III SA/Wa 885/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 885/16 utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia 2014 r. postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017r. Pismem z dnia 26 lutego 2016 r. spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. (nazywana dalej: "skarżąca", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia 2014 r. W dniu 31 marca 2016 r. Spółka wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 885/16 starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z niepełnym przedstawieniem dokumentów, do których strona była wzywana w trybie art. 255 p.p.s.a., w tym istotnego dla oceny wniosku bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2015 rok. Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 9 listopada 2016 r., wnosząc o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, mimo, że podjęła kroki celem ich pozyskania. Spółka ma zablokowane rachunki bankowe, ze względu na prowadzoną działalność egzekucyjną działalność Spółki jest faktycznie całkowicie wstrzymana. Skarżąca wyjaśniła, że jej możliwości zostały całkowicie ograniczone na skutek rozliczeń z wierzycielami, w tym porozumienia zawartego w dniu [...] lipca 2015 r. z jednym z wierzycieli na rzecz którego spółka ma zapłacić 7.000.000 zł. Nadto spółka została wezwana przez innego wierzyciela do próby ugodowej w sprawie o zapłatę należności za niezapłacone faktury w łącznej kwocie 13.770.600,33 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016 r., podając w uzasadnieniu, że Skarżąca nie przesyłając pełnej dokumentacji obrazującej jej sytuację majątkową i finansową, nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Pismem z dnia 15 maja 2017 r. Skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na nadzwyczajną zmianę okoliczności faktycznych i prawnych, odmiennych od tych w dacie składania pierwotnego wniosku. Do wniosku załączyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr., podnosząc w jego uzasadnieniu argumentację tożsamą w treści z wyjaśnienia zawartymi w piśmie z dnia 15 maja 2017 r., do którego formularz został załączony. W uzasadnieniu Skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść ciężaru prowadzenia postępowania, w którym jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100.000 zł z uwagi na sytuację finansową Spółki. Obecny stan majątkowy, dokonane zajęcia a także realna groźba kolejnych postępowań sądowych związanych z dochodzonymi przez wierzycieli należnościami wyłącza w przypadku Spółki możliwość uzyskania kredytu czy pożyczek w celu pokrycia kosztów postępowania. Spółka wyjaśniła, że w styczniu 2017 r. utraciła całkowicie możliwość uzyskania przychodów z uwagę na utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. W ciągu ostatnich dwóch lat Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej czego potwierdzeniem są załączone do wniosku deklaracje VAT-7. Działalność gospodarcza Spółki jest niemożliwa wobec działań egzekucyjnych i zabezpieczających podjętych przez organy skarbowe. Zajęty został cały majątek, wszystkie rachunki bankowe. Nadto możliwości finansowe Skarżącej zostały całkowicie ograniczone na skutek rozliczeń z wierzycielami. Na mocy porozumienia zawartego w dniu 30 lipca 2015 r. między Skarżąca a jej wierzycielem spółką C. Sp. z o.o. Skarżąca jest zobowiązana zapłacić na rzecz tej spółki kwotę 7.000.000 zł (zabezpieczona dobrowolnym poddaniem się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 K.p.c. Skarżąca została zawezwana przez spółkę H. S.A. do próby ugodowej w sprawie o zapłatę należności za niezapłacone faktury w łącznej kwocie 13.770.600,33 zł oraz odsetek ustawowych. Spółka ma zablokowane wszelkie rachunki bankowe, wynagrodzenia czy jakiekolwiek źródła utrzymania. Z powodu braku środków na wypłatę wynagrodzeń Prezes Spółki zmuszony był do zwolnienia pracowników. Obecnie sam nie posiada środków gwarantujących własną ochronę prawną. Na dzień składania wniosku wszelkie udziały, dywidendy, zyski z udziałów w spółkach są zajęte przez Urząd Skarbowy w P. i nie są wypłacane. Spółka zaznaczyła, że nie jest w stanie przedłożyć wszystkich wymienionych w wezwaniu dokumentów w postaci bilansu za 2015 i 2016 rok, zeznania podatkowego za 2015 rok, zestawienia należności i zobowiązań Skarżącej z uwagi na to, że dokumenty źródłowe niezbędne do przygotowania i opracowania tychże zostały przekazane do Centralnego Biura Śledczego Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Mając na uwadze stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14 podkreślić należy, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12). Zmiana okoliczności winna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, a wskazane kwestie winny być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Jest to niezmiernie istotne, ponieważ zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tak, aby uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 9/12). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca w złożonym powtórnie wniosku z dnia 15 maja 2017 r. nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2017 r. Spółka powtórzyła bowiem argumentację zamieszczoną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 marca 2016 r., jak również we wniesionym sprzeciwie z dnia 18 listopada 2016 r., dotyczącą braku środków pieniężnych, zablokowaniu wszelkich rachunków, zajęcia całego majątku oraz wszelkich źródeł dochodów przez organy skarbowe, zajęcia wpływów i wydatków na rachunku bankowym przez Urząd Skarbowy na poczet należności związanych ze sprawą podatkową, niemożności uzyskania dofinansowania z zewnątrz, jak również uzyskania wsparcia od swojego Komandytariusza i Komplementariusza. Podane powyżej okoliczności były już przedmiotem rozważań w ramach toczącego się wcześniej postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Spółka nie podważyła natomiast w żaden sposób okoliczności, które zadecydowały o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia z dnia 19 stycznia 2017 r. i na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.