III SA/Wa 90/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Dariusz Dudra, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w sytuacji gdy podatnik twierdził, że posiadał oszczędności w gotówce, które nie zostały uwzględnione przez organy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z nałożonych na nie obowiązków w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. Podkreślono, że w tego typu postępowaniach na podatniku spoczywa ciężar wykazania źródeł finansowania wydatków, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych przychodach. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób należyty źródeł pochodzenia środków finansowych odpowiadających części wydatków i wpłatom na rachunki bankowe, a deklarowane przez nią oszczędności w gotówce nie zostały uprawdopodobnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 1998. Organy podatkowe ustaliły brak pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 55.417,89 zł, a następnie po uwzględnieniu wspólności majątkowej małżeńskiej, ustalono zobowiązanie skarżącej w wysokości 58.709 zł. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące kosztów budowy domu oraz dochodów z działalności gospodarczej, twierdząc, że posiadała oszczędności w gotówce, które nie zostały uwzględnione przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 1998r. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oddala skargę W dniu [...] września 2003r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją nr [...] wydaną w wyniku przeprowadzonej kontroli i wszczętego po jej zakończeniu postępowania podatkowego określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 1998 w kwocie 44.031,75 zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji podniósł, iż przychody skarżącej i jej męża w 1998r. wyniosły łącznie 119.286,72 zł a wydatki łącznie 110.633,79 zł. W wyniku dokonanej analizy rachunku bankowego męża skarżącej stwierdzono iż przychody J. C. osiągnięte w 1998r z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w Urzędzie Gminy W. i z działalności wykonywanej osobiście były przekazywane przez płatników bezpośrednio na ten rachunek (za wyjątkiem pobrania przez J. C. kwoty 2.215,90 zł gotówką z kasy Urzędu W. z tytułu diet za m-c XI 1998r). Jak wykazała szczegółowa analiza dochody te zasilały rachunek bankowy w środki pieniężne gromadzone na nim, a jedynie w dwóch przypadkach pokryły wydatki poniesione w 1998r - z tytułu zapłaty za samochód w kwocie 20.000 zł i wczasy w kwocie 6.000 zł, ponadto dokonano jednej wypłaty gotówkowej w kwocie 10.000 zł. W związku z powyższym kontrolujący przyjęli, że wydatki poniesione w 1998r jedynie w części wynoszącej łącznie 36.000.-zl zostały opłacone ze środków znajdujących się na rachunku bankowym. Przychody D. C. osiągnięte w 1998r z działalności gospodarczej nie służyły pokryciu bieżących wydatków rodziny, bowiem w wyniku ustaleń nie potwierdzono faktu osiągnięcia dochodu z tej działalności gdyż poniesione wydatki na zakup towarów przewyższyły osiągnięte przychody. Kontrolujący uznali, że jedynie przychód w wysokości 19.215,90 zł, na który składała się kwota uzyskana ze sprzedaży garażu przy ul. [...] w W. (17.000 zł) oraz wypłata z kasy Urzędu W. z tyt. diety za m-c XI 1998r. w kwocie 2.215,90 zł, został przeznaczony na sfinansowanie wydatków roku 1998. Z zestawienia kwoty przychodów jakimi realnie dysponowali kontrolowani z wysokością poniesionych wydatków wynikł brak pokrycia źródła finansowania w kwocie 55.417,89 zł. Ponadto brak było informacji odnośnie źródeł finansowania wpłat gotówkowych na rachunek bankowy w łącznej kwocie 62.000 zł. Stwierdzona kwota wydatków w wysokości 117.417,89 zł poniesionych przez małżonków J. i D.C., co do której brak jest informacji o źródłach ich finansowania dała podstawę do przyjęcia, że kontrolowani uzyskali w 1998r przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w rozumieniu art. 20 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.; dalej u.p.d.o.f.). Dyrektor UKS odniósł się do faktu iż skarżąca zadeklarowała posiadanie w domu środków pieniężnych w gotówce w kwocie 15.000 USD pochodzących z oszczędności z prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Dyrektora UKS analiza przedstawionych dowodów nie potwierdziła możliwości zgromadzenia takiej sumy. Jednocześnie zaznaczył, iż dostarczone przez skarżącą dokumenty i przesłuchanie jej na okoliczność prowadzonej działalności gospodarczej nie uprawdopodobniło znacznych obrotów i zyskowności tej działalności, a co za tym idzie możliwości zgromadzenie takich oszczędności. Z uwagi na to, że