III SA/Wa 890/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 890/09 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych odrzucić wniosek Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 890/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Pismem z dnia 27 października 2009 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku oraz doręczenie mu odpisu sentencji powyższego wyroku z uzasadnieniem. Jednocześnie skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych poinformowała o wyznaczeniu doradcy podatkowego - P G. jako pełnomocnika skarżącego. W dniu 15 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o doręczenie mu wyroku wraz z uzasadnieniem Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2010 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego iż, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 7 grudnia 2009 r. zaś wyrok jest prawomocny od dnia 7 stycznia 2010 r. Jednocześnie wyjaśniono, iż wyrok z uzasadnieniem może być doręczony za wniesieniem stosownej opłaty w wysokości 2 zł za każdą stronę kserokopii lub wydruku. Natomiast za każdą stronę odpisu pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 10 zł. W dniu 19 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał w Wydziale informacji Sądowej WSA w Warszawie kserokopię wyroku z dnia 22 października 2009 wraz z uzasadnieniem. Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. ( data nadania pocztowego ) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jednocześnie wnosząc skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż kopię wyroku wraz z uzasadnieniem otrzymał w dniu 19 lipca 2010 r. Podniósł, iż z uwagi na stan faktyczny sprawy oraz przesłanki jakimi kierował się WSA w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest uzasadniony. Zaznaczył ,iż skarżący bez swojej winy nie złożył skargi kasacyjnej w terminie. Podkreślił, iż z uwagi na termin rozpatrzenia przez WSA wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący pozostawał w niepewności co do swojej sytuacji prawnej, co było przyczyną nie złożenia skargi kasacyjnej w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. – dalej: ppsa] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 cyt. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem skarżącego co do zakresu kasacji oraz po jej sporządzeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, opubl. OSNC 2001/1/7, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl.). Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 p.p.s.a. terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej, powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznaje się za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymał pełnomocnictwo strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 588/07, niepubl., Należy wskazać, iż w wyniku wejścia w życie z dniem 10 kwietnia 2010 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz. 196 ) przepis art. 244 § 2 p.p.s.a otrzymał nowe brzmienie zgodnie z którym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. W związku z tym w obecnym stanie prawnym należy przyjąć, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną zachowany jest, jeżeli pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż w dniu upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W niniejszej sprawie postanowienie referendarza sądowego, którym przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego zapadło w dniu 7 kwietnia 2010 r. czyli przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów p.p.s.a. Jednakże wyznaczenie przez Krajową Radę Doradców Podatkowych pełnomocnika skarżącego nastąpiło 23 kwietnia 2010 r. Wymaga podkreślenia, iż procedura powołania pełnomocnika z urzędu dla strony jest dwuetapowa. Pierwszy etap obejmuje złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz rozpoznanie go przez sąd i kończy się wydaniem postanowienia sądu w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Drugi etap rozpoczyna się wyłącznie w przypadku uwzględnienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu od przekazania odpisu postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu właściwej okręgowej radzie adwokackiej lub radzie okręgowej izby radców prawnych lub jak w niniejszej sprawie Krajowej Radzie Doradców Podatkowych i obejmuje wyznaczenie konkretnej osoby w charakterze pełnomocnika strony. Powstanie pełnomocnictwa z urzędu następuje z chwilą zakończenia drugiego etapu. W tej sytuacji przy zmianach prawa proceduralnego brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej p.p.s.a. otwiera drogę do tego, aby stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). W związku z tym kwestię intertemporalną należy rozstrzygnąć, na korzyść zasady bezpośredniego stosowania nowego przepisu. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego winien był w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go przez Krajową Radę Doradców Podatkowych o wyznaczeniu do występowania w sprawie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Pełnomocnik skarżącego podjął swe obowiązki procesowe 14 maja 2010r. przeglądając akta niniejszej sprawy, o czym świadczy znajdująca się w aktach notatka z czytelni akt WSA w Warszawie. Następnie dopiero 15 czerwca 2010 r. pełnomocnik złożył wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W tym stanie rzeczy zakładając, że najpóźniej w dniu 14 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał w/w zawiadomienie z Krajowej Rady Doradców Podatkowych wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej winien być złożony najpóźniej do dnia 14 czerwca 2010 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 26 lipca 2010 r. Biorąc pod uwagę powyższe w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z § 1 art. 87 p.p.s.a. – pełnomocnik skarżącej nie wniósł wniosku z zachowaniem omówionego wyżej 30 - dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 88 p.p.s.a - postanowił jak w sentencji.