadczy o tym, że Spółka wiedziała lub przynajmniej mogła wiedzieć, że faktury generowane w ramach fikcyjnych transakcji były wykorzystywane do celów oszustwa. 5. Skarżąca nie zgadzając się z takimi ustaleniami, wywiodła skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania - tj. art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 123 § 1 O.p. i art. 188 O.p. i art. 191 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p.; b) naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. art. 42 ust. 1 ustawy VAT, art. 8 ust. 1 ustawy VAT, art. 108 ust. 1 ustawy VAT, art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy VAT; c) naruszenie art. 247 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji w sprawie, która została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła m.in., że w jej ocenie DIAS po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, wydał decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. uchylającą zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Akt ten został oznaczony jako "postanowienie", jednakże rozstrzygnięcie, które zostało w wyniku wydania tego aktu podjęte, jest zastrzeżone wyłącznie dla decyzji. W związku z tym, w sprawie w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje odnoszące się do tego samego przedmiotu i podmiotu. Skarżąca zwróciła uwagę, że złożyła na ten akt skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 6. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że chcąc wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. działając na podstawie art. 216 § 1 O.p., art. 123 §1 O.p. oraz art. 200 O.p. błędnie w treści rozstrzygnięcia wskazał, iż postanawia uchylić zaskarżoną decyzje w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie DIAS, pismo z dnia 24 listopada 2017 r. jest postanowieniem a nie decyzją, z którego jednoznacznie wynika, że intencją DIAS, mimo wskazania nieprawidłowego rozstrzygnięcia, było wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie należało zawiesić. 1. Zgodnie z art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3154/16). Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2487/16). Taka też sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. 2. W przedmiotowej sprawie Strona wniosła między innymi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji DIAS z dnia [...] stycznia 2018 roku, wskazując, że została w sprawie już wydana inna decyzja ostateczna (z dnia 24 listopada 2017 roku). To, zdaniem Strony, oznacza, że zaskarżona decyzja jest już drugą decyzją rozstrzygającą niniejszą sprawę. Istotne znaczenie w sprawie ma to, że wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 49/18, WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji DIAS z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 roku. W dniu wydania niniejszego postanowienia jest to wyrok nieprawomocny. Pełnomocnik organu podatkowego, na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 roku, zapowiedział złożenie skargi kasacyjnej od tego wyroku do NSA. W związku z tym, zdaniem Sądu, celowe i konieczne jest wstrzymanie biegu sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem, aby w obrocie prawnym były dwie decyzje wydane dla tego samego podatnika, rozstrzygające w przedmiocie tego samego zobowiązania podatkowego (okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 roku). Nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 49/18 stwierdzający nieważność decyzji nie powoduje automatycznie pewności, że w analizowanej sprawie nie było wydanych dwóch decyzji. Dopiero prawomocne orzeczenie daje pewność, że w sprawie w obrocie prawnym pozostanie jedna decyzja, której legalność można będzie ocenić w postępowaniu sądowym. Podobne znaczenie dla sprawy może mieć prawomocne uznanie, że decyzja z dnia 24 listopada 2017 roku nie była "decyzją" uchylającą decyzją organu I instancji a pomyłkowo wydanym postanowieniem zawierającym niepoprawne rozstrzygniecie. Zatem w niniejszej sprawie widoczny jest ścisły związek pomiędzy sprawą będącą przedmiotem rozpoznania a kwestią będącą przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 49/18. Od rozstrzygnięcia innej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym zależą bowiem dalsze ustalenia i tryb postępowania w niniejszej sprawie. 3. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowe z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło