III SA/Wa 838/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. spółka jawna J.C., D.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie B. Spółka Jawna J. C., D.B. , zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, argumentując, iż nie posiada środków finansowych wystarczających na pokrycie wpisu sądowego w sprawie. Majątek Skarżącej został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, stąd też jego sprzedaż nie jest możliwa. Konta także zostały zajęte. Wartość środków trwałych została oznaczona na kwotę 1.182.132,02 zł, wysokość zysku za 2010 r. na kwotę 780.275,02 zł. Na koncie figuruje debet w wysokości 86.362,63 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że posiada obecnie bardzo skromne zasoby finansowe. Na jej zobowiązania składają się dwa kredyty (403.354 zł i 79.943,10 zł) oraz zobowiązania wobec dostawców (26.093,38 zł). Do należności zaliczyła natomiast podatek VAT (1.681.006 zł) oraz należności od kontrahentów (682.135,87 zł). Skarżąca przedstawiła dokumentację dotyczącą postępowania egzekucyjnego, deklaracje VAT-7, rachunek zysków i strat, bilans, wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze wbrew wezwaniu Skarżąca nie wykonała w pełni wezwania referendarza sądowego z 22 marca 2012 r. Nie przesłała mianowicie zeznań podatkowych wspólników spółki. Zeznania te miały na celu zobrazowanie ich sytuacji majątkowej. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 marca 2012 r. (II FZ 238/12) dla oceny istnienia przesłanki określonej w art. 246 § 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki jawnej, ale także sytuacja jej wspólników. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 7 kwietnia 2009 r. (I FZ 70/09) Sąd ten stwierdził, że nieuzasadnione byłoby przyjęcie, iż przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji, niż w innych postępowaniach. W rezultacie do pozytywnego rozpoznania wniosku spółki jawnej, nie jest wystarczającą podstawą brak możliwości poniesienia przezeń kosztów postępowania. Konieczne jest bowiem jeszcze uprzednie zbadanie, czy na uiszczenie tych kosztów pozwala stan finansowy i majątkowy wspólników tej spółki. Zwłaszcza, że jak wynika z wyciągów bankowych, wspólnicy dokonują wpłat większych kwot (w samym tylko styczniu br. suma wpłat wyniosła 2.015.000 zł) na jeden z należących do spółki rachunków. Po drugie nawet te informacje, których Skarżąca udzieliła nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej jest znaczna – jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Przykładowo w 2011 r. przychody ze sprzedaży towarów wyniosły 26.363.014,46 zł (zysk za ten rok wyniósł 927.893,36 zł). Skalę tej działalności obrazuje także zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r. (rachunek zysków i strat) oraz deklaracje VAT-7. Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt zablokowania konta bankowego Skarżącej. Wbrew sugestiom, iż blokada ta dotyczy "kont", Skarżąca nie uprawdopodobniła, jakoby zajęcie egzekucyjne dotyczyło także rachunku w [...] . Zresztą istnienie tego rachunku ujawniła ona dopiero w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Na rachunku tym Skarżąca – jak sama oświadczyła – posiada "bardzo skromne zasoby finansowe" w wysokości 12.450,10 zł. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.