III SA/Wa 839/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do lutego 2005 r. i od kwietnia do grudnia 2005 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za marzec 2005 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Skarżąca E. M. wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w styczniu 2008 r. zlikwidowała działalność gospodarczą i pozostaje na utrzymaniu męża, z którym posiada rozdzielność majątkową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem R., córką M.(ur. w 2004 r.), synem M. (ur. w 2001 r.) oraz synem M. (ur. w 1996 r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 63 m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,4 ha. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła Wyciąg z rachunku bankowego "[...]" założonego na "F. E. M.", z którego wynika, że jedyną wpłatą na konto jest wpłata dokonana 29 stycznia 2010 r. w kwocie 100 zł dokonana przez męża Skarżącej. Skarżąca przedłożyła umowę majątkową małżeńską z 21 stycznia 2004 r. Ponadto oświadczyła, że nie posiada zeznań majątkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe gdyż nie pracowała ani nie prowadziła działalności gospodarczej. Zmieniła swoje oświadczenie zawarte w urzędowym formularzu PPF i stwierdziła, że nie pozostaje z mężem we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08). 6. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Należny w niniejszej sprawie wpis – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi 8.479 zł. Zgromadzony materiał nie pozwala stwierdzić, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi. Przedstawione bowiem informacje są niespójne, a momentami sprzeczne. Skarżąca w urzędowym formularzu PPF oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dziećmi i mężem. Natomiast po otrzymaniu wezwania o dokumenty obrazujące sytuację majątkową męża wycofała się ze swego oświadczenia stwierdzając, że jednak nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie z mężem. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych dochodów. Jednakże korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy, można zatem sądzić, że Skarżąca posiada środki na wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi. Skarżąca również – mimo wezwania – nie określiła kosztów jakie ponosi na miesięczne utrzymanie oraz czy posiada i ewentualnie w jakiej wysokości zobowiązania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdziła jedynie, że pozostaje na utrzymaniu męża. 7. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą, kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy stwierdzić, iż przy badaniu ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt GZ 71/04). 8. Zatem po dokonaniu analizy przedstawionych informacji i dokumentów stwierdzić należy, że tak przedstawiona sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej wzbudza jedynie wątpliwości, co do faktycznej sytuacji w jakiej znajduje się Skarżąca. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sadowego od skargi. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.