w 1998r między małżonkami J. i D. C. istniała ustawowa wspólnota majątkowa w rozumieniu art.31 ustawy z dnia 25 lutego 1969r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 póz.59 z póżn. zm.) i z majątku wspólnego były ponoszone wydatki na utrzymanie rodziny bądź na nabycie rzeczy lub praw składających się na wspólny majątek małżonków, przy ustalaniu dochodu (przychodu) z nie ujawnionych źródeł uzyskanego przez D. C. zastosowano zasadę wynikającą z przepisu art. 8 u.p.d.o.f. i przyjęto iż udział małżonków w uzyskanych dochodach jest równy. Dlatego też za podstawę ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów za 1998r przyjęto kwotę 58.709 zł, tj. 50 % kwoty 117.418 zł. stanowiącej ogólną wysokość dochodu małżonków, uzyskanego z nieujawnionych źródeł przychodów. W dniu [...] października 2003r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: l) Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia - dotyczący wybudowania domu skarżących w zakresie ustalenia osoby która dom wybudowała oraz poniesionych kosztów budowy. Dom pobudowali bowiem małżonkowie, a nie Spółdzielnia [...] "K." jak stwierdził Dyrektor UKS. Przyjęty koszt budowy domu wynikający z aktu notarialnego sporządzonego w 1999r. nie oddawał faktycznych kosztów budowy domu zakończonej 5 lat wcześniej i prowadzonej systemem gospodarczym, stanowiących około 30% tej sumy. W ten sposób środki nie przeznaczone na budowę domu były dochodami, które mogły pokryć wydatki małżonków. 2) Błąd w ustaleniach faktycznych - dotyczący prowadzenia przez D. C. działalności gospodarczej i osiąganych z tej działalności dochodów. Działalność ta była prowadzona w zyskownej branży i dobrym lokalizacji. Choć w przywołanym w treści decyzji roku 1998r,. dokonano znacznych zakupów towarów, to zostały one sprzedane z zyskiem, a prowadzoną od 1984r. działalność należy oceniać jako ciąg zdarzeń, które skarżącej pozwoliły na dokonanie takich wydatków. W decyzji nie uwzględniono powszechnie znanego braku towarów w branży odzieżowej na rynku w latach 1984-1990, a potem zapotrzebowania w handlu ze wschodem i wymagano uzasadnienia opłacalności działalności. Ocena roku 1993r. w którym prowadzona przez skarżącą działalność była ograniczona nie mogła zmienić całokształtu dokonywanej oceny. 3) Obrazę przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązku przechowywania dokumentów i uznanie, że brak dokumentów dotyczących okresu 1984 r. do 1993 r. obciąża kontrolowanych w zakresie nie wykazania przychodu z tego okresu, co doprowadziło do błędnego wniosku, że takiego przychodu w ogóle nie było, chociaż w udokumentowanym okresie roku 1998 przychód kontrolowanych osiągnął kwotę około 200.000 zł. 4) Błędną ocenę materiału dowodowego dotyczącą przedłożonych w toku kontroli dokumentów związanych z zakresem działalności gospodarczej D. C. , co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji. 5) Błędną ocenę materiału dowodowego poprzez uznanie, iż wpłacanie pieniędzy na konta wyklucza , aby skarżący mogli część tych pieniędzy przechowywać w domu, 6) Błędną ocenę materiału dowodowego poprzez przerzucenie na kontrolowanych obowiązku udowodnienia zdarzeń, które nie mogą być po upływie nawet 19 lat udowodnione, a jednocześnie negatywną ocenę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady obiektywizmu Uznanie podnoszonych faktów odnośnie budowy domu i działalności gospodarczej skarżącej miało, zdaniem pełnomocnika skarżącej, prowadzić do wniosku, iż łączne przychody małżonków w okresie prowadzenia działalności dawały sumę około 200.000 zł rocznie co pozwalało na posiadanie środków, o których mowa w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] grudnia 2003r. decyzją nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika związanego z błędem w ustaleniach faktycznych dotyczących terminu zakończenia budowy domu oraz konieczności ustalenia tego faktu w drodze opinii biegłego uznał, że okoliczność ta została dostatecznie udowodniona. Organy obu instancji nie kwestionowały okresu budowy domu, ani ostatecznej daty zakończenia tej budowy. Przyjęły, że koszty związane z budową domu małżonkowie ponieśli we wcześniejszym okresie niż okres objęły kontrolą. Zwróciły uwagę na wyjaśnienia J. C. złożone w dniu [...] lutego 2003r. do protokołu przesłuchania, które potwierdziły, że w 1995r. dom był zamieszkały, ale również świadczyły o tym, że podatnicy musieli nadal ponosić wydatki na jego urządzenie i wyposażenie. Przedmiotem zainteresowania była możliwość zgromadzenia przez małżonków C. na dzień 1 stycznia 1998r. oszczędności w gotówce pozwalających na poniesienie tak znacznych wydatków. Przeprowadzona analiza możliwości finansowych J. C. i D. C. wskazywała, że ponoszone w tym okresie wydatki nie uprawdopodobniały możliwości zaoszczędzenia takiej kwoty. Odnośnie błędu w ustaleniach faktycznych i błędnej oceny dokonanych ustaleń dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż stwierdzenie to nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż kontrolujący dokonali dogłębnej analizy oceny działalności prowadzonej przez kontrolowaną i to zarówno w okresie objętym kontrolą jak i w okresie wcześniejszym. Z ustaleń szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji, nie wynika aby działalność prowadzona przez podatniczkę była działalnością bardzo dochodową. W okresie objętym kontrolą skarżąca prowadziła firmę podatkową w formie ryczałtu osiągając przychód w wysokości 80.090,95zł., który po odliczeniu składki ZUS w wysokości 3.672,70zł. wyniósł 76.418,25zł. Analiza rachunków zakupu towarów nie potwierdziła faktu osiągnięcia dochodu, albowiem w 1998r. tylko na zakup towarów handlowych poniesiono wydatki w wysokości 78.207 zł, które bez uwzględnienia pozostałych wydatków, przewyższają osiągnięte z tej działalności przychody. Analiza lat poprzednich również nie wskazuje, że działalności prowadzona przez podatniczkę była dochodowa. W protokole przesłuchania skarżącej z dnia [...] lipca 2003r. na okoliczność prowadzonej działalności gospodarczej od 1983r. skarżąca nie podała żadnych konkretnych danych dotyczących rozmiarów tej działalności. Fakt prowadzenia działalności, która była opodatkowana w latach 1983-1991r. w formie karty podatkowej świadczy o niedużych jej rozmiarach. Użyte przez pełnomocnika w uzasadnieniu odwołania stwierdzenia, że skarżąca osiągnęła w okresie od 1984r. dochód około 6-7 tyś. zł. miesięcznie nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż dane takie nie wynikają z żadnych dokumentów ani stosownych wyliczeń. Sam fakt prowadzenia działalności nie jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą uznanie tej działalności za źródło znacznych dochodów, nie tylko pokrywające wymienione w uzasadnieniu decyzji Dyrektora UKS nadwyżki wydatków, ale także umożliwiające zgromadzenie tak dużych zasobów na przyszłość, które dodatkowo przetrzymywane byłyby w domu. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest te fakty udowodnić. Szczególnie dotyczy to postępowania w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów, gdzie obowiązek wykazywania źródeł ciąży na podatnikach. Bezpodstawne było twierdzenie pełnomocnika, że osoby dokonujące czynności kontrolnych dokonały błędnej oceny materiału dowodowego i dopuściły się obrazy przepisów prawa materialnego poprzez narzucanie obowiązku przechowywania dokumentów z okresu 1984 do 1993 i przerzucenie na kontrolowanych obowiązku udowodnienia zdarzeń z tych lat. Stosownie do wymogów wynikających z treści art. 122, 187 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (DZ. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.; dalej ord. pod.) uzasadnienie faktyczne decyzji oparto na materiałach zgromadzonych w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego. Dowody w tej sprawie zostały szczegółowo przeanalizowane, co znalazło odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w odwołaniu, ani w postępowaniu przed organem II instancji nie przedstawiono dodatkowych argumentów, które mogłyby stanowić podstawę do odmiennej oceny materiału dowodowego, niż ta, której dokonał Inspektor Kontroli Skarbowej. W dniu [...] stycznia 2004r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskując o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją Decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący ustaleń związanych z czasem oraz kosztami budowy segmentu , który to błąd miał bezpośredni wpływ na ostateczne ustalenia w sprawie będące podstawa faktyczną wydania zaskarżonej decyzji, 2) błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący okresu, zakresu oraz przychodu dotyczących działalności gospodarczej D. C., który to błąd miał bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał iż zaskarżona decyzja oraz decyzja wydana w pierwszej instancji dotknięte były zasadniczym błędem wynikającym z błędnych ustaleń co do okresu, a w związku z tym kosztów, budowy segmentu oraz dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej skarżącej. Organ ustalając stan faktyczny przyjął, że budowa segmentu trwała do roku 1997r., chociaż została ona zasadniczo zakończona w latach 1993 i 1994 oraz, że jej koszty zostały ustalone w akcie notarialnym przenoszącym własność. W akcie notarialnym podano jedynie wartość segmentu w dniu przeniesienia własności, a nie koszty budowy systemem gospodarczym. Sprawiło to, że przychody zaangażowane, zdaniem organu kontrolującego, w budowę zostały uwolnione na inne wydatki. Drugi błąd dotyczy działalności gospodarczej skarżącej. Nie budziło wątpliwości, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą przez ponad 15 lat i uzyskiwała z tej działalności (produkcja i handel) znaczne dochody. Jeżeli Dyrektor Izby Skarbowej zgadzał się z ustaleniem, że skarżąca poniosła w omawianym okresie wydatki na działalność w wysokości 78 tyś. zł, to konsekwencją tego winno być ustalenie jaki był przychód odpowiadający poniesionym wydatkom. Przedsiębiorca nie ponosi wydatków bez uzasadnienia, ale aby z tego tytułu osiągnąć odpowiednie, proporcjonalne korzyści. Uwzględnienie powyższego musi, zdaniem pełnomocnika, doprowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji. W dniu [...] lutego 2004r. w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga nie jest zasadna. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 10 ust. 1 pkt 9 wskazuje, iż źródłami przychodów są przychody z innych źródeł. Pojęcie to znajduje rozwinięcie w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. zgodnie z którym do przychodów z innych źródeł zalicza się między innymi przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. obciążone są one zryczałtowanym podatkiem o 75% stawce. Zasady ustalania wysokości tych przychodów ustawodawca zawarł w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., zgodnie z którym wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Warunkiem ustalenia przychodu o którym mowa powyżej, jest więc ustalenie nadwyżki poniesionych w danym roku wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia nad, na co należy zwrócić szczególną uwagę, zgromadzonymi w tym roku i latach poprzednich zasobami majątkowymi, które pochodzą z przychodów opodatkowanych albo wolnych od podatku – tak więc takich które zostały wykazane w deklaracji podatkowej oraz takich, które korzystając za zwolnienia nie były opodatkowane. Postępowania podatkowe prowadzone w sprawach dochodu pochodzącego z nieujawnionych źródeł ma charakter szczególny. Uznaje się bowiem, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie NSA, że o ile zostanie w nim stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających znacznie zeznany dochód, to na podatniku ciąży wykazanie, iż wydatki te znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodów lub w posiadanych zasobach (por. wyrok NSA z 31 lipca 2001r. sygn. akt III SA 643/00, a także wyrok NSA z 21 marca 1996r. SA/Wr 1905/96). Wobec powyższego należy uznać, iż o ile na podatniku nie spoczywa ciężar dowodowy odnośnie tego, jakie w roku podatkowym poniósł wydatki i jakiej wartości zasoby majątkowe zostały przez niego zgromadzone w ogóle, to jest on zobowiązany do wskazania, iż wydatki te znajduję pokrycie w zgromadzonych w roku podatkowym oraz latach poprzednich zasobach majątkowych, które pochodzą z przychodów już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W takiej sytuacji tylko podatnik ma możliwość dostatecznego wskazania alokacji uzyskanych zasobów majątkowych. Należy także podkreślić, iż szczególny charakter prowadzonego postępowania wyjaśniającego pozostaje w związku z generalną dla postępowania podatkowego zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ord. pod., zgodnie z którą organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także w myśl art. 187 § 1 ord. pod. sa zobowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ciężar dowodowy w postępowaniu dotyczącym dochodów z nieujawnionych źródeł, choć jak wskazano powyżej w znacznej mierze spoczywa na podatniku, nie zwalnia jednakże organu od podejmowania działań mających na celu realizację spoczywających na nim obowiązków. Obowiązki te nie mają jednakże charakteru nieograniczonego. W orzecznictwie NSA istnieje ukształtowany pogląd zgodnie z którym nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających stanowisko strony, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik, a z ustaleń wspomnianych organów wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń tegoż podatnika (por. wyrok NSA z 11 grudnia 1996r., sygn. akt I SA/Ka 2015/95). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy uznać iż organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązków. Wiarygodnie ustaliły poniesione przez skarżąca i jej męża wydatki oraz uzyskane w 1998 roku przychody. Słusznie zwróciły uwagę na fakt, iż dochody gromadzone na rachunku bankowym męża skarżącej, poza wskazanymi wypłatami w wysokości 36.000 zł nie służyły pokryciu wydatków. Ponadto na podstawie posiadanych informacji wynikających z ustaleń kontroli działalności gospodarczej skarżącej ustaliły, że wydatki poniesione na zakup towarów handlowych w roku 1998 przewyższyły przychód z prowadzonej działalności. Jeżeli zgromadzone na rachunku środki pieniężne nie służyły pokrywaniu wydatków bieżących, a ponadto brak było informacji co do źródeł finansowania wpłat których dokonano na rachunek bankowy i nie stwierdzono, że działalność skarżącej mogła przynieść w 1998r. dochód na ich pokrycie to wyjaśnienia wymagała możliwość finansowania wydatków ze zgromadzonych w przeszłości zasobów majątkowych. W trakcie kontroli skarżąca zdeklarowała w złożonym oświadczeniu majątkowym posiadanie takich zasobów w postaci oszczędności przechowywanych w domu w kwocie 15.000 USD. Ocenie podlegała możliwość zgromadzenia takiej kwoty z oszczędności poczynionych w latach poprzednich, pochodzących ze źródeł ujawnionych – opodatkowanych albo wolnych od podatku. Obowiązek wskazanie dowodów na potwierdzenie zgromadzenia oszczędności ciążył na skarżącej. Zdaniem organów podatkowych ocena przedstawionych przez skarżącą dowodów nie uprawdopodobniła możliwości zgromadzenia środków w takiej kwocie. Przedstawione dokumenty dotyczące rachunku bankowego świadczyły raczej o tym, że oszczędności dewizowe małżeństwa skarżącej lokowane były właśnie na nich, a nie w przechowywane w domu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał, że jeżeli działalność skarżącej miałyby przynosić znaczne dochody, które uprawdopodobniałyby możliwość zgromadzenia oszczędności to jakakolwiek ocena w tym zakresie mogła być dokonana jedynie na podstawie materiału dostarczonego przez nią samą. Zarówno wyjaśnienia skarżącej na tą okoliczność złożone w trakcie kontroli w dniu [...] lutego i [...] lipca 2003r., a także złożone dokumenty nie mogły prowadzić do ustalenia dochodowości prowadzonej działalności. Treść wyjaśnień złożonych przez skarżącą – a więc osobę, która posiada najpełniejszą wiedzę o osiąganych w przeszłości dochodach nie mogła stanowić podstawy do uznania, iż pozwalały one na zgromadzenie znacznych oszczędności. Prowadziły one jedynie do niejasnego obrazu rozmiarów prowadzonej przez nią działalności. Należy zauważyć, że Dyrektor Izby Skarbowej dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego jaki był w jego posiadaniu – w tym oprócz zeznania za 1998r. także zeznań podatkowych za lata 1995-1997 i wspólnego zeznania małżonków z 1993r. i na tej podstawie wysnuł wiarygodny wniosek o stopniu dochodowości działalności skarżącej. Odnośnie ustaleń organów dotyczących budowy domu uznać należy, że organy podatkowe nie kwestionowały faktu zakończenia budowy w 1994r. i zamieszkania tam najpierw męża skarżącej, a potem w 1995r. całej rodziny, jednakże racjonalnie przyjęły, iż nie wiązało się to z ostatecznym wykończeniem i urządzeniem domu oraz powodowało konieczność angażowania środków finansowych w okresie po zakończeniu budowy. Sad pragnie zauważyć, iż dom był budowany metodą gospodarczą tak aby poniesienie wydatków z tym związanych mogło być rozłożone w czasie. Należy więc przyjąć, iż podobnie rzecz się miała z wykończeniem i urządzeniem domu. Zanegowanie przyjętej przez organy podatkowe wartości domu, wskazanej w akcie notarialnym, jako nie stanowiącej kosztu jego budowy pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonymi dowodami, w tym przesłuchaniem świadków ze Spółdzielni [...] "K." w której dom ten był budowany. Jeżeli skarżąca, czy też jej mąż czynili zastrzeżenia przeciwne i posiadali nieznaną organom podatkowym wiedzę w tej mierze, powinni wiarygodnie wskazać jaka ich zdaniem wartość odpowiada poniesionym kosztom budowy. Powyższe prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z ciążących na nich obowiązków odnośnie prowadzonego postępowania w sprawie określenia skarżącej i jej mężowi zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. Jak wspomniano wcześniej specyficzny charakter tego postępowania nakładał na skarżącą i jej męża obowiązek udowodnienia źródeł finansowania tej części wydatków co do której nie znaleziono pokrycia w postaci przychodów wykazanych w trakcie kontroli. Zdaniem Sądu nie wywiązali się oni z tego obowiązku należycie i nie wykazali źródeł pochodzenia przychodów odpowiadających części wydatków i wpłatom dokonanym na rachunki bankowe. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa i dlatego też działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło