III SAB/Wa 12/22

Dnia 27 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Z. postępowania w sprawie zwrotu zabezpieczeń należności w podatku od nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz G.Z. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z akt sprawy, dnia 19 czerwca 2009 r. G.Z. (dalej "Skarżący") dokonał przelewu środków pieniężnych na rachunek Urzędu Miasta Z. w wysokości 44 849, 50 zł tytułem "zabezpieczenia należności podatkowej" za lata 2004 - 2009. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], Prezydent Miasta Z. wyjaśnił, w jaki sposób rozksięgowano tę kwotę na poczet zaległości podatkowych. Dnia 13 lipca 2009 r. Skarżący złożył na ww. postanowienie zażalenie. Za bezpodstawne uznał zaksięgowanie wpłaconej kwoty na zaległości podatkowe za lata 2004-2009. Wskazał, że powinny być one potraktowane jako zabezpieczenie pieniężne związane z postępowaniem o umorzenie i zwolnienie z podatków, o które występował od lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta. Dnia 18 października 2011 r. Skarżący wystosował pismo do Prezydenta Miasta Z., wnosząc o zwrot zabezpieczenia należności podatkowej, która została wpłacona na konto podatkowe w dniu 19 czerwca 2009 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 28 listopada 2011 r., Prezydent uznał, że brak jest podstaw prawnych na dokonanie zwrotu. Skarżący, pismem z dnia 2 grudnia 2011 r., wniósł o wydanie postanowienia lub decyzji. W odpowiedzi, Prezydent Miasta Z., pismem z dnia 29 grudnia 2011 r., poinformował Skarżącego, że sprawa została zakończona postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., które zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Dnia 9 stycznia 2012 r. Skarżący wystosował pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o uchylenie pisma z dnia 29 grudnia 2011 r. i nakazanie wszczęcia stosownego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., orzekło o niedopuszczalności zażalenia z dnia 9 stycznia 2012 r. (pismo to zostało bowiem uznane za zażalenie). Na postanowienie SKO Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA, wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 2023/12, uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że akta sprawy są niekompletne, co uniemożliwia kontrolę postanowienia. Wyrokiem z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1822/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., uchyliło w całości zaskarżone postanowienie (pismo) z dnia 29 grudnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji. Prezydent Miasta Z., postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu zabezpieczenia należności podatkowej, o który to zwrot Skarżący zwrócił się ww. pismem z dnia 18 października 2011 r. Skarżący wniósł zażalenie. Dnia [...] października 2021 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z [...] lipca 2020 r. Skarżący zaskarżył przedmiotowe rozstrzygnięcie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa pozostaje w stanie zawisłości przed Sądem, sygn. III SA/Wa 2782/21, i oczekuje na rozstrzygnięcie. W dniu 13 grudnia 2021 r. Skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ponaglenie w sprawie przewlekłego prowadzenia przez Prezydenta Miasta Z. postępowania o zwrot zabezpieczeń należności podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., orzekło, że Prezydent nie dopuścił się przewlekłości. Dnia 12 stycznia 2022 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Z. postępowania w sprawie zwrotu zabezpieczeń należności w podatku od nieruchomości. W skardze opisał przebieg czynności egzekucyjnych odnoszących się do zaległości podatkowych za poszczególne lata, wskazał na zapadłe wyroki sądowe, uznał, że Organy naruszyły szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie uznając, że nie dopuścił się przewlekłości lub bezczynności w zakresie postępowania o zwrot zabezpieczeń należności. Skarżący uzupełnił swoją skargę kolejnymi pismami i załącznikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i dlatego podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie w dacie wniesienia skargi nie toczyło się postępowanie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Prezydent Miasta Z., postanowieniem z dnia 31 lipca 2020 r., odpowiadając na żądanie Skarżącego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu zabezpieczenia należności podatkowej, o co Skarżący zwrócił się pismem z dnia 18 października 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył przedmiotowe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wyżej wskazano, sprawa zawisła przed Sądem pod sygn. III SA/Wa 2782/21 i oczekuje na merytoryczne rozpatrzenie. W niniejszej sprawie (III SAB 12/22) mamy więc do czynienia z taką sytuacją procesową, w której ostatecznie (ww. postanowieniem SKO z [...] października 2021 r.) w administracyjnym toku instancji przesądzono, iż postępowanie w przedmiocie "zwrotu zabezpieczenia należności podatkowej" (w ten sposób sam Skarżący określił ten przedmiot) nigdy się nie toczyło i nie mogło się toczyć. Jak wynika z uchwały NSA z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Podobnie wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19). Z takiego stanowiska NSA należy zatem wyprowadzić ogólną zasadę, że tam, gdzie nie istnieje przedmiot skargi na bezczynność (przewlekłość), gdyż postępowanie już się zakończyło stosowną decyzją, tam nie jest możliwe zaskarżenie stanu bezczynności lub przewlekłości istniejącej (ewentualnie) w trakcie trwania postępowania. Rozumowanie a fortiori każe przyjąć, że tym bardziej niedopuszczalna jest skarga na bezczynność (przewlekłość), gdy takie postępowanie nie zostało nigdy wszczęte, nie toczyło się i toczyć się nie mogło z powodów prawnych, wskutek czego nie można było wydać żadnej decyzji. Powtórzyć trzeba, że ostatecznym postanowieniem z [...] października 2021 r. SKO przesądziło, iż żądanie Skarżącego z 11 października 2011 r. nie wszczęło i nie mogło wszcząć żadnego postępowania, w którym mógłby ewentualnie zaistnieć stan bezczynności Prezydenta Z. lub przewlekłość jego postępowania. To, czy taka ocena SKO jest trafna, rozstrzygnie się w sprawie zawisłej przed tut. Sądem pod sygn. III SA/Wa 2782/21. Skarżący ma zatem zagwarantowaną sądową ochronę prawną swojego roszczenia procesowego o aktywność Prezydenta w kwestii wniosku o zwrot wpłaconych w przeszłości kwot. Taka ochrona nie może być dublowana w sprawie z niniejszej skargi na bezczynność/przewlekłość. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w punkcie drugim postanowienia, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.