III SA/Wa 941/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-18
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Elżbieta Olechniewicz, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacje klimatyzacyjne, wentylacyjne, sieci telewizyjne, instalacje telewizji przemysłowej oraz monitoring telewizyjny akwarium, znajdujące się w budynku, mogą być uznane za budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że instalacje klimatyzacyjne, wentylacyjne, sieci telewizyjne, instalacje telewizji przemysłowej oraz monitoring telewizyjny akwarium, które są ściśle związane z budynkiem, a nie z budowlą, nie podlegają opodatkowaniu jako budowle. Natomiast pozostałe urządzenia techniczne, stanowiące całość techniczno-użytkową sieci wodociągowej, zostały prawidłowo zakwalifikowane jako budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która określiła M. S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r. Skarżący kwestionował opodatkowanie niektórych obiektów jako budowli, argumentując, że są one częścią budynków. Organy podatkowe uznały te obiekty za budowle, opierając się na definicjach z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa budowlanego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S.A. z siedzibą w W. kwotę 15 311 zł (słownie: piętnastu tysięcy trzystu jedenastu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. [...] lipca 2013 r. określającą M. S.A. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 5.527.250 zł.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 20 lipca 2011 r. wpłynął do organu I instancji wniosek Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości m. in. za 2008 r. wraz ze stosowną korektą deklaracji.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. organ ten wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w tym podatku za wspomniany okres. W jego efekcie wydał decyzję z [...] lipca 2013 r., którą określił to zobowiązanie w wysokości 5.527.250 zł. Podał, że do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął:
- budowle w okresie od 1 stycznia do 30 września 2008 r. o wartości [...] zł oraz w okresie od 1 października do 31 grudnia 2008 r. o wartości [...] zł;
- budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 51.402,80 m2
- grunty o pow. 1 933 616 m2.
Organ I instancji nie podzielił stanowiska Skarżącego jakoby szereg obiektów deklarowanych uprzednio jako budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie spełniało kryterium definicji budowli i urządzenia budowlanego zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.; dalej jako: "u.p.o.l."), w związku z czym nie powinno podlegać podatkowi od nieruchomości.
Ustosunkowując się do przedłożonej przez Skarżącego opinii techniczno-budowlanej z 17 sierpnia 2012 r. organ I instancji stwierdził, że jej ustalenia nie zasługują na uwzględnienie, gdyż sporządzona została przez rzeczoznawcę budowlanego, który nie ma uprawnień do dokonywania kwalifikacji budowlanej dla celów podatku od nieruchomości. Nie jest bowiem rzeczoznawcą z zakresu prawa podatkowego. Zauważył, iż we wspomnianej opinii obiekty budowlane zostały sklasyfikowane na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości w oparciu o ustawę Prawo budowlane oraz Polską Klasyfikację Obiektów Budowlanych, a nie jest to dopuszczalne, gdyż rozporządzenie w sprawie PKOB nie może stanowić podstawy określenia przedmiotu opodatkowania. Podkreślił, iż definicja budowli w u.p.o.l. istotnie różni się od definicji budowli zawartej w ustawie Prawo budowlane, gdyż obejmuje nie tylko obiekt budowlany, ale również urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, co ma znaczenie w przypadku obiektów o złożonej strukturze.
Jednocześnie organ I instancji uznał, że opodatkowaniu nie podlegają wewnątrz obiektowe sieci energetyczne, ponieważ stanowią one integralną część budynku, a więc nie są budynkiem, budowlą ani urządzeniem budowlanym.
Na koniec wyjaśnił, że w niniejszej sprawie oparł się na ekspertyzie technicznej sporządzonej przez biegłego z zakresu budownictwa, dotyczącej części obiektów znajdujących się na terenie Zakładu [...] w celu ustalenia ich prawidłowej definicji w rozumieniu Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji Skarżący odwołał się.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma ustalenie zakresu pojęć: "budynek" oraz "budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej". Podkreśliło, że przy interpretacji tych pojęć na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości istotne są przepisy u.p.o.l. Przepisy prawa budowlanego stosuje się jedynie pomocniczo.
Przywołując treść art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. organ odwoławczy wyjaśnił, że aby uznać dany obiekt budowlany za budynek musi być on trwale z gruntem związany, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadać fundamenty oraz dach. Z kolei budowlą jest każdy obiekt budowlany (z wyjątkiem obiektów małej architektury) niebędący budynkiem. Dalej zwrócił uwagę, że pomocnicze znaczenie przy definiowaniu zarówno budynku, jak i budowli ma definicja "obiektu budowlanego" w Prawie budowlanym, do której odsyłają wspomniane przepisy u.p.o.l. Odesłanie to ma na celu ustalenie czy dana rzecz jest obiektem budowlanym, przez który rozumie się budynek wraz z instalacjami i urządzeniami.
W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości to obiekt budowlany, a co za tym idzie budynek wraz z instalacjami i urządzeniami. Oznacza to, że generalnie instalacje i urządzenia stanowią część składową budynku i nie podlegają odrębnemu opodatkowaniu. W momencie jednak, gdy nie stanowią części składowej budynku podlegają odrębnemu opodatkowaniu o ile wyczerpują definicję budowli.
Następnie wskazał, że budowle usytuowane w budynkach także podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca nie rozróżnia czy urządzenie budowlane znajduje się na zewnątrz obiektu budowlanego czy też w tym obiekcie. Dodał, iż powierzchnia budynku podlega opodatkowaniu niezależnie od tego jakie rzeczy, przedmioty czy urządzenia na niej się znajdują, co oznacza, że opodatkowaniu może podlegać również budowla znajdująca się wewnątrz budynku. Budynek i budowla to dwa odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego słusznie organ I instancji stwierdził, iż z art. 3 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego wynika, że chodzi o urządzenia służące wyłącznie budynkowi, takie jak instalacja gazowa, elektryczna, kanalizacyjna, wentylacyjna, co oznacza, że nie wszystkie instalacje i urządzenia techniczne zlokalizowane w budynku wpisują się w zakres pojęcia budynku. Mogą istnieć takie urządzenia, które stanowić będą samodzielną budowlę w rozumieniu ustawy podatkowej.
Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji w kwestii niemożności uwzględnienia przy wymiarze podatku od nieruchomości opinii techniczno-budowlanej z 17 sierpnia 2012 r. Podobnie ocenił opinię przedstawioną przez Skarżącego na etapie postępowania odwoławczego. Zauważył, że opinia ta nie może stanowić podstawy klasyfikacji budowli przy określeniu podatku od nieruchomości. Biegły oparł się bowiem wyłącznie na ustawie Prawo budowlane, nie uwzględniając definicji budowli w prawie podatkowym.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania podatkowego, tj.:
- art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako: "O.p.") przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak umorzenia postępowania wymiarowego za 2008 r. mimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za ten rok przed wejściem do obiegu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego;
- art. 139 § 1 w zw. z art. 125 § 1 O.p. przez przewlekłe załatwienie sprawy, trwające dłużej niż dwa miesiące, mimo braku dokonania jakichkolwiek czynności dowodowych w tym czasie;
- art. 120 O.p. przez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego;
- art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 tej ustawy przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi opodatkowanymi w kategorii budowli są urządzenia i instalacje stanowiące element budynku;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi będącymi budowlą;
- art. 3 ust. 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając skargę Skarżący podniósł, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2013 r., podczas gdy zaskarżoną decyzję doręczono mu 13 stycznia 2014 r. Oznacza to, iż z dniem 1 stycznia 2014 r. postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe i powinno być umorzone.
Skarżący wyraził nadto pogląd, iż instalacje i urządzenia znajdujące się wewnątrz budynku podlegają opodatkowaniu łącznie z budynkiem od powierzchni użytkowej tego budynku, nie mogąc tym samym stanowić budowli i być opodatkowanymi od ich wartości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie wszystkie zarzuty uznano za zasadne.
Na samym początku należy najpierw odnieść się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W ocenie Sądu, nie doszło do przedawnienia w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem decyzja drugoinstancyjna została wydana [...] grudnia 2013 r. w ostatnim dniu, w którym można było ją wydać. Doręczona została dopiero w dniu 14 stycznia 2014 r., zatem w dniu doręczenia nie mogła jedynie wywrzeć skutku.
Sąd podziela utrwalone w judykaturze stanowisko, że w przypadku zobowiązania podatkowego powstającego z mocy samego prawa dzień doręczenia decyzji organu odwoławczego określającej to zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości nie ma żadnego znaczenia, bowiem zobowiązanie to wygasa na skutek samego upływu 5 letniego terminu przewidzianego w art. 70 § 1 Op. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 6 października 2003 r., I FPS 8/03 (opubl w ONSA 2004/1/7) stwierdził, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 Op. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Dlatego sąd administracyjny badając zarzut przedawnienia, powinien przede wszystkim badać datę wygaśnięcia zobowiązania. Jeżeli zobowiązanie wygasło po wydaniu decyzji ostatecznej, sąd ten winien skargę oddalić, gdyż swojej oceny dokonuje biorąc pod uwagę stan istniejący w dniu wydania decyzji organu drugiej instancji (por. wyrok NSA z 25 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1597/08). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę poglądy te podziela.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w związku z tym, że podatnikowi przysługuje prawo do złożenia korekty deklaracji z wykazanym podatkiem do zwrotu do czasu upływu terminu przedawnienia wynikającego z art. 70 § 1 O.p., to w sytuacji, gdy taka korekta zostanie złożona przed upływem tego terminu, organy podatkowe mogą orzekać również w przedmiocie wykazanego w korekcie deklaracji podatku do zwrotu po upływie tego terminu, a postępowanie w takim przypadku nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. Niewątpliwie skoro podatnik ma prawo do złożenia korekty deklaracji z wykazanym podatkiem do zwrotu nawet w ostatnim dniu biegu terminu przedawnienia, to oczywistym jest, że żądanie zwrotu podatku zawarte w takiej korekcie nigdy nie mogłoby zostać rozpoznane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania (zwrotu podatku). Tak więc upływ terminu do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 O.p. z uwagi na przedawnienie, nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania i wypowiedzenia się – w ramach postępowania w sprawie zwrotu podatku wykazanego w korektach deklaracji – co do zasadności skorygowania deklaracji, wykazania zwrotu podatku (jego wysokości) oraz wskazanych przez podatnika przesłanek uzasadniających przyczynę korekty – jeżeli zasadność korekty deklaracji i wykazanego zwrotu podatku budzi wątpliwości. Powyższe skutkuje obowiązkiem przechowywania przez podatnika dokumentów, z których wywodzi on prawo do zwrotu podatku. Organ ma zaś prawo żądać okazania tych dokumentów w celu weryfikacji żądania podatnika zwrotu podatku wynikającego ze złożonych korekt deklaracji. Innymi słowy organ podatkowy ma prawo żądać od podatnika udokumentowania zdarzeń, na które powołuje się podatnik i które jego zdaniem wygenerowały wykazany w korektach deklaracji zwrot podatku. Przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby do możliwości nadużyć ze strony podatników, którzy zwiększaliby swoje uprawnienia przed upływem terminu przedawnienia, w przeświadczeniu braku podstaw prawnych do weryfikacji przez organ podatkowy ponownego samoobliczenia podatku.
Przechodząc do analizy zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, należy zauważyć, że Skarżąca, składając korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2008, zmniejszyła podstawę opodatkowania, o wartość budowli, zmniejszając tym samym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Zdaniem Skarżącej, instalacje znajdujące się wewnątrz budynków są częścią budynków a zatem nie mogą być opodatkowane jako budowle. Innymi słowy, nie stanowią budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Prawa budowlanego. Odmiennego zdania były organy podatkowe.
Mając powyższe na uwadze, istotą sporu na gruncie kontrolowanej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, prawidłowo uznało wyliczone enumeratywnie w tabelach zawartych na stronach od 12 do 15 decyzji pierwszoinstancyjnej przedmioty za budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy.
Właściwie Sąd nie podzielił stanowiska organów podatkowych, tylko co do kilku przedmiotów opodatkowania wymienionych w tabeli, które nie spełniają definicji budowli. Chodzi tu o instalacje klimatyzacyjne, instalacje wentylacyjne, sieć telewizyjną, instalacje telewizji przemysłowej, monitoring telewizyjny akwarium. Organy podatkowe nie wskazały w decyzji, w jaki sposób urządzenia te są ściśle związane z budowlą a nie z budynkiem. Co do pozostałych przedmiotów, w ocenie Sądu, prawidłowo potraktowano je jako budowle i wyliczono podatek tak jak od budowli a nie od budynków.
Uzasadniając powyższe należy zauważyć, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości określa norma zawarta w art. 2 u.p.o.l., który w ust. 1 pkt 3 stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają "budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ". Definicję "budowli" - pojęcia użytego na potrzeby ustawy podatkowej - zawiera art. 1a u.p.o.l., który w ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. stanowi, że budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Z definicji tej wynika, że budowlą jest każdy obiekt budowlany, z wyłączeniem budynku lub obiektu małej architektury. Wobec tego, w kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości zdefiniowanie pojęcia budowli musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów prawa budowlanego, a więc przy zastosowaniu wykładni systemowej opartej na tej gałęzi prawa. NSA - w wyroku z 2 lutego 2010 r. (sygn. akt II FSK 1022/08) wskazał, że przy określeniu zasad opodatkowania danego obiektu trzeba zastosować tryb postępowania, w którym w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy dany obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego, a po ustaleniu, że jest to obiekt budowlany, wyjaśnić, czy nie jest to obiekt małej architektury i czy obiekt budowlany ma cechy budynku z art. 1a ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. i, jeżeli to zostanie wykluczone, gdyż dany obiekt nie spełnia wymogów definicji budynku, należy go uznać za budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
W tym aspekcie przeważająca część spornych urządzeń technicznych, co nie budzi wątpliwości, nie jest ani budynkiem, ani też obiektem małej architektury.
Rozważenia zatem wymaga, czy są one budowlą stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Definicja budowli zawarta została w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego, według którego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W pkt. 3 a tego przepisu, scharakteryzowano obiekt liniowy jako obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Przytoczona definicja budowli, zawierająca zarazem - w art. 3 pkt. 3 i 3 a Prawa budowlanego - katalog budowli, ma charakter otwarty i przykładowy. Jednocześnie wskazuje na możliwość, że pewne obiekty mogą występować jako odrębne budowle (instalacje przemysłowe, urządzenia techniczne, części budowlane urządzeń technicznych, fundamenty pod maszyny i urządzenia), a w konkretnych sytuacjach mogą tworzyć jedną budowlę z uwagi na zachodzącą między nimi spójność techniczno-użytkową (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1022/08 i wyrok NSA z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1403/05).
Aby zatem rozstrzygnąć, czy stanowiące przedmiot sporu urządzenia techniczne stacji wodociągowej, stanowią budowle na podstawie art. 2 ust. 1 pkt. 3, w zw. z art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l., należy ustalić charakter tych urządzeń.
Zdaniem Sądu o tym, że zdecydowana większość spornych urządzeń technicznych stacji wodociągowej, (poza instalacjami klimatyzacyjnymi, instalacjami wentylacyjnymi, siecią telewizyjną, instalacjami telewizji przemysłowej, monitoringiem telewizyjnym akwarium, które to przedmioty są związane bardziej z budynkiem niż z budowlą), należy do budowli przesądza fakt, że stanowią one, wbrew stanowisku Skarżącej, całość techniczno-użytkową, która zapewnia możliwość korzystania z sieci wodociągowej zgodnie z jej przeznaczeniem. Odłączenie tych urządzeń czyniłoby budowle bezużytecznymi. Przytoczona wyżej definicja budowli wskazuje na kompletność obiektu budowlanego przez użycie sformułowania jako "odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową".
Nie ma przy tym znaczenia, czy do wytworzenia lub zamontowania urządzeń konieczne są roboty budowlane. Nie jest także istotna okoliczność braku ich trwałego połączenia z gruntem, czy też możliwość wymiany urządzeń (ich przeniesienia w inne miejsce). Przepisy prawa nie przewidują takich wymogów. Natomiast kwestia wyróżnienia fundamentów i obudowy urządzeń nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż ustawodawca nie rozróżnia części sieci wodociągowej budowlanych i niebudowlanych, lecz traktuje sieci jako część pewnej całości.
W ocenie Sądu, demontaż poszczególnych elementów sieci wodociągowej, połączonych i współpracujących ze sobą, służących do rozprowadzania i dystrybucji wody, należących do przedsiębiorstwa wodociągowego, skutkowałoby niemożnością funkcjonowania wodociągu, nie mówiąc o całości sieci i zarządzającym nią przedsiębiorstwie. Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, niezależnie od sposobu ich powiązania z gruntem (wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2342/05).
Wobec tego, sporne urządzenia techniczne (poza instalacjami klimatyzacyjnymi, instalacjami wentylacyjnymi, siecią telewizyjną, instalacjami telewizji przemysłowej, monitoringiem telewizyjnym akwarium, które to przedmioty są związane z budynkiem), niezależnie od ich usytuowania, stanowią elementy składowe sieci wodociągowej podlegającej jako budowla opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Do pojęcia budowli na gruncie ustawy Prawo budowlane (art. 3 pkt 3 i 9) zaliczono bowiem również sieci techniczne i urządzenia techniczne pod warunkiem, że stanowią całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami albo urządzeniami budowlanymi.
Reasumując, uchylając zaskarżoną decyzję Sąd uznał częściowo zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 lit. a) Prawa budowlanego w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 tej ustawy przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi opodatkowanymi w kategorii budowli są urządzenia i instalacje stanowiące element budynku a mianowicie instalacje klimatyzacyjne, instalacje wentylacyjne, sieć telewizyjna, instalacja telewizji przemysłowej, monitoring telewizyjny akwarium, które to przedmioty są ściśle związane z budynkiem a nie budowlą.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Nr 270;) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 205 §1 i § 2 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło