III SA/Wa 906/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-20
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Artur Kuś, Piotr Dębkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, uzasadniona przypuszczeniem, że planowane działania mogą stanowić unikanie opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej), jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie ustalono konkretnej kwoty korzyści podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest zasadna, jeśli istnieją uzasadnione przypuszczenia, że planowane działania mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania). Nie jest wymagane udowodnienie wszystkich przesłanek stosowania tej klauzuli ani precyzyjne ustalenie kwoty korzyści podatkowej na tym etapie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych i składników majątku w wyniku planowanej likwidacji spółek osobowych, które miałyby nastąpić po przekształceniu spółki komandytowo-akcyjnej. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie, że opisane działania mogą stanowić unikanie opodatkowania. Po wyczerpaniu drogi zażaleniowej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę
1. Przedmiotem skargi jest postanowienie z [...] grudnia 2016 r., wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) działającego w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia J.S. (dalej: Strona, Wnioskodawca, Skarżący), utrzymujące w mocy postanowienie z [...] listopada 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie skutków podatkowych otrzymania w wyniku rozwiązania spółki osobowej środków pieniężnych i składników majątku.
Wniosek Skarżącego o wydanie interpretacji w niniejszej sprawie, dotyczył podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca w wyniku zawarcia umowy darowizny otrzyma od swojego ojca akcje w spółce komandytowo-akcyjnej (dalej: "SKA"). W wyniku zawarcia umowy darowizny wnioskodawca zostanie akcjonariuszem SKA. Obok Wnioskodawcy wspólnikiem w SKA będzie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Komplementariusz SKA). SKA, pełni rolę podmiotu holdingowego tj. będącego wspólnikiem pozostałych podmiotów z grupy (dalej: "Grupa"). SKA posiada ogół praw i obowiązków w dwóch spółkach osobowych. SKA jest wspólnikiem w spółce osobowej, w której posiada status komandytariusza (dalej: "Spółka osobowa 1"). Głównym składnikiem majątkowym Spółki osobowej 1 są udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością inkorporowanej zgodnie z przepisami prawa polskiego. SKA posiada również ogół praw i obowiązków w drugiej spółce osobowej, w której posiada status komandytariusza (dalej: "Spółka osobowa 2"). W skład majątku Spółki osobowej 2 wchodzą środki pieniężne. Po zawarciu umowy darowizny akcji w SKA planowane jest podjęcie przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie SKA decyzji o zmianie dotychczasowej formy prawnej i przekształceniu w spółkę komandytową (dalej: "Spółka przekształcona"). W Spółce przekształconej Wnioskodawca zostanie komandytariuszem zaś komplementariuszem będzie Komplementariusz SKA. Spółka przekształcona zostanie wspólnikiem w Spółce osobowej 1 i Spółce osobowej 2. W przyszłości, po przekształceniu SKA w Spółkę przekształconą dojdzie do uproszczenia struktury organizacyjnej w ramach Grupy celem ograniczenia kosztów funkcjonowania Grupy. W tym celu Wspólnicy Spółki osobowej 1 i Spółki osobowej 2 - w tym Spółka przekształcona - mogą podjąć decyzję o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej w obecnej formie. W związku z tym, podjęta zostanie decyzja o rozwiązaniu Spółki osobowej 1 oraz Spółki osobowej 2 bez przeprowadzenia formalnej likwidacji na mocy jednomyślnej uchwały wspólników (art. 67 ksh). W ramach likwidacji Spółki osobowej 1 Spółka przekształcona otrzyma udziały. W ramach zaś likwidacji Spółki osobowej 2 Spółka otrzyma środki pieniężne. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
- czy otrzymanie przez Spółkę przekształconą udziałów w wyniku likwidacji spółki osobowej 1 rodzić będzie po stronie Wnioskodawcy obowiązek rozpoznania przychodu, a w konsekwencji obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?,
- czy otrzymanie przez Spółkę przekształconą środków pieniężnych w wyniku likwidacji Spółki osobowej 2 rodzić będzie po stronie Wnioskodawcy obowiązek rozpoznania przychodu, a w konsekwencji obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?
Strona przedstawiła własne stanowisko odnośnie do tak postawionych pytań.
2. DIS jako organ upoważniony przez Ministra Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., wydanym na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h i art. 14b § 5b i § 5c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") odmówił wszczęcia postepowania w sprawie z przedmiotowego wniosku.
W uzasadnieniu stanął na stanowisku, że złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia warunków podstawowych umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Zdaniem organu żądanie sformułowane przez Skarżącego w powyższym zakresie - dotyczy potwierdzenia, że w jego sprawie nie znajdą zastosowania przepisy art. 119a oraz art. 119f O.p.
Dodatkowo organ wskazał, iż Minister Rozwoju i Finansów w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. (znak SP3.8012.26.2016) wydał opinię, według której w zakresie elementów zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę we wniosku z dnia 23 sierpnia 2016 r. o wydanie interpretacji indywidualnej istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być one przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p.. Według Ministra Rozwoju i Finansów - w odniesieniu do planowanego i opisanego we wniosku zespołu czynności - istnieją uzasadnione, obiektywne podstawy do domniemania, że spełniają ustawowe kryteria unikania opodatkowania, tj.: zostały dokonane w sposób sztuczny, w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z celem i przedmiotem przepisu ustawy podatkowej.
3. Strona zażaleniem z 28 listopada 2016 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz merytoryczne rozpatrzenie złożonego wniosku zarzuciła naruszenie:
a) art. 14b § 1 oraz § 3 O.p. przez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) mimo spełnienia wymogów określonych w art. 14b O.p.,
b) przepisu art. 14b § 5b O.p. przez zastosowanie tego przepisu do wniosku złożonego przez Wnioskodawcę w sytuacji gdy nie istniały przesłanki do jego zastosowania.
Według Skarżącego nic nie stało na przeszkodzie, aby organ podatkowy wydał merytoryczną interpretację indywidualną potwierdzającą lub negującą jego stanowisko przedstawione we wniosku. W przypadku likwidacji i przekazania majątku w naturze nie ma mowy o powstaniu jakiegokolwiek korzyści podatkowej w przedmiotowym stanie faktycznym.
Wnioskodawcza zakwestionował stanowisko organu zgodnie z którym po stronie podatnika ma miejsce osiągnięcie głównie czy przede wszystkim korzyści podatkowej. Ponadto w ocenie Strony nie można przyjąć, że opisana czynność została dokonana w sposób sztuczny. Wnioskodawca stwierdził, że dąży do uporządkowania i uproszczenia struktury grupy.
4. Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, odwołując się do art. 14b § 5b O.p. Minister stwierdził, że przepis ten obowiązujący od dnia 15 lipca 2016 r. normuje sytuacje gdy nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a lub stanowić nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 i 846 ze zm. dalej ustawa o VAT). Natomiast zgodnie z art. 14b § 5c O.p. organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej zwraca się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5b, co miało miejsce piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. (znak [...]). Zdaniem organu, odpowiedź na wątpliwości interpretacyjne podatnika sprowadzające się do oceny czy w danym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) znajdą zastosowanie przepisy art. 119a i nast. O.p. może zostać udzielona jedynie w postępowaniu w przedmiocie wydania opinii zabezpieczającej i tylko takie rozstrzygnięcie gwarantowałoby ochronę Strony w odniesieniu do możliwości stosowania do przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przepisów regulujących postępowanie w przedmiocie decyzji z art. 119a i nast. O.p.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ podatkowy wskazał, że na tle przedstawionych okoliczności nie sposób przyjąć, iż planowane przez Skarżącego czynności mają na celu uproszczenie struktury organizacyjnej, skoro od początku planowana jest likwidacja działalności i przeniesienie składników majątkowych do majątku prywatnego Wnioskodawcy. Wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy, planowane czynności podjęte po otrzymaniu przez niego od ojca w drodze darowizny akcji w spółce komandytowo-akcyjnej (przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową, likwidacja - rozwiązanie spółki osobowe, otrzymanie środków pieniężnych i udziałów - składników majątkowych przez Wnioskodawcę) mogły zostać dokonane dla osiągnięcia podatkowo korzystnego rezultatu, tj. w celu wykorzystania neutralności podatkowej procesu likwidacji spółki niebędącej osobą prawną.
Analizując zawarty we wniosku opis zdarzenia przyszłego organ uznał, że Wnioskodawca w celu osiągnięcia załażonego celu w postaci przesunięcia aktywów znajdujących się w spółce komandytowo-akcyjnej do własnego majątku postanowił użyć przedstawionych w poszczególnych wnioskach schematów optymalizacyjnych zawierających: przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej (będącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych) w spółkę osobową, dokonanie likwidacji spółek osobowych, w których ogół praw i obowiązków posiadała wcześniej spółka komandytowo-akcyjna oraz rozwiązanie spółki przekształconej.
W konsekwencji stwierdzono, że opisane czynności likwidacji spółki komandytowo-akcyjnej, byłyby korzystne pod względem podatkowym dla Skarżącego
w związku zastosowaniem opisanych mechanizmów postępowania, w postaci przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę osobową i dopiero dokonanie likwidacji spółki, ponieważ otrzymanie środków pieniężnych i składników majątkowych w wyniku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną są zwolnione od opodatkowania stosownie do przepisów art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: "u.p.d.o.f."). W innym przypadku podlegałoby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ spowodowałoby powstanie dochodu (przychodu) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4. ww. ustawy.
Organ skonstatował, że zastosowania przez Wnioskodawcę przedstawionych we wniosku mechanizmów, pozostawało niezgodne z celem i przedmiotem przepisów prawa podatkowego.
5. W skardze do WSA w Warszawie złożonej na powyższe postanowienie Skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:
a) art. 14b § 5b O.p. w sytuacji gdy nie mogły wystąpić przesłanki w nim zawarte,
b) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1, art. 14b § 2a oraz 14b § 3 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wymagane przez te przepisy zostały spełnione przez niego, a jednocześnie brak było przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania,
c) art. 121 O.p. w zw. z art. 14h O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem Ministra, w sytuacji gdy podatnik miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona merytorycznie,
d) art. 120 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tego przepisu i działanie przez organ nie na podstawie przepisów prawa,
Zdaniem Skarżącego gdyby powyższe naruszenia prawa nie wystąpiły Minister rozstrzygnąłby sprawę merytorycznie wydając interpretację indywidualną bądź to potwierdzającą jego stanowisko bądź uznającą jego stanowisko za nieprawidłowe. Uzasadniając zarzuty Skarżący stanął na stanowisku, że niecelowe i nieprawidłowe byłoby wydanie decyzji w oparciu o art. 119a O.p. gdyż zgodnie z art. 119b § 1 pkt 5 O.p. zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.
6. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawioną w nim argumentację. Zarzuty skargi ocenił jako niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Przedmiotem sporu jest ocena, czy w stosunku do elementów zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uzasadnione jest przypuszczenie, że mogą być one przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p. a w rezultacie, czy odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego z tego powodu odpowiada prawu.
2. W pierwszej kolejności należy rozważyć podstawy prawne odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego. W myśl art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej przepis ten, na mocy art. 14h O.p., stosuje się odpowiednio, a więc z uwzględnieniem specyfiki postępowania, którego celem jest wydanie interpretacji w indywidualnej sprawie. Dla jasności dalszego wywodu Sąd w tym miejscu odwoła się do zasady określoności przepisów prawa, wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Przejawem realizacji tej zasady jest formułowanie przepisów w sposób poprawny pod względem językowym, logiczny i precyzyjny. Techniką legislacyjną, która realizuje zasadę określoności prawa jest "odpowiedniość stosowania prawa". Pojęcie to, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, oznacza, że niektóre przepisy można stosować bez żadnej modyfikacji (wprost), inne – odpowiednio zmodyfikować, a jeszcze innych w ogóle nie można stosować (por. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III CZP 51/12). Niewątpliwie już użycie pojęcia "odpowiedniego stosowania" w przepisie art. 14h O.p. świadczy o odrębności materii prawnej, do którego zastosowanie ma odesłanie.
Kontynuując rozważania - przyjęte jest także bez zastrzeżeń, że specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że interpretacja indywidualna jest wydawana wyłącznie na wniosek podmiotu zainteresowanego. Zgodnie zaś z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z uregulowań przytoczonego przepisu wynika, że to na podmiocie występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji spoczywa obowiązek przedstawienia opisu stanu faktycznego lub też opisu zdarzenia przyszłego.
Na podstawie art. 14b § 5b O.p., nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p. lub stanowić nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Zgodnie zaś z art. 14b § 5c O.p., organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej zwraca się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych (obecnie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5b.
3. Z akt sprawy wynika, że DIS powziął wątpliwość, czy opisane we wniosku zdarzenie przyszłe nie zmierza w efekcie do uniknięcia opodatkowania i wystąpił do Ministra Rozwoju i Finansów o opinię w trybie art. 14b § 5 O.p. Minister Rozwoju i Finansów w opinii z dnia 9 listopada 2016 r. uznał, że istnieją obiektywne podstawy do domniemania, że elementy zdarzenia przyszłego – przedstawione przez Skarżącego - spełniają ustawowe kryteria unikania opodatkowania, tj.: zostaną dokonane w sposób sztuczny, w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z celem i przedmiotem przepisu ustawy podatkowej. Przy tym nie może pozostać niezauważone, że w świetle art. 14b § 5b O.p. opinia ta ma służyć ocenie zaistnienia warunków do wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. Stanowi zapowiedź oceny elementów opisanego zdarzenia przyszłego w konfrontacji z art. 119a O.p. Wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, że elementy przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p. stanowi ujemną przesłanką wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej.
4. W ocenie Sądu zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Sąd podziela niekwestionowany w orzecznictwie pogląd, że uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a O.p. zachodzi wówczas, gdy w oparciu o obiektywne przesłanki organ domyśla się, że takie rozstrzygnięcie mogłoby zapaść w stosunku do elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ nie musi mieć przy tym pewności, że decyzja zostanie na pewno wydana. Wystarczy, że w oparciu o racjonalne podstawy istnieje podejrzenie, iż opisana czynność może stanowić unikanie opodatkowania w rozumieniu art. 119a O.p. Taka sytuacja ma natomiast miejsce, kiedy czynność (zespół czynności) została dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej oraz została dokonana w sposób sztuczny.
W rozpatrywanej sprawie słusznie Minister Rozwoju i Finansów, a za nim organ, uznali, że elementy przedstawionego zdarzenia przyszłego w postaci planowanego przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową, a następnie jej likwidacja i likwidacja spółek osobowych S1 i S2 może służyć osiągnięciu korzyści podatkowej sprowadzającej się do finalnego braku opodatkowania przekazanego wspólnikowi majątku, zgromadzonego wcześniej z wykorzystaniem spółki kapitałowej (SKA). Bez zastosowania tego mechanizmu, przekazanie bezpośrednio osobie fizycznej (w tym Skarżącemu jako wspólnikowi) zysków wygenerowanych przez spółkę kapitałową podlegałoby opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. Natomiast w przypadku przeprowadzenia czynności przyszłej zastosowanie mógłby znaleźć art. 14 ust. 3 pkt 10 i 12 lit.b u.p.d.o.f., zgodnie z którym środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki nie zalicza się do przychodów.
5. Zdaniem Sądu, powołując się na treść uzyskanej od Ministra Rozwoju i Finansów opinii, DIS wystarczająco uzasadnił powody, dla których w odniesieniu do opisanego zdarzenia przyszłego istnieją obiektywne podstawy do domniemania, że spełniają ustawowe kryteria unikania opodatkowania, tj. zostały dokonane w sposób sztuczny, w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z celem i przedmiotem przepisu ustawy podatkowe.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że odmowa wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 5 O.p. wymaga stwierdzenia istnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 119a § 1 O.p. Stwierdzenie uzasadnionego przypuszczenia, że w sprawie może być wydana decyzja na podstawie art. 119a O.p. nie wymaga łącznego wystąpienia wszystkich z przesłanek warunkujących zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wystarczającą podstawą do takiej konkluzji jest wskazanie elementów, które mogą potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz zidentyfikowanie możliwej korzyści. Zarzut ten Skarżący eksponuje zwłaszcza w odniesieniu do niewykazania przez organ i jednocześnie zaniechania wyjaśnienia (poprzez wezwanie Skarżącego do uzupełnienia wniosku w tym zakresie) kwoty potencjalnej korzyści podatkowej. Skarżący zwrócił bowiem uwagę, że korzyść przekraczająca kwotę 100 000 zł wyłącza stosowanie art. 119a O.p. (a to wobec treści art. 119b § 1 O.p.). Sąd uważa, że obliczenie wartości korzyści podatkowej związanej z ewentualnym unikaniem opodatkowania należy do organu podatkowego w toku postępowania podatkowego w przypadku unikania opodatkowania lub w toku postępowania związanego z wydaniem opinii zabezpieczającej. Zdaniem Sądu, organ nie jest też uprawniony do prowadzenia postępowania w tym zakresie poprzez wezwanie Skarżącego do uzupełnienia wniosku, nie może poczynić bowiem żadnych ustaleń także w zakresie bezprzedmiotowości zastosowania klauzuli unikania opodatkowania. W postępowaniu w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej organ nie dysponuje bowiem środkami prawnymi, które umożliwiłyby wycenę korzyści podatkowej. Stąd brak, nieznajomość wartości ewentualnej korzyści podatkowej nie może wyłączać zastosowania przepisu art. 14b § 5b O.p. Wynika to wprost z treści tego przepisu, bowiem odnosi się on jedynie do uzasadnionego przypuszczenia, że elementy stanu faktycznego czy zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p., a nie zaś do limitu określonego w art. 119b O.p.
6. Sąd w obecnym składzie orzekającym zna z urzędu orzeczenia sądów administracyjnych, prezentujących poglądy przeciwne w tym zakresie, ale ich nie podziela z przyczyn wyżej podanych. Ponadto, wbrew zarzutowi naruszenia art. 120 O.p., przedstawiając uzasadnienie prawne odmowy wszczęcia postępowania organ podatkowy dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego i wyczerpująco przedstawił swój pogląd dotyczący ich rozumienia i zastosowania w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego. W postanowieniu wyjaśniono, powołując się na odpowiednie regulacje prawa, dlaczego należy odmówić wszczęcia postępowania interpretacyjnego w sprawie. Odnosząc powyższe do zarzutu naruszenia art. 165a § 1 w związku z przepisem art. 14h O.p., przez niewydanie interpretacji indywidualnej - Sąd stwierdził, że podniesiony zarzut nie jest zasadny.
Bezpodstawne są także zarzuty naruszenia art. 121 O.p. jako nie mogącego mieć zastosowania w postępowaniu interpretacyjnym z uwagi na treść art. 14h O.p.
7. W związku z powyższym należy uznać, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane zgodnie z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło