III SA/Wa 988/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-08

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Sylwester Golec, Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, uznając za podatnika samoistnego posiadacza nieruchomości, podczas gdy z ewidencji gruntów wynikało, że nieruchomość była przedmiotem współwłasności, a nie samoistnego posiadania przez inne podmioty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, mimo prawidłowej wykładni przepisów dotyczących podatku od nieruchomości. Z wypisu z ewidencji gruntów wynikało, że nieruchomość była współwłasnością skarżącej i innych osób, a nie znajdowała się w samoistnym posiadaniu innych podmiotów. W związku z tym obowiązek podatkowy powinien obciążać współwłaścicieli, a nie samoistnego posiadacza, jak błędnie ustalono w zaskarżonej decyzji. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz prowadzenie postępowania z udziałem osoby nieżyjącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok oraz ustalenia jego wysokości. Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą ustalenia podatku od nieruchomości w stosunku do niej, a jednocześnie ustaliła podatek dla N. O. jako samoistnego posiadacza. Skarżąca argumentowała, że nieruchomość była przedmiotem współwłasności, a nie samoistnego posiadania, a postępowanie prowadzono z udziałem osoby nieżyjącej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2008 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia zobowiązania podatkowego oraz ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. III SA/Wa 988/10 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Sąd Rejonowy w O. Wydział Cywilny stwierdził nabycie spadku po M. O. nabyli: K. T. W., S. S. O. i A. J. O. N. O. pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. złożyła wniosek o stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości położonej w W. przy ulicy P., której właścicielem był M. O. Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. K. W. wystąpiła do Burmistrza Dzielnicy B. o wydanie w stosunku do niej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości z tytułu własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy P. [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Prezydent W. odmówił wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości z tytułu własności w/w nieruchomości w stosunku do Skarżącej K. W., A. O. i S. O. Tą samą decyzją organ ustalił podatek od w/w nieruchomości N. O. Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Na decyzję organu II instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/WA 185/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji kasacyjnej. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy był wyjaśniony w stopniu dostatecznym i pozwalał na wydanie przez organ II instancji decyzji merytorycznej. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 maja 2005 r. w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (T.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na samoistnym posiadaczu nieruchomości. Oznacza to, że w sytuacji gdy nieruchomość będąca przedmiotem własności znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym przed właścicielem nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako P.g.k. podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów. W rozpoznawanej sprawie występuje wypis z rejestru gruntów z dnia 17 kwietnia 2008 r. w którym obok współwłaścicieli nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. P. występują władający N. i L. O. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie występują posiadacze samoistni nieruchomości to na nich ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z wyłączeniem właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Na poparcie tego stwierdzenia organ powołał uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995 r. sygn. akt W 20/94. Na decyzję organu II instancji Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 3 ust.1 u.p.o.l. przez błędną wykładnię, - art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędną ocenę tego stanu faktycznego, - art. 123 § 1 i art. 200 O.p. przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, - art. 135 O.p. przez prowadzenie postępowania z udziałem osoby nieżyjącej, - art. 210 § 1 pkt 3 O.p. postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wywodziła, że organy bezzasadnie uznały, że podatnikiem podatku od nieruchomości na rok 2008 od nieruchomości położonej w W. przy ul. P. jest N. O. W decyzji organu II instancji jako posiadacza wymieniono L. O., który w roku 2008 nie żył. Zdaniem Skarżącej organy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. powinny były uznać za podatników spadkobierców M. O., którzy są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Skarżącej organy w niniejszej sprawie dokonały błędnej oceny prawnej stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. W szczególności dokonano błędnej oceny wypisu z rejestru gruntów z dnia 24 kwietnia 2008 r. w którym występują wyłącznie współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W sytuacji, gdy nieruchomość będąca przedmiotem własności znajduje się w posiadaniu samoistnym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciąża samoistnego posiadacza nieruchomości. W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji dokonały błędnej oceny stanu faktycznego niniejszej prawy. W aktach znajduje się wypis z ewidencji gruntów z dnia 17 kwietnia 2008 r. (karta 22 akt podatkowych) z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem współwłasności Skarżącej oraz A. i S. O. Nieruchomość ta nie znajdowała się w posiadaniu innych podmiotów. W tym stanie faktycznym organ I instancji wydając w dniu [...] maja 2008 r. decyzję ustalającą podatek od nieruchomości od przedmiotowej działki gruntu nie mógł uznać w decyzji, że zobowiązanie podatkowe ciąży na posiadaczu samoistnym, gdyż zgodnie z treścią wypisu z ewidencji gruntów co najmniej od dnia 17 kwietnia 2008 r. przedmiotowa nieruchomość nie była w posiadaniu N. O. Z tego względu zdaniem organu do N. O. nie mógł mieć zastosowania przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Z treści w/w wypisu wynika, że co najmniej od tej daty podatnikami na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. byli spadkobiercy M. O. W niniejszej sprawie nie należało prowadzić postępowania wyjaśniającego, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Wynika to z treści uzasadnienia w/w wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA/WA 185/09, który zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako P.p.s.a. był wiążący dla Sądu w składzie orzekającym na obecnym etapie postępowania. W tej sytuacji organ w decyzji wymiarowej powinien był uwzględnić wskazane okoliczności faktyczne i prawne. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z pominięciem w/w wypisu z ewidencji gruntów, który zgodnie z treścią art. 21 P.g.k. powinien był zostać uwzględniony przy wymiarze podatku. Pominięcie tego dokumentu w niniejszej sprawie przez organy stanowiło naruszenia art. 122 i art. 187 ., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadny był podnoszony w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 123 i art. 200 O.p. Zdaniem Sądu naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sytuacji, gdyby organ wyznaczył stronie na podstawie art. 200 § 1 O.p. termin do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i strona skorzystała z tego uprawnienia w wyniku tego mogłoby dojść do ustalenia wszystkich niezbędnych dowodów, które powinny by uwzględnione przy wydawaniu decyzji. W takiej sytuacji nie można wykluczyć, że organ przy wydawaniu decyzji uwzględniłby przedmiotowy wypis z ewidencji gruntów z dnia 17 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że nieruchomość położonej w W. przy ul. P. znajduje się w posiadaniu L. i N. O. W decyzji organu I instancji dokonano wymiaru podatku wyłącznie w stosunku do N. O. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien wyjaśnić tę rozbieżność i ustalić, czy L. O. żyje, czy też jak twierdziła Skarżąca nie żyje i od 1997 r. Zaskarżona decyzja nie wymieniała wprost jej adresatów jednakże wskazanie w jej sentencji, że została ona wydana po rozpatrzenia odwołania K. W., A. O. i S. O. pozwalało uznać, że adresowana była do tych osób. Skoro jednak decyzja organu I instancji adresowana była także do N. O., której decyzją tą ustalono zobowiązanie podatkowe to także zaskarżona decyzja powinna była zostać skierowana do tej osoby. Pominięcie w zaskarżonej decyzji N. O. jako strony stanowiło naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 O.p. które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej nie zostało skierowane do jednej ze stron posterowania, która była adresatem decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło